Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мадам Ке (; шамамен 1588 – 1627 жылғы желтоқсан), Тяньцзи императорының (1605–1627) емшек сүтімен асыраған анасы, және 1620-1627 жылдар аралығында Мин әулетінің императоры болған тұсындағы зор ықпалымен белгілі болған.
Madame Ke (; c. 1588 – December 1627), was the wet nurse of the Tianqi Emperor (1605–1627), and known for her great influence during his reign as emperor of the Ming dynasty from 1620 to 1627.
Өмір
Мадам Кенің тегі шамалы белгісіз, нағыз аты – Йиньюэ (印月), бірақ ол Баодиннің Дингсин қаласынан қарапайым отбасынан шыққан, Ху Эр (1608 ж. қайтыс болған) атты ер адамға үйленген, Ху Гуосин атты ұлы мен Ке Гуансян атты інісі болған. Ол он сегіз жасында Тыйым салынған қаланың императорлық сарайында қызмет етіп, 1605 жылы туған болашақ Тяньци императорына күтімші немесе емшектейтін әйел қызметін атқарды. Ол анасы, Консорт Вангпен (1619 ж. қайтыс болған) байланысқа түспеді және Мадам Кеге толық тәуелді болды: оған сонша жақын болғандықтан, оның барлық нәресте шашы мен тырнақтарын қораптарда сақтап, тамақ ішкенде немесе ұйықтағанда оның қасында болмаса, тынышталмайтын еді. Мадам Ке "тартымды" сұлулық деп сипатталды және Вэй Чао және, одан да белгілі, Вэй Чжунсян евнухтарымен жақын қарым-қатынаста болды.
The background of Madame Ke is rather vague and her original full name is Yinyue (印月), but she was a commoner from Dingxing in Baoding, married to a man named Hou Er (d. c. 1608), and had a son named Hou Guoxing and a brother named Ke Guangxian. She was employed at the imperial court of the Forbidden city at the age of eighteen, and given the task of nanny or wet nurse to the future Tianqi Emperor after his birth in 1605. He had no contact with his biological mother, Consort Wang (d. 1619), and became completely dependent upon Madame Ke: she was reportedly so close to him that she kept all his baby hair and his nail cuttings in boxes, while he refused to be pacified at mealtime or at bedtime unless she was there. Madame Ke was described as an "alluring" beauty, and had close relationships with the eunuchs Wei Chao and, more famously, Wei Zhongxian.
Тяньцзи императорының тұсында
1620 жылы он бес жасында Тяньцзи императоры ретінде таққа отырғанда, ол Кэ ханымға «Фэншен ханым» (Фэншен фюрен) атағын берді, оның ұлы мен ағасына Императорлық қауіпсіздік қызметінің батальон командирлері ретінде императорлық артықшылықтар берді және Вэй Чжунсянды Салтанатты дирекциядағы императорлық щеткалардың евнухтар күзетшісі мәртебелі лауазымына тағайындады. Кэ ханым мен Вэй Чжунсян императорлық сарайды өз жауларынан тазартып, «Кэ Вэй» деп аталатын де-факто билікке мемлекеттік істерді өз қолына алды. 1621 жылы император үйленгенде, әдеттегідей, Кэ ханым императордың жеке сарайынан көшіп кетті, бірақ император одан кейін көп ұзамай оны қайта шақырды, өйткені одан айырылуға шыдамады. Кэ ханым императормен қақтығысқа түсіп, оны көпшілік алдында бірнеше қылмысқа айыптады және оны таяқпен жазалауға бұйырды, бірақ бұл жаза орындалуға асықпады, император оның алдын алды. Хабарға қарағанда, Кэ ханым мен Вэй Чжунсян императордың ұлдарын және қыздарын тудыруға кедергі келтіріп, олардың түсігіне себепкер болды, сондай-ақ кем дегенде екі рет императордың қарындастарын және әйелдерін өлтірді. Атап айтқанда, олар 1623 жылы императордың түсігіне себепкер болды, сарай қызметшісіне оны улануға бұйрық берді, сондай-ақ шағымдануларынан кейін Ван қарындасын және Ли әйелін суға батырып өлтірді. 1624 жылы ресми Ян Лян Вэй Чжунсянға айып тағып, «Кэ Вэй» үкіметін құлатуға тырысты, бірақ оның әрекеті сәтсіз аяқталды, ал келесі жылы ол және оның жақтастары Кэ ханым мен Вэй Чжунсянның қысымымен отставкаға кетуге мәжбүр болды, ал кейбіреулері тұтқындалды, азапталды және тіпті өлтірілді.
When her charge succeeded to the throne as the Tianqi Emperor at the age of fifteen in 1620, he gave Madame Ke the title of "Lady Fengsheng" (Fengsheng furen), gave her son and brother imperial privileges as battalion commanders of the Imperial Bodyguard, and appointed Wei Zhongxian to the prestigious office of eunuch custodian of the Imperial brushes at the Directorate of the Ceremonial. Together, Madame Ke and Wei Zhongxian purged the imperial court of their enemies and took control over state affairs in a de facto rule referred to as "Ke Wei". As was the custom, Madame Ke moved out of the personal palace of the emperor when he married in 1621, but the emperor had her move back soon afterward, as he could not bear to be apart from her. Madame Ke came to be involved in a conflict with the empress, who attempted to crush the influence of the Ke Wei regime by accusing Madame Ke of a number of crimes in public and ordered for her to be caned, but before this punishment could be carried out, it was prevented by the emperor. Reportedly, Madame Ke and Wei Zhongxian kept the emperor childless by inducing miscarriages upon his concubines and consorts, and were also responsible for murdering some of the concubines and consorts on at least two occasions. Specifically, they were allegedly the actual cause of the 1623 miscarriage of the empress by ordering a palace maid to poison her, and also murdered the concubine Wang and the Consort Li by drowning, after they had uttered complaints about them. In 1624, the official Yang Lian attempted to oust the "Ke Wei" government by presenting charges against Wei Zhongxian, but his party failed, and the following year saw him and his followers being forced to resign and in some cases imprisoned, tortured and killed on the instigation of Madame Ke and Wei Zhongxian.
Өлім
1627 жылы Чончжэн императоры ағасынан кейін таққа отырғанда, Кэ ханым кір жуу бөліміне төмендетілді, онда оған қадағалау тағайындалды, ал Вэй Чжунсян императорлық мазардағы құрбандық иіссуларын баптаушы қызметіне жіберілді; Вэй Чжунсян өз-өзіне қол жұмсады, ал Кэ ханым 1627 жылдың желтоқсанында кір жуу бөлімінде тергеу кезінде азаптап өлтірді.
When the Chongzhen Emperor succeeded his brother to the throne in 1627, Madame Ke was demoted to the Laundry Department, where she was kept under supervision, and Wei Zhongxian to the post of incense handler at the imperial mausoleum; Wei Zhongxian hanged himself, while Madame Ke was beaten to death during interrogation in the laundry in December 1627.