Кіріспе

Ежелгі Египет ханшайымы және патшайымы, аты Меритмен (Меритамун, Меритмен, Меритмун, Мерит Амен; Ежелгі Египет тілінде: Амонның жақсы көретіні) – фараон Рамзес Ұлының қызы және кейіннен Бас патшайымы болған.

Отбасы

Меритамен – Рамзестің және оның әйелі Нефертаридің қызы. Ол Әбу Симбелдегі қыздар тізімінде төртінші қыз ретінде көрсетілген және кем дегенде төрт ағасы болды: Амон херхепешеф, Парехервенемэф, Мерире және Мериатум, сондай-ақ Хенуттави есімді әпкесі болды. Меритаменнің басқа да аға-інілері мен апа-сіңлілері болуы мүмкін, бірақ осы бесеуі ғана Әбу Симбелдегі Нефертари патшайымының ғибадатханасының қасбетінен белгілі. Оның үлкен ағасы Амон херхепешеф, әкесі билік құрған жылдың кем дегенде 25-іне дейін тақ мұрагері болды. Принц Прехирвенемэф әскерде қызмет еткені мәлім, және ол Кадеш шайқасының суреттерінде бейнеленген. Бізге белгілі ең кіші інісі, принц Мериатум кейіннен Гелиопольде Раның бас жұбысы болды. Анасы қайтыс болған шамамен (биліктің 24-ші немесе 25-ші жылы) Меритамен өзінің жарты әпкесі Бинтанатпен бірге Ұлы Патшаның әйелі атанды.

Меритамның суреттері

Меритамэн ғибадатханалардағы бірнеше сахналарда бейнеленген және бірнеше мүсіндерде көрсетілген. Меритамен әкесінің салған ғибадатхана кешені – Рамесейден табылған ақ патшайымның әсем әліпбиімен танымал. Китченнің Рамсес жазуларында мүсін Туя патшайымға (Рамсес II-нің анасы) тиесілі деп айтылған, бірақ қазір ол көбінесе принцесса-патша Меритаменді бейнелейді деп есептеледі. Арқалық бағанада: [Харемнің басшысы] Амон-Ре, Муттың систр ойнаушысы, Ратл [Хатордың ойнаушысы], [Сиут/Сай]с, Хорус бишісі.

Ол Әбу Симбелдің үлкен ғибадатханасының қасбетінде көрінеді. Солтүстік жақтағы колосс Тәннің қызы, оның сүйіктісі Меритаменді көрсетеді. Меритаменмен бірге Нефертари ханшайым (Тәннің қызы) және Король анасы мен Құдайдың әйелі Мут-Туя болады. Әбу Симбелдің Нефертари патшайым мен Хатор құдайына арналған кішкентай ғибадатханасы Нефертари патшайымның 2 үлкен мүсінімен және Рамсес II-нің 4 үлкен мүсінімен безендірілген. Нефертари мүсіндерінің екі жағында екі қызы тұр: Меритамен және Хеннутави ханшайымдар. Дорсальдық бағанада патшайым "маңдайында урейлі, иесінің сүйіктісі, [Амон Ре харемінің] ұлы, Муттың систр ойнаушысы, Хатордың менат ойнаушысы, Атумның әншісі, Патшаның қызы [сүйіктісі ?] [М.И.М.М.] w." деп сипатталған. "Жүзді сұлу, сарайда әдемі, Екі Жердің Иесінің сүйіктісі, ол Иесінің жанында Сотис Орионның жанында болғандай, аузын ашқанда айтылған сөздерге риза болады, көп мерекелердің Иесінің сарайындағы Патшаның қызы [?]. Ахмимдегі Рамсес II-нің алып мүсіні. Патшаның қасында екі қызы бар. Сол аяғындағы ханшайым Патшаның қызы, оның сүйіктісі, Ұлы Патшаның әйелі Меритамен, оның жасы ұзақ болсын деп тілеймін. Оң аяғындағы ханшайым Патшаның қызы, оның сүйіктісі, Ұлы Патшаның әйелі Бинт Анат, оның өмірі ұзақ болсын. Бинт Анат "патшаның қызы" және "патшаның әйелі" деп аталады, ал Меритаменге ешқандай атақ берілмейді. Меритамен мен Бинт Анаттың екеуінің де сабақтары жоқ, систрді шайқап, газель басты таяқ ұстап тұрады. Олар Иунмутефке ("анасының бағанасы") қарап тұрады, ол жиі мұрагер ханзадамен байланыстырылатын күн құдайы.

Квинс аңғарында жерленген

Меритамен Патшайымдар аңғарындағы QV68 жеріне жерленді. Лепсиус Меритаменнің қабірін сипаттаған. Қабірдегі қызықты бір көрініс Меритаменнің Озирис пен Хаторға мата сандықтарын арнап тұрғанын көрсетеді. Жартастарда патшайым "Озирис, Патшаның қызы, Ұлы Патшаның әйелі, Екі Жердің ханымы, Меритамен, ғұмыры ұзақ болсын" деп таныстырылған. Ол "Мәңгілік киім сандығын әкелуде; киім сандығын үш рет қасиеттеп беруде" (sic) деп айтылады. Саркофаг қақпағы қазір Берлинде (15274) сақталуда. Меритаменнің саркофаг қақпағындағы атақтары екі рет келтірілген. Бас жағында: "[Патшаның қызы], Ұлы [Патшаның әйелі], Екі Жердің ханымы, Меритамен, адал" деп сипатталған. Басының үстінде: "Озирис, Патшаның жақын қызы, Ұлы Патшаның әйелі, Екі Жердің ханымы, Меритамен, адал" деп жазылған.