Вацлав Клофач: Чех саяхаты мен қоғамдық қайраткерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Вацлав Ярослав Клофач (21 қыркүйек 1868 – 10 шілде 1942) – чех саясаткері және қоғамдық қайраткер, Чехия ұлттық әлеуметтік партиясының негізін қалаушылардың бірі. Клофач Габсбург монархиясындағы ең белгілі радикалды ұлтшыл чех саясаткерлерінің бірі болды.

Өмірбаян

Вацлав Клофач 1868 жылы Немцкий Брод қаласында дүниеге келген. Ол қарапайым отбасында өскен, сот хабаршысының ұлы болғандықтан, кедейліктің не екенін білді және жұмысшы табын түсінуге, оларға көңіл бөлуге мүмкіндік берген көптеген өмірлік тәжірибелерден өтті. Клофачтың білімі Немцкий Брод гимназиясында басталып, 1880-ші жылдардың соңында Прага университетінде жалғасты. Алғашқыда медицина факультетіне түскенімен, кейін философияны оқыған өнер және ғылым факультетіне ауысты. Вацлав журналистикамен және студенттік саясатпен айналысты. Оның саяси мансабы Прагадағы Карл университетінде студенттік жылдарында басталды. Оқу кезінде Клофач чех студенттерінің прогрессивті қозғалысын ұйымдастырушылардың бірі болды. Сондай-ақ ол 1891 жылғы рейхстат сайлауында Ескі чехтарды жеңген Жас чехтар партиясының мүшесі болды және «Časopis Pokrového Studentstva» журналында жиі мақалалар жариялады. Бітірген соң, «Národní listy» газетінің редакторы Юлиус Грег Клофачты газетке жазуға шақырды, ол тез арада редактор болып көтерілді. Алайда Клофач Жас чехтардың Габсбург үкіметімен тым көп келісімге келгеніне наразы болды. Жас чехтармен туындаған келіспеушілік Клофачты 1898 жылы Ұлттық әлеуметтік партияны (алғашқыда Ұлттық жұмысшылар партиясы) құрушылардың біріне айналдырды. 1901 жылы ол әріптестері Вацлав Чок және Вацлав Фресслмен бірге Австрия парламентіне сайланды. Парламентте ол Чехияға қарсы, милитаристік және католиктік саясат деп санайтын үкіметті сынау үшін мандатын пайдаланды. Замандастарының көптеген ұлтшылдарынан айырмашылығы, Клофач әйелдердің дауыс беру құқығын ынтамен қолдады. Габсбургтерге қарсы саясатының қатысуы 1915 жылы оны Австрия билігінің мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен тұтқындауына әкелді. Өлім жазасына кесілгенімен, 1917 жылы көптеген басқа көрнекті чех саясаткерлерімен бірге ол рақымшылыққа ие болды. 1939 жылы Клофач Богемияны немістер басып алған кезде, денсаулығының нашарлауына байланысты екінші рет қамаудан құтылды. 1919 жылдың қаңтарынан 1920 жылдың мамырына дейін Клофач Чехословакияның ұлттық қорғаныс министрі қызметін атқарды. Белгілі пацифист болғанымен, Клофач Чехословакияның бірінші қорғаныс министрі болды. Клофач жақында жеңілген австро-венгер армиясын жаңа Чехословакия армиясына айналдырды. Ол қарулы күштерге қатысатын көптеген адамдарды азаматтық жауапкершілікті қабылдауға және императорлық және корольдік армиядағы тәжірибелерінен туындаған әскерилерге деген жағымсыз көзқарастан құтылуға көндірді. 1920-1926 жылдары Клофач Чехословакия Сенатының вице-төрағасы және төрағасы болып қызмет етті. Осы кезеңде ол әртүрлі мүдделерді білдіретін делегаттар арасында келісімді сақтады. Вацлав Клофач 1926 жылдың қыркүйегінде Брнода өткен Чехословакия Ұлттық Социалистік партиясының съезін ұйымдастыруға көмектесті. Чехословакияның тұңғыш президенті Томаш Масариктің берілген жақтасы болды. 1918 жылдан 1938 жылға дейін Клофач саяси демократияны және Масариктің Чехословакия мемлекетінің тұжырымдамасын түсінуге, қолдауға арналған публицист ретінде жұмыс істеді. Клофач 1930 жылдардың соңына дейін саяси өмірге белсенді қатысты, содан кейін саяси мансабынан қол үзді және ауылдық үйіне көшіп, 1942 жылы онда қайтыс болды.

Václav Klofáč was born in 1868 in Německý Brod. He grew up in humble circumstances, the son of a courtroom messenger, he knew poverty and went through a number of experiences that allowed him to understand and sympathize with the working class. Klofáč's education began in Německý Brod Gymnasium and then at the University of Prague in the late 1880s. He was originally enrolled in the Universities Medical School but transferred into the school of arts and sciences where he studied philosophy. Václav participated in journalism and student politics. His political career began during his years as a student at Charles University in Prague. While attending the University Klofáč became co founder of the Czech students progressive movement. He was also involved in the Young Czech Party, who defeated the Old Czechs in the Reichstrat election of 1891, and frequently wrote for the Časopis Pokrového Studentstva. After graduation, Julius Gregr editor of Národní listy convinced Klofáč to write for the paper where he was quickly promoted to editor. But Klofáč became unhappy with what he viewed as the excessive compromising of the Young Czechs with the Habsburg government. His frustrations with the Young Czechs led Klofáč to become one of the founders of the National Social party (originally the National Workers party) in 1898. He was elected to the Austrian parliament for the first time in 1901 along with his colleagues Václav Choc and Václav Fresl, where he used his seat in the parliament to attack the government for what he believed were its anti Czech, militarist and Catholic policies. Unlike many nationalists of his day, Klofáč was an ardent supporter of women's right to the vote. The stridency of his anti Habsburg politics led to his arrest by the Austrian authorities on charges of treason in 1915. Although he was sentenced to death, Klofáč was amnestied in 1917 along with many other prominent Czech politicians. In 1939 Klofáč escaped a second incarceration, when Bohemia was occupied by the Germans, due to his impending death. From January 1919 to May 1920 Klofáč served as Czechoslovakia’s minister of national defense. An avowed pacifist, Klofáč became the first Minister of Defense of Czechoslovakia. Klofáč transformed the recently defeated Austro Hungarian army into the new Czechoslovak Army. He persuaded most men participating in the armed forces to accept their new civic responsibilities as citizen soldiers and to try and rid themselves of any negative views they had of the military, caused by their experiences in the Imperial and Royal Army. From 1920 1926 Kofláč served as vice chairman and chairman of the Czechoslovak Senate. During this time he maintained harmony among delegates representing different interest. Václav Klofáč also helped organize the September 1926 Brno Congress of the Czechoslovak National Socialist Party. A strong supporter of the first Czechoslovak president Tomáš Masaryk. From 1918 to 1938, Klofáč was a publicist for public understanding and support of political democracy and Masaryk’s concept of the Czechoslovak state. Klofáč remained politically active until the late 1930s when he withdrew from political life to his country home, where he died in 1942.