Британдық теміржолдарының Шотландия аймағының тарихы

Кіріспе

Бұрынғы Британдық теміржолдарының операциялық аймағы

Шотландия аймағы (ScR) – Британдық теміржолдарында (BR) құрылған алты аймақтың бірі. Ол Шотландиядағы бұрынғы Лондон, Мидленд және Шотландия теміржолы (LMS) және бұрынғы Лондон және Солтүстік-Шығыс теміржолы (LNER) желілерінен тұрды. Аймақ 1948 жылы BR құрылған кезде құрылды және 1980-жылдардың ортасында ScotRail деп аталды (толық мәліметтер үшін бөлек ұйымды қараңыз).

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс Шотландияның темір жол жүйесіне елеулі нұқсан келтірді, себебі Шотландиядағы LMS және LNER жылжымалы құрамдары неміс әуе шабуылдарынан қирағандардың орнын толтыру үшін Солтүстік Англияның ірі қалаларына ауыстырылды. Ол кезде Үкімет тек мемлекеттік араласу ғана жылжымалы құрамды қайта жабдықтауды қамтамасыз етеді және бірнеше тиімсіз бағыттардың жабылуын болдырмайды деп сенді. 1945 жылы Лейбористік партияның үкіметке сайлануынан кейін, темір жолдар 1947 жылғы Көлік туралы заңның талаптарына сәйкес 1948 жылдың 1 қаңтарында мемлекеттік меншікке алынды. Ұлыбритания темір жолдарының Шотландия бөлімінің құрылуы арқылы Шотландияның барлық темір жолдары алғаш рет бірыңғай басқару жүйесіне біріктірілді. Жолаушылар тасымалындағы маңызды өзгерістер 1950 жылдардың соңында байқалды, дизельдік локомотивтердің, дизельдік пойыз құрамаларының енгізілуімен, ең бастысы – Глазго аймағындағы қалалық қызметтердің электрленуімен және «Көк пойыздардың» пайда болуымен, сондай-ақ 1967 жылы бу локомотивтерінің толықтай тоқтатылуымен. 1960 жылдардың ортасында «Бичинг балтасы» аясында көптеген бағыттар жабылды, сондай-ақ доктор Ричард Бичинг отставкаға кеткеннен кейін, ең әйгілісі – Эдинбургтен Карлайлға дейінгі Waverley желісі. 1974 жылы Батыс жағалау магистраліның электрлендіру жобасы аяқталғаннан кейін Глазго-Централдан Лондон-Эустонға дейінгі трансшекаралық электрлі қалааралық қызметтер басталды. 1979 жылы Argyle желісі жобасы Глазго-Централдың төменгі деңгейлі станциясы арқылы өтетін темір жол желісін қайта ашты және электрлендірді. Глазго-Централ – Эйр желісі 1986 жылы электрлендірілді. Осы кезеңдегі жалғыз жабылу – 1983 жылы Килмаколм желісі. Эдинбург Вейверли – Глазго Куин Стрит бағытындағы қызмет 1950 жылдардың соңынан 1970 жылға дейін дизельдік пойыз құрамаларымен жүргізілді, содан кейін әр басында 27-сыныпты дизельді локомотивтері бар Mark 2 вагондарынан құралған «итеру-тарту» пойыздары енгізілді. Бұлар 1979 жылы 47-сыныпты локомотивтермен және Mark 3 вагондарымен ауыстырылды. Олар өз кезегінде 1990 жылдардың басында 156-сыныпты, содан кейін 158-сыныпты пойыз құрамаларымен алмастырылды.

World War II had seriously disrupted Scotland's railways due to the LMS and LNER rolling stock in Scotland being transferred to the major cities in Northern England in order to replace what had been destroyed by German air raids. At the time, the Government believed that only state intervention could provide the necessary re supplying of rolling stock and save several unprofitable routes from closure. Following the election of the Labour government in 1945, the railways were nationalised on 1 January 1948 under the terms of the Transport Act 1947. Through the creation of the Scottish Region of British Railways, all Scotland's railways were brought under a unified system of management for the first time. The major change to passenger services became apparent in the late 1950s, with the introduction of diesel locomotives, diesel multiple units and most of all the electrification of the Glasgow area local services and the introduction of the "Blue trains", as well as the final withdrawal of steam locomotives in 1967. During the mid 1960s many routes were closed under the "Beeching Axe", plus some after the resignation of Dr Richard Beeching most notoriously the Waverley Line from Edinburgh to Carlisle. In 1974 cross border electric Inter City services from Glasgow Central to London Euston commenced, with the completion of the West Coast Main Line electrification project. In 1979 the Argyle Line project saw the reopening and electrification of the railway line through Glasgow Central Low Level station. The Glasgow Central to Ayr line was electrified in 1986. The one closure of this period was the Kilmacolm line in 1983. The Edinburgh Waverley Glasgow Queen Street service was operated by diesel multiple units from the late 1950s until 1970, when "push pull" trains of Mark 2 carriages with a Class 27 diesel locomotive at each end were introduced. These were replaced by Class 47 locomotives and Mark 3 carriages in 1979. These were in turn replaced by Class 156 then Class 158 units in the early 1990s.

Негізгі мемлекеттік қызметтер

Бумен жүретін пойыздар 1960 жылдары дизельді пойыздардың және Глазго маңындағы желіде 25 кВ электр пойыздарының енгізілуімен аяқталды. Ауамен басқарылатын сырғыма есіктері бар жаңа электрлік "көк пойыздар" 1960 жылдардың басында пайда болды және үлкен сәттілікке ие болды. 1960 жылдары дизельдік көп бірліктер бұрын бу локомотивтерімен жүргізілген көптеген бағыттарды алмастырды, бірақ 1970 және 1980 жылдары Эдинбург, Глазго, Абердин және Инвернесс арасындағы басты маршруттар дизельдік локомотивтермен жүргізілді, көбінесе Mk2 локомотивтері қолданылды, ал 1980 жылдары Эдинбург – Глазго бағытында Mk3 вагондары пайдаланылды. Батыс Хайленд және Солтүстік желілері сияқты көркем ауылдық маршруттар, бірнеше дизельдік көп бірліктерді сынақтан өткізуден басқа, 1990 жылға дейін дизельдік локомотивтермен жүргізілді, көбінесе бу дәуірінен қалған Mk1 вагондары қолданылды.

Мұралық операциялар

Шотландияның көркін тамашалауға арналған бағыттары әрдайым хоббишілердің турлары мен мұра вагондары мен бу немесе тарихи дизель локомотивтерімен жүретін арнайы пойыздар үшін танымал болған. 1970 және 1980 жылдары, Вест-Мидлендстерден немесе Солтүстік-Батыстан (көптегендері Ұлыбритания Локомотив клубы ұйымдастырған) ентузиасттарға арналған, толық демалыс күндеріге созылатын чартерлік пойыздардың келуі жиі кездесетін. Жолаушылар түнгі сапарларда пойыздың ішінде ұйықтаса, локомотивтер жолаушыларға барынша әртүрлілік беру үшін жиі ауыстырылатын. 1970 жылдардан бастап және қазірге дейін Шотландия Темір Жолды Сақтау Қоғамы 1950-60 жылдардағы BR Mk1 вагондарының сақталған жиынтығымен тұрақты бу және дизельді турлар бағдарламасын жүзеге асырып келеді. Бұл вагондардың ішінде өте сәнді бөлімшелі купелер бар, Ұлыбританияда мұндай вагондарды ұсынатын негізгі желі операторларының санатындағы аз ғана операторлардың бірі. Сонымен қатар, Ұлыбританияның басқа да тур операторлары әлі де ағылшын қалаларынан Шотландияға пойыз қатынайды, олар да тарихи вагондар мен локомотивтерді пайдаланады.

Үлкен апаттар

1979 жылы 16 сәуірде Пейсли Гилмор көшесіндегі темір жол апатынан 7 адам қаза тапты. 1979 жылы 22 қазанда Инвергоуридегі темір жол апатынан 5 адам қаза тапты. 1984 жылы 30 шілдеде Полмонттағы темір жол апатынан 13 адам қаза тапты. 1989 жылы 6 наурызда Глазго Беллгроувтегі темір жол апатынан 2 адам қаза тапты. 1991 жылы 21 шілдеде Ньютондағы темір жол апатынан 4 адам қаза тапты.

Жекешелендіру

Британдық теміржолы жекешелендірілгеннен кейін, Шотландия аймағының теміржол инфрақұрылымы Railtrack компаниясының Шотландия аймағына қарасты болды. Шотландиядағы жолаушылар тасымалы National Express компаниясына "ScotRail Railways" деген атпен франшиза ретінде берілді, алайда ол бұрынғы BRB соңғы жылдары қолданған "ScotRail" деген атаумен таныла берді.