Кіріспе

Станислав Сергеевич Говорухин (Станислав Сергеевич Говорухин; 29 наурыз 1936 – 14 маусым 2018) – советтік және ресейлік кинорежиссер, актер, сценарист, продюсер және саясаткер. 2006 жылы Ресейдің халық әртісі атағы берілді. Оның фильмдері көбінесе детективтік немесе оқиғалы сюжеттермен ерекшеленеді.

Өмірбаян

Говорухин Березники қаласында, Свердловск облысында (қазіргі Пермь өлкесі) дүниеге келген. Оның ата-анасы оның тууына дейін ажырасқан. Оның әкесі, Сергей Георгиевич Говорухин, орыс Дон қазақтарынан шыққан және Яков Свердлов бастаған қазақтарды жою науқанының аясында тұтқындалған. Ол Сибирьге жер аударылып, 1938 жыл шамасында 30 жасында қайтыс болған. Оның анасы, Прасковия Афанасьевна Глазкова, тігінші болған. Ол Волга аймағынан, қарапайым орыс отбасынан, ауылдық мектеп мұғалімінен шыққан. Ол Сергейді және оның әпкесі Инессаны жалғыз өзі тәрбиелеп, 53 жасында қайтыс болды. Говорухин 1958 жылы геолог ретінде еңбек жолын бастады. Кейін ол Казандағы телестудияға жұмысқа орналасып, ВГИК-ке түсті. Кеңес кезеңінде Говорухин жасөспірімдер классикасын сәтті бейімдеуімен танымал болды, соның ішінде «Робинзон Крузо» (1972), «Том Сойердің басынан кешкендері» (1981), «Жоғалғандарды іздеу» (1983) және Агата Кристидің 1939 жылғы «Ешқайсысы қалмады» романынан жасалған «Он кішкентай негр» (1987) фильмдері. Оның көптеген совет фильмдері Одесса киностудиясында түсірілген. Ол Владимир Высоцкиймен жақын дос болып, оның қатысуымен үш фильмді режиссерлік еткен: «Вертикаль» (1967), «Ақ жарылыс» (1969) және «Кездесу орны өзгермейді» (1979) – бұл фильмдер Кеңес дәуірінің культ фильмдерінің бірі саналады. Ол альпинизм тақырыбына да бірнеше фильм түсірген, әсіресе «Вертикаль» және «Ақ жарылыс» совет киносындағы осы жанрдың алғашқы үлгілері болды. Перестройка кезінде Говорухин кинодан гөрі саясатқа көбірек бейімделді. Ол Ресей демократиялық партиясының жетекшілерінің бірі болды. 1990 жылы ол «Біз осылай өмір сүре алмаймыз» (немесе «Осылай өмір сүруге болмайды») деген аталыммен совет қоғамын сынаған деректі фильм түсірді. Бұрын сыншылар тарапынан назарсыздан қалған көркем фильмдеріне қарағанда, бұл фильм оған «Ника» сыйлығын «Үздік режиссер» номинациясы бойынша жеңіп алды. 2000 жылдардың басында ол киноға оралып, «Әйел логикасы» детективтік телесериалында Алиса Фрейндлихпен бірге ойнады, сондай-ақ «Ворошилов мергені» (басты рөлде Михаил Ульянов) тағы бір кек алу фильмін шығарды. Ол содан бері жеті фильм режиссерлік еткен. Соңғы жылдары ол продюсерлік қызметпен де белсенді айналысқан. Говорухин 2018 жылдың 14 маусымында 82 жасында ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Ол Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді.

Саясат

Говорухин 1993 жылы құрылғаннан бері Мемлекеттік Думаның депутаты болды және біраз уақыт Думаның мәдениет комитетін басқарды. 2000 жылы ол Ресей президенттік сайлауына қатысты. 2014 жылдың наурыз айында ол Ресей Президенті Владимир Путиннің Қырымды аннексиялау мәселесіндегі ұстанымын қолдайтын хатқа қол қойды.

Жеке өмір

Говорухин екі рет үйленген. Оның бірінші некеден бір ұлы болған – Сергей Говорухин (1961–2011), 1994 және 2005 жылдар аралығында Тәжікстан, Югославия, Ауғанстан және екі чечен соғысына қатысқан соғыс тілшісі, жазушы және деректі фильмдер режиссері. 1995 жылы ол чечен террористерінен жарақат алды, нәтижесінде бір аяғы ампутацияланды. Бірақ ол жұмысын жалғастырды. 1998 жылы ол Бірінші чечен соғысы туралы ең бағалы деректі фильмдердің бірін – «Күнәлі және ұмытылған» фильмін шығарды, ол 1998 жылы «Ника» сыйлығымен ең жақсы деректі фильм ретінде марапатталды. Ол сондай-ақ мүгедек соғыс ардагерлеріне көмек көрсетуге арналған бірнеше қоғамдық ұйымдардың жұмысына қатысты. 2011 жылы ол инсульт алды және бірнеше күннен кейін 50 жасында қайтыс болды. Оның екі ұлы мен бір қызы қалды. 1990 жылдары Станислав Говорухин пейзаж суретіне кәсіби қызығушылық танытты. 1998 жылдан бастап бірнеше көрме ұйымдастырды. Говорухин орыс православие шіркеуінің парақшасы болған. 2016 жылы, 80 жылдық мерейтойында Мәскеу және барлық Русь патриархы Кирилл оны II дәрежелі Сергий Радонежский орденімен марапаттады.