Кіріспе

Ұлттық дәрілік препараттар саясаты – Шри-Ланканың денсаулық сақтау саясатының маңызды бөлігі, ол фармацевтикалық өнімдерді ұтымды пайдалануға бағытталған. 21-ші ғасырдың басында Шри-Ланкада шамамен 9000 тіркелген дәрілік препарат болды, олардың жүздегені қажет емес, артық, өте қымбат немесе тіпті қауіпті еді. 1996 жылы президент Чандрика Кумаратунганың үкіметі жаңа денсаулық сақтау саясатын қабылдады, оның мақсаттарының бірі – дәрі-дәрмектерді ұтымды пайдалану және тарату үшін Ұлттық дәрілік препараттар саясатын әзірлеу және іске асыру болды. Бұл саясат бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді, бірақ оны іске асыру үшін нақты шаралар қабылданбады. 2005 жылы Біріккен халықтық еркіндік альянсы үкіметі Шри-Ланка азаматтарына дәрі-дәрмек шығындарын едәуір азайтуға, сапалы дәрі-дәрмектерді қолжетімді бағамен алуға және елге миллиардтаған рупияны шетелдік валютадан үнемдеуге мүмкіндік беретін Ұлттық дәрілік препараттар саясатын (ҰДПС) құруға уәде берді. ҰДПС-ні іске асыру Шри-Ланкада импортталатын, тағайындалатын және сатылатын дәрі-дәрмектердің санын шамамен 350 түріне дейін азайтуы күтілуде. 2005 жылдың маусым айында барлық мүдделі тараптармен, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) Емдік препараттар жөніндегі аймақтық кеңесшісі профессор Криссанта Вирасурияның төрағалығымен кеңес өткізіліп, ҰДПС-нің жобасы дайындалды. Қазан айында Денсаулық сақтау министрі ҰДПС жобасына кабинет мақұлдауын алды және тиісті заңнаманы парламентке енгізетінін уәде етті. 2006 жылдың ақпан айында Денсаулық сақтау министрлігі барлық мүдделі тараптардың тағы бір кездесуін шақырды, ал министр бірнеше апта ішінде ҰДПС-ні іске асыруға уәде берді. Науқастардың құқықтары үшін халық қозғалысының өкілі бар он сегіз мүшеден тұратын Ұлттық тұрақты комитет (ҰТК) наурыз айында Сенака Бибиле қағидаттарына негізделген дәрілік препараттарды ұтымды пайдалану саясатын қадағалау және жеделдету үшін тағайындалды. Заң жобалаушы ҰТК-ға ҰДПА құру үшін жаңа заң жобасын әзірлеу қажеттігін айтты. 2007 жылы ҰДПС-ні іске асыру үшін халықтық қысым күшейді. Қазан айында Үкімет Денсаулық сақтау және тамақтану министрі Нимал Сирипала де Силва ұсынған Ұлттық дәрілік препараттар агенттігін (ҰДПА) құру туралы меморандумды мақұлдады және қажет болған жағдайда қолданыстағы Косметикалық құралдар, құрылғылар және дәрі-дәрмектер туралы заңды күштен шығару немесе өзгерту арқылы ҰДПС-ні жеделдету үшін Заң жобалаушының көмегімен жаңа заң жобасын әзірлеуге рұқсат берді. Агенттікті құру үшін жағдай жасалғанмен, елдің солтүстігіндегі азаматтық соғыс салдарынан ол іске аспады. Дәрі-дәрмектерді реттеу Министрлік бюрократиясының қолында қала берді. 2010 жылдан 2014 жылдың соңына дейін Майтрипала Сирисена мырза Денсаулық сақтау министрі болды және Агенттікті құруды ынталандырды, бірақ президент Махинда Раджапаксадан қолдау алмады. 2014 жылдың соңында Сирисена мырза президент сайлауында Раджапакса мырзаға қарсы шығып, жеңіске жетті. Ұлттық дәрілік препараттар саясатын іске асыру және оның аясында Ұлттық дәрілік препараттарды реттеуші органы құру президент Сирисенаның 100 күндік жоспарының бір бөлігі болды. Агенттікті құру туралы заң 2015 жылдың басында қабылданды. Соңында 2015 жылдың ортасында Шри-Ланкада тәуелсіз Дәрілік препараттарды реттеуші органы құрылды. e drug сайтында ҰДПА-ның дәрі-дәрмектердің бағасын реттеу туралы талқылау (2020 жылдың шілдесі) қызығушылық тудырады. Бұл дәрі-дәрмектердің бағасын реттеуге болатынын көрсетеді және өнеркәсіп/сауда наразылық білдіргеніне қарамастан, инвестицияларға ақылға қонымды қайтару мүмкіндігі болғандықтан нарықта қалады.