Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тадахито "Тад" Мочинага (持永 只仁) – жапондық тоқтату анимациясының (stop motion) пионері. Жапонияда көптеген тоқтату анимациялық фильмдер мен қысқаметражды фильмдер жасаған ол, 1960-шы жылдары Токиодағы MOM студиясында Rankin/Bass компаниясының "Animagic" өндірісінің аниматоры ретінде ең жақсы танымал. Ол бұл жұмысты американдық режиссер Артур Ранкин кішімен бірлесіп жасады, ол өндірістерді жазып, жобалағаннан кейін анимация үшін Жапонияға жіберді. 1945 жылы Мочинага оккупацияланған Қытайда құрылған жапон қуыршақ мемлекеті Маньчжукоға, Синьцзинь қаласына Маньчжуко киноассоциациясында жұмыс істеу үшін сапарлады. Соғыстан кейін ол Қытайда қалды және 1950 жылдан бастап үш жыл Шанхайда "Рахмет, Китти" сияқты фильмдерде жұмыс істеді. Ол, мүмкін, сол дәуірде Қытай және Жапония анимациялық индустрияларында еңбек еткен жалғыз көрнекті суретші.
Tadahito "Tad" Mochinaga (持永 只仁) was a pioneer Japanese stop motion animator. Having done many stop motion films/shorts in Japan, he is best known as the animator for Rankin/Bass' "Animagic" productions at his MOM Studio in Tokyo throughout the 1960s. He did this work in association with American director Arthur Rankin, Jr. who wrote and designed the productions before sending them to Japan for animation. In 1945, Mochinaga traveled to Xinjing in the Japanese puppet state of Manchukuo set up in occupied China, to work at the Manchukuo Film Association. He stayed in China after the war and from 1950, he spent three years in Shanghai working on such films as Thank You, Kitty. He is perhaps the only major artist of the era to have worked in both the Chinese and Japanese animation industries.
Өмірбаян
Мочинага анимациялық мансабын Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияда бастады. Осы уақытта ол Перл-Харборды бомбалауды бейнелейтін анимациялық үгіт фильмі «Момотароның теңіз бүркіттері» фильмінде Сео Мицуйоның ассистенті болды. Мочинага фондар мен визуалды эффекттерге жауапты болды. Сол кезде көптеген жапон балалары фильмді көру үшін ресми мектеп сапарларына қатысты. Мочинага бұл жағдайға аса қуанбады. Ол естеліктерінде былай деп жазды: «Мен көптеген жастардың қанатты корпусына ерікті түрде қосылғанын және олардың қызмет барысында әуе шабуылдарынан қаза тапқанын естідім. Біз жасаған фильм олардың ерікті болу шешіміне әсер еткен бе екен деп ойлаймын. Болашақта мен жастарға пайдалы фильмдер жасағым келеді, бұл қанша қиын болса да». «Момотароның теңіз бүркіттері» көрсетілгеннен кейін көп ұзамай Мочинага өзінің тәжірибесіздігіне қарамастан «Фуку Чанның суасты кемесі» жобасын басқаруға тағайындалды. Оның көптеген қызметкерлері әскери қызметке шақырылып, жеткілікті жабдық пен қаржы болмағандықтан «Фуку Чанның суасты кемесі» 1944 жылы жартылай аяқталған күйінде шықты. Мочинага үйіне қайтқанда, үйінің бомбадан зардап шегіп, қирағанын көрді. Соғыстың аяқталуын сезіп, Жапонияның американдықтар тарапынан басылып алуынан, пропагандашыларды тазалаудан және азық-түлік тапшылығынан қорқып, Мочинага жүкті әйелімен бірге Маньчжурияға қашып кетті, онда олардың туыстары тұрды. Ол «Ман Эй» компаниясында график ретінде жұмысқа орналасты. Маньчжурияға көшкеннен кейін бір ай өтпей, Жапония капитуляциялады. Жапон әскері қашқаннан кейін не боларын білмей, жапон жұмысшылары қашуға тырысты, бірақ Кеңес әскері оларды ұстады. Мочинаганың бақытына орай, ол енді «Солтүстік-Шығыс киностудиясы» деп аталған студияда қайта жұмысқа қабылданды. Ол қытайлық киноқызметкері екенін куәландыратын құжаттар алды, және кеңес тарапы жапон азаматының Қытайда кино саласында жұмыс істеуі мүмкін емес деп ойламады. Оған совет фильмдерін қытай, корей және жапон тілдеріне субтитрлеу жұмысы тапсырылды. Ол сол жерде басқа жапон босқындарын жұмысқа алып, Оширо Нобору сияқты адамдарға көмектесе алды. Мочинага көп ұзамай Қытайдың Ұлттық және Коммунистік армиялары Маньчжурияда үстемдік үшін күрескен кезде өзін тағы бір соғыс аймағында тапты. Ол және оның қызметкерлері Хао Ганға қашып бара жатқанда тұтқындалды, содан кейін ол өзінің жапон екенін мойындауға мәжбүр болды. Бірақ оның бақытына орай, оны соғыс тұтқындарына жақсы қарайтын Сегізінші маршрут армиясы ұстады. 1946 жылы Қытайдағы азаматтық соғыс майсасы оңтүстікке жылжыды, бұл жапон азаматтарына үйлеріне оралуға мүмкіндік берді. Алайда Мочинага қалуды жөн көрді. Ол цензурадан қашу үшін карталардың графикалық дизайны мен субтитрлерге назар аударды. Ол кезде Қытайда шамамен 20 мың метр қолданылмаған пленка қалған еді. Мочинага (және сол кездегі барлық қытайлық кинорежиссерлер) пленканы үнемдеуге тиіс болды. Мочинага қолға түскен заттардан өз үйінді бояуларын жасауға мәжбүр болды. Оған Хуа Цзюньву салған анимациялық комиксті жасау міндеті жүктелді. Бояуды үнемдеу үшін ол қуыршақтар жасады, ал пленканы үнемдеу үшін тірі түсірудің орнына кадрлар арқылы түсірді. Бұл үлкен табысқа ие болды, өйткені аймақтағы көптеген адамдар қуыршақтардың қойылымдарын жақсы есте сақтады. Осылайша Мочинага Қытайда тоқтату анимациясын кездейсоқ түрде танымал етті. Мочинага келесі он жыл бойы Қытайда сәтті аниматор және кинорежиссер болып жұмыс істеді, содан кейін 1954 жылы туған еліне оралды, 1958 жылғы үлкен ашаршылыққа дейін төрт жыл қалғанда.
Mochinaga began his animation career in the middle of WWII Japan. During this time, he was the assistant of Seo Mitsuyo on Momotarō's Sea Eagles, an animated propaganda film depicting the bombing of Pearl Harbor. Mochinaga was officially in charge of backgrounds and visual effects. Most Japanese children at this time were taken on official school trips to watch the film. Mochinaga was not particularly happy about this. He wrote in his memoirs:"I heard that many youths volunteered for the flying corps and that while they were on duty they died on air raids. I wonder whether the film we made influenced their decision to volunteer I thought, in the future I only wished to make a film that would benefit the young, difficult though that might be. "Shortly after the release of Momotarō's Sea Eagles, Mochinaga was put in charge of Fuku Chan's Submarine despite his own protests that he was too inexperienced. Due to the fact that much of his staff was drafted to the military and lack of supplies and funds, Fuku Chan's Submarine was barely finished and released in 1944. Exhausted, Mochinaga returned home to find it destroyed in a bombing raid. Foreseeing the end of the war and fearing the inevitable American occupation of Japan that might involve purging propagandists as well as food shortages, Mochinaga fled with his pregnant wife to Japan occupied Manchuria where they both had family. There, he got a job at Man Ei as a graphic artist. Less than a month after moving to Manchuria, Japan surrendered. Fearing what would happen now that the Japanese army had fled, the Japanese workers attempted to flee but were captured by the Soviet army. Fortunately for Mochinaga, he was rehired at the now rebranded Northeast Film Studio. While there, he was given papers identifying him as a Chinese film worker and the Soviets did not seem to consider that a Japanese National could be a film worker in China. He was then given the job of subtitling Soviet films for Chinese, Korean, and Japanese markets. While there, he was able to pull other Japanese refugees into the company and get them work, including Oshiro Noboru. Mochinaga soon found himself in another war zone as the Chinese National and Communist armies battled for dominance over Manchuria. After he and his staff were captured trying to flee to Hao Gang, he had to confess to being Japanese. However, lucky for him, he happened to be captured by the Eighth Route Army, a Prisoner of War friendly organization. In 1946, the frontline of China's Civil War moved further south, allowing Japanese nationals to finally return home. However, Mochinaga chose to stay. There, he avoided censorship by concentration on map graphics and subtitles. During this time, there was only an estimated 20,000 feet of unexposed film left in China. Mochinaga (and all Chinese filmmakers at the time) had to be very careful with the amount of film they used. Mochinaga was forced to mix his own homemade paints from what he could scavenge. Mochinaga was assigned the task of animating a propaganda comic drawn by Hua Junwu. In order to save the paints, he built puppets and to save film, he shot it frame by frame instead of live. This was a resounding success as many in the region fondly remembered going to puppet shows. Thus, Mochinaga accidentally popularized stop motion in China. Mochinaga continued to work as a successful animator and filmmaker in China for the next decade, finally returning to his home country in 1954, four years before the massive famines in 1958.