Кіріспе

Ллойд Александрдың 1981 жылғы фантастикалық романы — «Вестмарк» романы 1981 жылы Ллойд Александрмен жазылған, және оның атауы оқиғалар орын алатын ойдан шығарылған патшалықтың атынан алынған. Сонымен қатар, «Вестмарк» — романның атымен аталған трилогия, оның бірінші кітабы. Роман 1982 жылы Ұлттық кітап сыйлығына ие болды. Александр мансабының басында аударған француз экзистенциалистерінің әсері көрінетін бұл серия, оның «Прайден хроникалары» сияқты бұрынғы балаларға арналған кітаптарынан гөрі әлдеқайда қараңғы және ересектерге арналған. Фантастикалық туынды болғанымен, «Вестмарк» романында және одан кейінгі кітаптарында ешқандай сиқыр немесе діни сенімнің белгілері жоқ. Роман француз революциясының тарихымен керемет саякес келетін саяси дүрбелең мен төңкеріс туралы әңгімелейді, бұл оқиға жас баспагер шәкіртінің көзімен баяндалады, ол ұстазы өлтірілгеннен кейін қашқындап кетеді. Бұл оқиға тікелей трилогияның екінші кітабы — «Кестерлге» жетелейді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл – Вестмаркта күрделі және саяси тұрақсыз кезең. Елдің билеушісі, король Августин IV, алты жыл бұрын жалғыз қызы, принцесса Августаның қайтысынан кейін, ақыл-есінен жаңылып, депрессияға түсіп, денсаулығы нашарлаған. Королева Каролина мен сарай дәрігері доктор Торренстің бар күштерімен күресіне қарамастан, король бас министрі Кабарусқа тәуелді болып, оның таққа таласу ниетіне ықпал етеді. Денесі ауырған король мистикалық әйелдер мен алдаушылардың әңгімелеріне құлақ қойып, олардың өлген қызымен сөйлей алатындарын айтуына сеніп, ал Кабарус Вестмаркқа бақылауын арттырып, бостандықтарды шектеп, корольдің билігін өз мүддесі үшін пайдаланады. Жас жетім Тео Дорнинг атты шағын қалада Антон есімді баспагердің тәрбиесінде өседі. Олар саяхатшы сатушыдан жұмыс қабылдағаннан кейін Кабарустың адамдары оларды тергеп, жұмыстың заңсыз екенін жариялап, баспасын қиратады. Соңынан туған дау-мажарда Тео сарбазға шабуыл жасайды, ал Антон атып өлтіріледі. Ешкімге жүгіне алмай, Тео далаға қашып, ақырында оны және Антонды баспа жұмысына жалдаған граф Лас Бомбас – алаяқ, және оның көмекшісі Мускетпен кездеседі. Тео оларға еріксіз қосылып, ақша табудың түрлі схемаларына қатысады. Олар кедей көше баласы Миклді табады, ол дауысын өзгертіп, еліктеуде шебер. Граф Миклді оракул діни қызметкері кейпінде көрсетіп, өлгендердің рухтарымен сөйлей алады деп жариялайды. Тео Миклге деген сезімі күшейгенімен, жаңа өмірінің адалсыздығына шыдамай, олардан кетуге мәжбүр болады. Соңынан Флорианмен, монархияға қарсы көтерілісшімен танысып, олармен бірге революция жоспарлайды. Осы уақытта Микл, Лас Бомбас және Мускет алаяқтық үшін тұтқындалады, Кабарус доктор Торренсті өлтіруге тырысады, ал саяси журналист Келлер Кабарустың ықпалынан қашып, жасырынады. Тео Флориан мен оның достарының көмегімен бұрынғы серіктерін түрмеден босатуды жоспарлайды. Бірақ олардың кездесуі ұзаққа созылмайды, Кабарус оларды тауып, барлығын тұтқындайды. Ол оларды король Августин IV мен королева Каролинаның сарайына, Ескі Джулианаға алып келіп, өзінің жоспарларын ашады және "Оракул діни қызметкерінің" таққа таласу үшін қалай пайдалы болатынын түсіндіреді. Ескі Джулианада Микл су арнасына апаратын құпия есікті табады, сонда оның балалық шағының естеліктері оянады. Бұл оның қатты қызбалауына және Теоның алаңдауына себеп болады. Кабарус оларды король мен королеваға, сарай қызметкерлеріне оракул діни қызметкері ретінде таныстырады, сол сәтте Миклдің ұзақ уақыт бойы басып келген балалық шағының естеліктері қайта оянады, Вестмарк үкіметінің ішіндегі сатқындық, кісі өлтіруге талпыныс және сыбайлас жемқорлықты аңғартады. Кейіннен Миклдің ұзақ жылдар бойы жоғалған принцесса Августа екені және оның жоғалуына бас министр Кабарус жауапты екені анықталады. Соңында Кабарустың жазасы туралы шешім қабылдағанда, Тео, өзінің ар-ожданымен жетекшілік ете отырып, оны өлтірудің орнына жер аударып жібереді. Бұл шешім "Вестмарк" трилогиясының соңғы кітабы "Күсік патшайымға" үлкен әсер етеді.

Марапаттар

1982 жылы Ұлттық кітап сыйлығы балалар кітаптары бойынша, көркем әдебиет (қатты мұқаба) санаты.