Кіріспе

Савой Маргаритасы (28 сәуір 1589 – 26 маусым 1655) 1634 жылдан 1640 жылға дейін Португалияның соңғы Габсбург вице-королевасы болды. Португалияда ол Мантуя герцогинясы ретінде белгілі, себебі ол Мантуя және Монферрат герцогинясы болған. Ол 1612 жылдан бастап қызы ересек болмаған кезеңде Монферраттың регенті де болды.

Монферрат герцогині

Ол Туринде Савой герцогы Карл Эммануэль I (1562–1630) мен Испанияның Филипп II-нің қызы, Инфанта Каталина Микаэланың төртінші баласы ретінде дүниеге келді. Ол болашақ Франциск IV, Мантуя (1586–1612) және Монферрат герцогымен 1608 жылдың 19 ақпанында үйленді. Той Туринде салтанатты түрде өтті. 1612 жылы Маргареттің күйеуі әкесі Винсент I-нің орнын басып, Мантуя герцогы болды. Олардың некесінен үш бала дүниеге келді, бірақ тек бір қызы, Мария ғана балалық шақтың қиындықтарынан өтті. Франциск 1612 жылы қайтыс болды.

Монферраттың регенті

Ерлі-зайыптылардың еркек балалары болмағандықтан, герцог Францисктің келесі ағасы Мантуя герцогтігінде оның орнын басады, ал Монферрат герцогтігінде үш жасар қызы Мария мұрагерлікке ие болды, себебі бұл жер тарихи түрде әйелдерге мұрагерлік етілген, өйткені бұл Aleramici әулетінен тараған маркграфтық болғандықтан, мұрагерлік ережесі басқаша болды. Шындығында, 1531 жылы Монферрат маргревині Маргарита Палеологаның Гонзага әулетіне үйленуі арқасында бұл жер Мантуя әулетіне (Гонзагалар әулеті) келді. Сәйкесінше, Марияның құқықтары расталды және Монферратта регенттікке жесір герцогиня Маргарет тағайындалуы қажет болды. Бұл Марияның келесі он жыл бойы ересек болмауына байланысты даулы мұра болды, сондай-ақ герцог Францисктің бауырлары заңды ұрпақ таба алмады, нәтижесінде бүкіл мұра 1627–32 жылдардағы Мантуя мұрагерлік соғысының (Mantuan War of Succession) нысанына айналды. Герцогиня Маргареттың қызы Мария 1627 жылы Мантуяның алыс Гонзага мұрагерінің (сол кезде Мантуя герцогы Карл I) үлкен ұлы Гонзага Неверстің Чарльзына үйленді, Мантуяның екі талабын біріктіру мақсатында. Олар соғыс жүргізуге мәжбүр болды, бірақ соңында олардың әулеті жеңіске жетті және олар Мантуя мен Монферрат герцогтары ретінде толық мойынға алды.

Португалияның вице-королевасы

1633 жылы анасының әпкесі, Төмен елдердің билеушісі, архигерцогиня Изабелла Клара Евгенияның қайтысымен, оның ағасы Виктор Амадей анасының әжесі Елизавета Валуаның, Франция королі Генрих II және Екатерина Медичидің үлкен қызы және мұрагері болған құқықтарына мұрагер атанды. Оның ата-тегі Португалиямен байланысты: оның екі ұлы анасы (яғни императрица Изабелла және Беатрис, Савой герцогинясы) Португалия королі Мануэль I-нің қыздары болған. 1580 жылдан бастап Португалия және Испания корольдықтары Испанияның Филипп II билігімен күштеп біріктірілді немесе аннексияланды. Кортес де Томар деп аталатын мәжілісте испан монархы Португалия корольдығын Испаниядан бөлек, Ибериялық династиялық одақта сақтап, Португалиямен немесе испан король отбасымен байланысы бар вице-король арқылы жергілікті басқаруды уәде етті. 1635 жылы Португалияның сол кездегі вице-королі, граф Басто Диого де Кастроның қайтысынан кейін, Маргареттың туысы, Испания королі Филипп IV Маргаретті Португалияның вице-королевасы етіп тағайындады. Ол 1636 жылы Португалияға көшті. Бұл тағайындау Мадридтегі Португалия Кеңесінің мүшесі, Оливарес графы-герцогының досы және 1635 жылы Португалияның мемлекеттік хатшысы болып тағайындалатын Мигель де Васкончелостың туысы Диого Соарестің күш-жігерінің нәтижесі болды. 1640 жылғы Португалия төңкерісінің (Тәуелсіздікті қалпына келтіру деп аталады) салдарынан Васкончелос өлтірілді, ал Мантуя герцогинясы Португалияның Террейро-ду-Пачо алаңында (сол кезде Лиссабонның басты алаңы) өткен демонстрациялар кезінде португал халқын тыныштандыруға тырысты. Португалдықтар Браганса герцогін жаңа король деп жариялады. Маргарет Лиссабондағы штаб-пәтерінде қоршауға алынды, оның қолдауы құлдырады, жаңа билеуші оған Испанияға кетуге рұқсат берді. Ол 1655 жылы Миранда-де-Эброда қайтыс болды, оның қызы Мария Ретль және Монферрат герцогинясы, екі немересі одан аман қалды, олардың қызы Элеонора 1651 жылы Киелі Рим империясының императрицасы болды, ал ұлы Карл 1637 жылы Мантуя герцогы атанды. Ол қайтыс болған кезде оның екі немересі де оған шөберелер тауып берген еді.