Кіріспе

Еуропалық Одақ заңдарындағы директива

Жұмыс уақыты туралы 2003/88/ЕҚ директивасы – Еуропалық Одақтың заң директивасы және еуропалық еңбек құқығының маңызды бөлігі. Ол ЕО жұмысшыларына келесі құқықтарды береді:
жылына кемінде 28 күн (төрт апта) төленген демалыс;
6 сағат ішінде 20 минуттық демалыс;
кәнсіз 24 сағаттың ішінде кемінде 11 сағаттық күнделікті демалыс;
шамадан тыс түнгі жұмысты шектеу;
7 күндік кезеңде кемінде 24 сағат демалыс;
және мүше мемлекет жеке бас тартуға рұқсат бермесе, аптасына 48 сағаттан артық жұмыс істемеу құқығы. Ол 2000 жылғы 22 маусымдағы және 1993 жылғы 23 қарашадағы бұрынғы нұсқаларға енгізілген жаңартпа ретінде жарияланды. Шамадан тыс жұмыс уақыты стресс, депрессия және аурудың негізгі себебі болып саналатындықтан, директиваның мақсаты адамдардың денсаулығы мен қауіпсіздігін қорғау болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Халықаралық еңбек ұйымы жүргізген маңызды зерттеуге сәйкес, ұзақ жұмыс уақытына ұшырау жаһандық деңгейде 8,9% құрайды. БҰҰ-ның бағалауынша, бұл ең үлкен ауру жүктемесіне ие кәсіптік тәуекел факторы, яғни 2016 жылы тек ишемиялық жүрек ауруы мен инсульт салдарынан 745 000 адам қаза тапқан. Бұл деректер адам өмірі мен денсаулығын қорғау үшін жұмыс уақытын шектеуге жаңа күш берді.

Өмірбаян

Еуропалық Одақтың барлық директивалары сияқты, бұл құжат мүше мемлекеттерді оның ережелерін ұлттық заңнамаға енгізуге міндеттейді. Директива барлық мүше мемлекеттерге қолданылады. Жұмыскер аптасына 48 сағат жұмыс істеу шегінен бас тарта алады, бірақ басқа талаптардан бас тарта алмайды. 1993 жылғы Кеңес келіссөздерінен кейін, директиваның 1993 жылғы нұсқасы 11 дауысқа 1 қарсы нәтижемен келісілген кезде, Ұлыбританияның Еңбек министрі Дэвид Хант: "Бұл – қауымдастық ережелерін ашық бұзушылық. Ол жай ғана көпшілік дауыс беруді қамтамасыз ету және Әлеуметтік Жарғының бір бөлігін жасырын түрде өткізу үшін жасалды. Ұлыбритания адамдарға енді өздері қалаған уақытта жұмыс істеуге тыйым салуға бағытталған кез келген әрекетке күшті қарсы тұрады."

Үзілістер

3-бап. Күн сайын 24 сағат ішінде 11 сағат тікелей демалыс болуы тиіс. 4-бап. Заңнамада немесе ұжымдық шартта белгіленгендей, әр алты сағат жұмыстан кейін демалыс уақыты қарастырылады. 5-бап. 3-бапта көрсетілген күнделікті демалысқа қоса, аптасына 24 сағат үзіліссіз демалыс берілуі керек, бірақ техникалық, ұйымдық немесе жұмысқа қатысты себептермен бұл талаптан ауытқуға болады.

Ақылы демалыс

7-бап. Жылдық еңбек демалысы кем дегенде төрт апта (толық жұмыс күні бойынша 20 күн). "Апта" термині 5-бапта берілген, онда "апта" жеті күндік кезең ретінде түсіндіріледі. Егер қызметкер жұмысы тоқтатылса, ол пайдаланбаған демалыс күндері үшін ақы алуға құқылы.

Сот үкімдері

Жұмыс уақыты туралы директива Еуропалық соттың бірқатар шешімдері арқылы нақтыланды және түсіндірілді. Олардың ең белгілілері – "SIMAP" және "Jaeger" үкімдері (Sindicato de Médicos de Asistencia Pública v Conselleria de Sanidad y Consumo de la Generalidad Valenciana, 2000 ж. және Landeshauptstadt Kiel v Jaeger, 2003 ж.). "SIMAP" үкімінде жұмысшының жұмыс орнында болуы талап етілген кез келген уақыт жұмыс және демалыс есебі үшін нақты жұмыс уақыты ретінде анықталды. "Jaeger" үкімі жұмысшыларға қызметтері қажет болмаған кезде ұйықтау мүмкіндігі болған жағдайда да, мұның орын алатынын растады.