Кіріспе
Александр Пушкиннің "Құрметті қазы және оның жұмысшысы Балда" («Сказка о попе и о работнике его Балде») ертегісі – Александр Пушкин жазған өлеңмен айтылатын ертегі. Пушкин бұл ертегіді 1830 жылдың 13 қыркүйегінде Болдинода болғанда жазды. Ол Михаиловскоеде Пушкин жинаған орыс халық ертегісіне негізделген. "Құрметті қазы және оның жұмысшысы Балда" ертегісі үштен он төрт буынға дейін жететін, бірақ жұптап ұйқастырылған 189 түрлі жолдан тұрады. 1831 жылдың жазында Пушкин осы ертегіді Николай Гогольге оқып берді, ол оған қатты ұнады. Бұл ертегі алғаш рет 1840 жылы Василий Жуковскийдің қайтысынан кейін жарияланды, бірақ цензура салдарынан көп өзгерістер енгізілді; қазы кейіпкері саудагермен ауыстырылды.
"The Tale of the Priest and of his Workman Balda" («Сказка о попе и о работнике его Балде») is a fairy tale in verse by Alexander Pushkin. Pushkin wrote the tale on September 13, 1830, while staying at Boldino. It is based on a Russian folk tale which Pushkin collected in Mikhaylovskoye early on. The Tale of the Priest and of his Workman Balda consists of 189 extremely varied lines that range from three to fourteen syllables but made to rhyme in couplets. In the summer of 1831, Pushkin read the tale to Nikolai Gogol who liked it a great deal. The Tale was first published posthumously by Vasily Zhukovsky in 1840 with considerable alterations due to censorship; the Priest character was replaced by a merchant.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл өлеңде базарда арзан жұмысшы іздеп жүрген жалқау діни қызметкер туралы айтылады. Сол жерде ол Балдамен (Балда орыс тілінде ақымақ немесе жай ғана қарапайым, жауапсыз адам дегенді білдіреді) танысады, ол діни қызметкердің маңдайына үш рет соққы беруге және тамақ үшін пісірілген бидай жасауға рұқсат етілуін қоспағанда, бір жыл бойы ақысыз жұмыс істеуге келіседі. Діни қызметкер, ақшаға қисынып, келіседі. Бірақ, ол Балданы жұмыста байқап көргеннен кейін, оның өте шыдамды әрі мұқият екенін ғана емес, сонымен қатар өте күшті екенін көреді. Бұл діни қызметкерді қатты алаңдатады және ол Балдаға орындауға мүмкін емес тапсырмалар бере бастайды. Діни қызметкер Балдадан теңіз шайтандарынан ойдан шығарылған қарыз алуды сұрайды. Балда теңізді арқанмен мазалап, жындардың басшысы, "қарт Биесті" сыртқа шығаруға мәжбүрлейді. Ол егер Балда немересін жүгіруде және салмақ көтеруде жеңсе, қарызын төлеуге келіседі. Балда "кішкентай Биесті" алдап, алдымен қоянды алып, оны өзінің орнына жүгіру үшін "інісі" деп жариялайды, содан кейін оған міну арқылы екі аяғының арасында жылқыны "көтереді". Әңгіме Балданың діни қызметкердің маңдайына үш рет соққы беріп, оның ақылын жоғалтуымен аяқталады. Соңғы сөзі: "Арзандыққа құмарлықпен асықпауы керек едің".