Кіріспе

Бразилиялық колониялық ақын (1722–1784)

Хосе де Санта Рита Дурао (1722–1784), жай ғана Санта Рита Дурао деп танылған, Бразилиядағы колониялық неоклассикалық ақын, шешен және августиндік монах. Ол бразилия әдебиетіндегі "үндітанушылдықтың" алға басушысы саналады, оның "Карамуру" атты дастаны осының куәсі. Бразилия әдебиет академиясының 9-шы орындығының корреспондент-қамқоршысы болып табылады.

Өмір

Жозе де Санта Рита Дурао 1722 жылы қазіргі Бразилияның Минас-Жерайс штатындағы Мариана қаласында дүниеге келген. Ол Рио-де-Жанейродағы иезуит колледжінде 10 жыл оқыды, бір жылдан кейін Еуропаға барып, августин діни қызметкері болды. Коимбра университетінде философия және теологияны бітірді, сонда теология кафедрасын иеленді. Маркиз Помбаль үкіметі кезінде қуғынға ұшырап, Португалиядан қашып кетті. Испанияда тыңшы деп айыпталып түрмеге қамалды, кейін Римге барып, 20 жыл кітапханашы болып жұмыс істеді, сондай-ақ Испания мен Францияға сапарлады. Помбаль үкіметі құлағаннан кейін Португалияға оралып, 1777 жылы Коимбра университетінде ашылу лекциясын оқыды. Содан кейін монастырьға кешіп, онда өзінің шедеврі және жалғыз белгілі туындысын жазды: Камоэстің ықпалымен жазылған «Карамуру» эпикалық поэмасы, 1781 жылы жарық көрді және атақты португал теңізшісі Диого Альварес Корреяның өміріне негізделген («Карамуру» – ежелгі тупи тілінде «Найзағайдың ұлы» деген мағына береді). Аңыз бойынша, Дурао өте шығармашыл жазушы болған және өмірінде көптеген өлеңдер жазған. Бірақ «Карамуру» сол кездегі зиялылар тарапынан тиімі жоқ сынға ұшырады, ал Дурао, көңілі қалғаннан кейін, барлық өлеңдерін және басқа әдеби туындыларын жойды. 1784 жылы Лиссабонда қайтыс болды.