Кіріспе

Funérailles – Франц Листтің «Поэтикалық және діни гармониялар» (Harmonies poétiques et religieuses) фортепиано шығармалары жинағындағы 7-ші және ең танымал шығармалардың бірі. Бұл 1849 жылдың қазанында Габсбургтердің 1848 жылғы Венгрия революциясын басып тастауына жауап ретінде жазылған элегия. Funérailles-ді Дьердь Чифра, Клаудио Аррау, Владимир Горовиц, Артур Рубинштейн, Джон Огдон, Марта Аргерих, Евгений Кисин, Святослав Рихтер, Арналдо Коэн, Аркадий Володос, Серджио Фиорентино, Авадагин Пратт және Кристиан Зимерман сияқты пианистер орындап, жазбаға түсірген. Бұл шығарманы 19 ғасырдағы Андреа Бонатта, Клэр Шевалье, Ив Генри, Рэй Дадли, Паскаль Мантин, Алексей Орловецкий және Патрик Шейдер пианиноларында да жазған.

Құрамы

Бұл шығарма төрт бөлімнен тұрады, онда үш негізгі тақырып қайталанады. "Introduzione" деп аталатын бірінші бөлім – қараңғы және мұңды адагио, оның алғашқы тақтары шайқас даласынан естілген, өте жұмсақ қоңыраулардың дыбысын еске түсіреді. Оның қайғылы оң қол акорды күркіреген, фортессимо сол қол тремолосымен қарама-қарсы қойылады, олар соғыс бұлдырғындарының кенеттен соққан дауысымен тоқтатылып, басылады, бұл шығарманың келесі тақырыбына жол ашады. Екінші бөлімінде шығарма F минорлы аза тұту маршын ұсынады, ол таңғажайып лагримозо A мажорлы мелодияға өтеді, мұнда үміттің бір сұмдық сезімін беру үшін күшейтілген бестіктер кеңінен қолданылады. Содан кейін шығарма батыл, қуатты жауынгер маршына жетелейді, оның ерлікке толы және жеңіске жеткен акорды бастағыштардағы остинато октаваларының күшті каскадтарымен қолдалады. Бұл тақырып қарқынды күшейе түсіп, фортиссимо биігіне жетеді, содан кейін кенеттен аяқталады. Дегенмен, Лист бұл шығарма Шопенді еске алу үшін жазылмағанын, керісінше, 1848 жылы Габсбургтерге қарсы болған венгр көтерілісінде қиындықтарға тап болған үш досына арналған құрмет ретінде жазылғанын айтты. Олар – князь Феликс Лихновский, граф Ласло Телеки және венгр премьер-министрі граф Лайош Баттяни. Баттяни 1849 жылғы 6 қазанда көтеріліске қатысқаны үшін өлім жазасына кесілді, Лихновский ашулы халықтың қолынан қаза тапты, ал Телеки он жылдан астам уақыт бойы жер аударылуда өмір сүрді.