Кіріспе

Майкл Чабонның 2004 жылғы повесі "Соңғы шешім: Іздеу әңгімесі" – Майкл Чабонның 2004 жылғы повесі. Бұл детективтік әңгіме, көп жағынан сэр Артур Конан Дойлдың және осы жанрдағы басқа авторлардың шығармаларына құрмет көрсетеді. Оқиға 1944 жылы өтеді және аты-жөні белгісіз, ұзақ жылдар зейнеткерлікте болған 89 жастағы детективтің (ол Шерлок Холмс болуы мүмкін, ал болмауы мүмкін, бірақ оны әрқашан тек "қарт кісі" деп атайды) және оның жоғалған тотықұсты табуға жасаған тырабын баяндайды. Бұл тотықұс сөйлей алмайтын еврей баласының жалғыз досы. Повестің атауы Дойлдың 1893 жылғы "Соңғы мәселе" Шерлок Холмс әңгімесіне (онда Холмс өзінің ең үлкен жауы профессор Мориартимен Рейхенбах сарқырамасында кездеседі) және "Соңғы шешімге" (нацистердің еврей халқын геноцидке ұшырату жоспарына), сондай-ақ Николас Майердің Конан Дойлға құрмет ретінде жазылған 1974 жылғы "Жеті проценттік шешім" романына сілтеме жасайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Хикаяның сюжеті Конан Дойлдің классикалық дедукциялық оқиғаларының үлгісімен құрылғанмен, кітапта екі бөлек құпия бар, олардың тек біреуін ғана Холмс кейіпкері соңына дейін шеше алады. Оқиға қарт адам мен жас жігіт Лайнус Штайнманның кездейсоқ кездесуімен басталады, кейіннен ол жергілікті англикан дін қызметкері мен оның отбасында тұратын неміс-иудей босқыны екені белгілі болады. Баланың иығындағы попугай түсініксіз ретпен неміс сандарын қайталайды — "zwei eins sieben fünf vier sieben drei" ("екі бір жеті бес төрт жеті үш") — сол арқылы қарт адам баланың Англияда болу себебін тез түсінеді. Діни қызметкер, оның әйелі, ұлы және екі қонақпен танысқаннан кейін, сандардың қандай да бір мағынасы болуы мүмкін екенін білеміз. Бір қонақ бұл сандардың әскери код болуы мүмкін деп ойлап, оны жарып алуға тырысады. Екінші қонақ, британдық сыртқы істер министрлігінің Шейн мырзасы, кешкі ас дастарқанында құсқа тіпті назар салмайтындай болады, оны отбасы мен Лайнус Бруно деп атайды. Бірақ, үстел маңындағылардың бәрі оған қызығушылық танытқандықтан, Шейннің осы әрекеті олардың күдігін одан әрі күшейтеді. Келесі күні таңертең Шейн мырза өлтірілгенін және попугай Бруноның жоғалып кеткенін анықтайды, сол кездегі жергілікті инспектор Майкл Беллоус құпияны шешуге көмектесу үшін қартты шақырады. Қарт адам баланың құсына деген ерекше бір жақындығына қызығып, тек попугайды табуға келіседі. "Егер жол жүзінде нағыз қылмыскерге кездессек, онда сіз үшін бұл одан да жақсы болады", - дейді ол (3-тараудың соңы). Холмс кейіпкері осы мақсатына жетеді, бірақ кітаптағы ешкім де сандардың нағыз мағынасын таба алмайды, алайда шешімге жақын екенін көрсететін белгілер бар. Автор Шабон берген бір меңзеу — сандар көбінесе пойыздың жанында айтылады: олардың вагондардың нөмірлері екендігі туралы түйсіндіру бар, және попугай оны "пойыз әні" деп атайды. Соңғы сахнада бала пойыз станциясында попугаймен қайта табысып, әскери тасымалдау пойызы өте қалғанда, "sieben zwei eins vier drei", "sieben acht vier vier fünf" деп сөйлей бастайды. Кітаптың соңғы алдындағы тарауында, Бруноның көзқарасынан айтылатын тағы бір меңзеу, бала мен оның попугайы Германияда болғанда бір Obergruppenführer-ді аралайтын, онда бала осы әнді үйренген. Бірақ ең үлкен меңзеу — кітаптың атауы және баланың сөйлей алмауы. Сонымен қатар, попугай да, бала да неміс тіліндегі "null" санын ешқашан айтпайды.