Кіріспе
Чарльз Таун қаласында өткен қылмыстық сот Вирджиния штатының Джон Браунға қарсы 1859 жылдың қазан айында Чарльз Таун қаласында өткен қылмыстық сот болды. Аболиционист Джон Браун Вирджиния штатының мемлекетіне опасыздық жасағаны, кісі өлтіргені және құл көтерілісін қоздырғаны үшін жылдам сотталды, бәрі де Харперс Ферридегі АҚШ федералдық қару-жарақ қоймасына жасаған шабуылының бір бөлігі болды. (1863 жылдан бері Чарльз Таун мен Харперс Ферри екеуі де Батыс Вирджиния штатында орналасқан.) Ол барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп танылды, өлім жазасына кесілді және 2 желтоқсанда асылып өлтірілді. Ол АҚШ тарихында елге опасыздық жасағаны үшін өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Бұл сот көп жағынан ерекше болды. Еліміздің тарихында қылмыстық іс қозғалғаннан кейін осылай тез сот өтіп, айыптылық танылған жағдайлар өте сирек кездеседі. Браун өзінің заманның ең үлкен күнәсі деп санаған нәрсеге қарсы дұрыс соққы бергеніне сенгеннен бастап, екі апта ішінде ол сотталған қылмыскерге айналды, оның өмірі мен дарға асылу арасында бар болғаны отыз күн қалды. Сот барысында Браун тұра алмай, төсенішке жатып алды.
Virginia v. John Brown was a criminal trial held in Charles Town, Virginia, in October 1859. The abolitionist John Brown was quickly prosecuted for treason against the Commonwealth of Virginia, murder, and inciting a slave insurrection, all part of his raid on the United States federal arsenal at Harpers Ferry, Virginia. (Since 1863, both Charles Town and Harpers Ferry have been located in West Virginia.) He was found guilty of all charges, sentenced to death, and was executed by hanging on December 2. He was the first person executed for treason in the United States. It was in many respects a most remarkable trial. Capital cases have been exceedingly few in the history of our country where trial and conviction have followed so quickly upon the commission of the offense. Within a fortnight from the time when Brown had struck what he believed to be a righteous blow against what he felt to be the greatest sin of the age he was a condemned felon, with only thirty days between his life and the hangman's noose. During most of the trial Brown, unable to stand, lay on a pallet.
Өмірбаян
1859 жылдың 16 қазанында Браун (өзін санағанда) 22 қарулы адамды, оның ішінде 5 қара және 17 ақ адамды алып, маңызды темір жол, өзен және канал торабы Харперс-Ферриге жетті. Оның мақсаты – ондағы федералды қару-жарақ қоймасын басып алып, тартып алынған қару-жарақтарды қолданып, Оңтүстікте құлдар көтерілісін ұйымдастыру еді. Браун мен оның адамдары жергілікті милиция және федералды әскерлермен екі күнге созылған қақтығысқа қатысты, оның салдарынан оның он адамы атылып немесе қаза тапты, бесеуі тұтқынға алынды, ал бесеуі қашып құтылды. Браунның үш ұлының ішінде Оливер мен Уотсон шайқас кезінде қаза тапты, Уотсон тағы бір күн қатты азапталып қайтыс болды. Оуэн қашып кетіп, кейін Одақ армиясында соғысты.
Соттың маңызы
Оқиғалардың салдарына қарағанда, бұл ел тарихындағы ең маңызды қылмыстық сот болды деуге болады, себебі ол көп ұзамай басталған соғыспен тікелей байланысты болды. Тарихшы Карен Уитманның айтуынша, "Джон Браунның қамауда және соттағы мінез-құлқы соншалықты күшті және тұрақты болды, құлдық емес, құлдықтың өзі сотталып жатқандай болды". Брайан МакГинтидің сөзіне қарағанда, "тарихтағы Браун" осы сотта туды. Егер Браун сотқа дейін қайтыс болғанда, оған "ақылсыз деп айып тағылып, тарихтың ең төменгі қатарына түсірілген болар еді". Роберт Макглон былай қосты: "Сот оның беделін күшейте түсті. Бірақ Браунның өзінің соңғы бейнесін қалыптастыруға жасаған тырысы рейдке дейін басталды және оның үкім шығарылғаннан кейінгі апталарда ғана аяқталды". Қамауға алынғаннан кейін Браун көп хат алмасты. Соттан кейін судья оған келушілерді қабылдауға рұқсат берді, ал Вирджиния заңына сәйкес, үкім шығарылғаннан кейін жазасын өтеуге дейін бір ай өткені керек болды. Ол журналистерге немесе онымен сөйлескісі келген әркімге сұхбат берді. Мұның бәріне Джефферсон округінің "әділ және мейірімді" түрме бастығы, капитан Джон Эвис көмектесті, ол "өз міндеті шегінде тұтқындар үшін барлық жағдайды жасады" және Браунға "шынайы құрметпен" қарады. Браунның соңғы тамағы және әйелімен соңғы рет кездескені түрме бастығының отбасымен түрмедегі пәтерінде болды.
Бас жюри
1859 жылы 25 қазанда, қамаудан кейін өткен сегіз күннен соң Браун үлкен жюри алдында тұрды. Браун сотқа "қарулы адамдармен бірге әкелінді. Сот үйінің алдында артиллерия орналастырылды [суретте көрсетілгендей], ал түрме төңірегінде қарулы күзетшілер патрульдеді". Сот залында тіпті тұруға да орын болмады. 26-сы күні АҚШ Маршалы М. Джонсон Огайо штатының Кливленд қаласынан келді және Коплендті Огайодағы әділеттен қашқан қылмыскер ретінде таныстырды.
Кеңесі
Келесі сұрақ Браун қандай заңгерге жүгінуге тиіс еді. Сот оған және басқа айыпталушыларға адвокаттар ретінде екі "виргиниялық және құлдықты жақтаған" Джон Фолкнер мен Лоусон Боттсты тағайындады. Браун оларды қабылдамады; ол судьяға өзінің адвокаттарын шақырғанын айтты, "олардың мұнда жетуге уақыты болмады". Браун адвокаттары келгенше "екі-үш күнге кешіктіруді" сұрады. Прокурор Хантер кешіктіру қауіпті болады деді; "қоғамның ресурстарына едәуір қысым көрсетілуде". Ол Браунның денсаулығын тексеру үшін дәрігерді шақыруды сұрады, ол Браунның денсаулығының кешіктіруді қажет етпейтінін анықтады. 26 қазанның қалған уақыты қазылар алқасын таңдауға жұмсалды. Сондай-ақ 26 күні аболиционист Лидия Мария Чайлд Браунға жеткізу үшін Вайзға хат жіберіп, оған оны емдеуге рұқсат беруді сұрады. Уайз оған Чарльз Таунға баруға ерікті екенін, оның хатын сол жерге жібергенін, бірақ оған тек сот ғана рұқсат бере алатынын айтты. Чайлд Браунның отбасына қаржы жинау үшін пианиносын сатты. Оны газеттерде жариялағаннан кейін, ол көп оқылды, содан кейін ол ақша жинау үшін кітап түрінде Браунмен және оған қатысты хат алмасуын жариялады. Ол 300 000 данадан астам сатылды. Сот тағайындаған заңгер Вирджиния соты Браунды Мэрилендте немесе федералдық мүлікте (арсеналда) емес, Вирджинияда жасалған қылмыстар үшін ғана соттауға құқылы екенін айтты. Мемлекеттік прокурор бұл мәселенің маңызды еместігін мәлімдеді. Браун Огайодағы заңгерден телеграмма арқылы хабар алғаннан кейін бір күнге кешіктіруді сұрады; оған бас тартылды. Прокурор Браунның нақты ниеті "достарына құтқару операциясын ұйымдастыру үшін уақыт және мүмкіндік беру" екенін айтты.
Қылмыстық іс
Джефферсон округінің прокуроры Чарльз Р. Хардинг болды, «күнделікті айналысы [ішімдік ішу] маңызды істі басқаруға қолайлы емес». Ол қорғау тарапының адвокаттарымен бір деңгейде емес еді. Ол Уайз қалағандай, бұл істер бойынша Уайздың жеке адвокаты Эндрю Хантермен ауыстырылуға наразылықпен келісті. Бір солтүстік газеті Хантерді «құлдыққа адал жақтаушы» деп сипаттады. Содан кейін прокурор Хантер болды, кеңсесі Чарльз Таунда орналасқан, өзін жазбада прокурордың көмекшісі деп атағанына қарамастан. Ол айыптама қағазын жазды. Сотта айыптаудың басты куәсі Джордж Вашингтонның шөбересі, полковник Льюис Вашингтон болды, ол өз үйінен, Билл Эйрден, ұрланып, Федералдық қару-жарақ қоймасының жанында кепілге алынған. Оның құлдарын Браун әскери түрде «алды» (әскери қызметке шақырды), бірақ олар көтеріліске белсенді қатыспады, деді ол. Жергілікті куәгерлер федералдық қару-жарақ қоймасын басып алуға, Вирджиния милициясының топтарының пайда болуына және теміржол көпірінде атысқа куәлік берді. Басқа дәлелдер АҚШ теңіз жауынгерлерінің Браун мен оның адамдары барикадаланған өрт сөндіру машинасына жасаған шабуылын сипаттады. АҚШ армиясының полковнигі Роберт Ли және кавалерия офицері Дж.Е.Б. Стюарт теңіз жауынгерлерінің шабуылына жетекшілік етті, ол кепілге алынғандарды босатып, қақтығысты аяқтады. Ли сотқа куәлік беру үшін келмеді, бірақ теңіз жауынгерлерінің шабуылы туралы есебімен сотқа ант берді. Қолжазбалар судья мен қазылар алдында ерекше қызығушылық тудырды. Джон Браунның Айзек Смит деген атпен жалға алған Мэриленд фермасында көптеген құжаттар табылды. Олардың ішінде құлдыққа қарсы үкімет үшін бұрын белгісіз болған Уақытша конституцияның жүздеген таратылмаған даналары бар еді. Бұл құжаттар Браунға қарсы мемлекетке қарсы сатқындық және алдын ала жоспарланған кісі өлтіру айыптамаларын нығайтты. Прокуратура куәгерлерді тексеруді аяқтады. Қорғау тарапы куәгерлерді шақырды, бірақ сотқа шақыру қағаздары оларға табыс етілмегендіктен олар келмеді. Мырза Хойт Браунның басқа адвокаттары кешке жетеді деді. Содан кейін екі сот тағайындалған адвокаттары отставкаға шықты, сот келесі күнді күтті. Қорғау тарапының соңғы өтініші Джон Браунның екі адамының өліміне байланысты жағдайларға қатысты, олар Вирджиния милициясының атыстан қаза тапқан, бітім туралы жалау астында болған кезде. Федералдық арсеналды қоршап тұрған қарулы қауым Браунның адамдары келіссөздерге шыққанда атуын тоқтатпады. Бұл оқиға жарияланған куәлікті мұқият оқығанда байқалады, бірақ көбінесе танымал есептерде назардан тыс қалады. Егер соғыс бітісілген кездегі көтерілісшілерге бітім туралы жалау астында оқ атылса, судья мен қазылар үшін бұл маңызды мәселе болған сияқты көрінбейді. Қорғау тарапының соңғы сөзін 31 қазан күні келген Кливленд, Огайо штатының адвокаты Хайрам Грисуолд айтты. Грисуолд құлдықты жоюшы ретінде танымал болды; ол қашқан құлдарға көмектесті және Браунды про боно өкілдік етті. Керісінше, Чилтон құлдықты жоюшы емес еді, және Браунның жақтастары өте жоғары гонорар төлеуге уәде бергеннен кейін ғана қатысты, 1000 доллар (1859 жылғы 1000 доллар соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең). Браун өз адвокаттарына түрлі ұсыныстар жасаған кезде, Вирджиния заңына сәйкес, айыпталушыларға куәлік беруге рұқсат етілмейтіндіктен, олар шындықты айтпауға себеп бар деп есептеді. Браунның адвокаттарының бірі «үкімді тоқтату туралы өтініш» жасады, бірақ ол талқыланбады. «Екі тараптың да адвокаттары ары қарай жалғастыруға тым шаршағандықтан, өтініш ертеңге дейін тоқтатылды, ал Браун тағы да сотталмай түрмеге жіберілді» (нақтырақ айтқанда, Джефферсон округінің түрмесіне). Браунға 2 қараша 1859 жылы үкім шығарылды. Вирджиния сот тәртібіне сәйкес, Браунға тұрып, оған үкім шығарудың себебі бар ма, жоқ па, деп сұрады. Ол енді өз бетімен тұра алды және өзінің алғашқы биографы айтқандай, «соңғы сөзін» айтты. Бұл мақала кем дегенде 52 американдық газетте толыққанды жарияланды, «Нью-Йорк Таймс», «Ричмонд Диспатч» және басқа да газеттердің бірінші бетіне шықты. Ум. Ллойд Гаррисон оны кең жақта басып шығарды және «Озатқыш» газетінің кеңсесінде сатуға ұсынды (төмендегі галереяда қайта жарияланды). Браун сөзін аяқтағаннан кейін сот залының барлығы үндемей отырды. Бір журналист хабарлағандай: «Көрермендердің арасынан Джефферсон округінің тұрғыны емес бір адам қол шапалақтады. Бұл дереу тоқтатылды, және азаматтар осы оқиғаға өте ренжіді». Содан кейін судья Браунды желтоқсанның 2-сі күні бір ай ішінде аспанға тігіп өлім жазасын беруге үкім шығарды. Вирджиния апелляциялық сотына шағым беру (қате туралы өтініш) сәтті болмады. Браунды Хойт пен Сеннотқа егер олар кетпесе, зорлық-зомбылыққа ұшырайтыны туралы ескерту үшін делегациялар келді, ал қала әкімі келесі күні, жексенбіде күтілетін линчшілерге қарсы тұруға күші жетпейтінін айтты. «Чарльстоун халқының барлығы солтүстік қонақтарға деген жеккөруге берілген». Уайз көптеген хаттар алды, бір дерек көзі «мыңдаған» деді, Браунның үкімін жеңілдетуді сұрады. Мысалы, Нью-Йорк қаласының мэрі Фернандо Вуд, Нью-Йорк қаласының Конфедерациямен мақта саудасын жалғастыру үшін Одақтан бөлінуді ұсынған және құлдықты жойған он үшінші түзетуге қарсы болған, 2 қарашада Уайзға хат жазды. Ол Браунды түрмеге жіберуді, оны өлімге кесуді ұсынды, өйткені бұл Оңтүстікке пайдалы болар еді, фанатикке деген симпатиясы бар Оңтүстік оны өлімге кесуге қарағанда жомарттықпен қараған дұрыс. Уайз Браунның аспанға тігілуі керек деп жауап берді және ол Харперс-Ферриге жетіп, әскери жағдай жариялап, көтерілісшілерді әскери сот арқылы өлімге кесуге үлкермегеніне өкінді. Браунның соты әділ болды және «оны кінәлі деп тануға болмады». Губернатор ретінде ол Браунның өлім жазасына ешқандай қатысы жоқ еді, өлім жазасына қол қоюы керек емес еді. Оның жалғыз мүмкін қатысуы оның кешіру билігінен болды, және ол Одақтың әрбір еркін штатынан Браунның өлімі оны шейітке айналдырады деген ескертулермен «өтініштер, дұғалар, қорқытулар» алды. Бірақ Уайз губернатор ретінде сатқынды кешіруге құқығы жоқ, тек Бургерлер үйі ғана кешіре алады деді. Басқа айыптамалар бойынша Уайз «кісі өлтірушіні, тонаушыны, сатқынды» кешірудің ақылға қолайлы емес екенін сенді, өйткені «басқа жердегі халықтың пікірі». Ол Браунды ақылсыз деп жариялаудан да бас тартты, бұл оның өмірін сақтап, психиатриялық ауруханаға жіберуге мүмкіндік берген болар еді; Браунның жақтасы Геррит Смит оны осылай істеуге мәжбүр болды. Вирджиниядағы халық Браунның өлімін қалады. Уайз президенттікке үміткер ретінде танымал болды, ал кешіру немесе тоқтату оның саяси мансабын аяқтауы мүмкін еді. 10 қарашада «Ричмонд Инкуайер» Уайздың «Харперс-Ферри ісін» басқарғаны үшін «оның құны жүз пайызға өсті» деді.
Құтқару жоспары
Түрлі көршілес штаттардан құтқару жоспарлары туралы бірқатар хабарламалардан кейін, Хантер 19 қарашада "Огайо штатының АҚШ маршалы Джонсоннан" және Огайо губернаторынан телеграмма алды, онда 600-ден 1000-ға дейін адам Джон Браунның ұлы басшылығымен тұтқындарды қайтарып алуға тырысатыны айтылды. Хантер губернатор Уайзға хабарлаған соң, ал Уайз президент Бьюкененге телеграф жібергеннен кейін, Бьюкенен Форт Монродан Харперс-Ферриге екі артиллериялық рота жіберді. Уайз Харперс-Ферриге "детективтерді" жіберіп, Хантерге Огайодан жасалған құтқару әрекеттерін тергеп шығу үшін оларды пайдалануды тапсырды. "Мен Оберлинге біреуін жібердім, ол сол топқа қосылды, Джон Браунның ұлымен бірге бір түн ұйықтады және олардың не істегенін толыққанды маған баяндады", - деді Хантер. Хантер Огайодан Вирджинияға өтуді кесу үшін "әскерін" орналастырды. Осы құтқару жоспарларының ешқайсысы да маңызды нәтиже бермеді.
Браунның көптеген қонақтары мен кең ауқымды хат алмасуы
Сотталғаннан бастап өлім жазасына кесілгенге дейінгі бір ай ішінде Браун 100-ден астам хат жазды, онда ол құлдықтан кейінгі Америка туралы өзінің көзқарасын көркем және рухани тұрғыда сипаттады. Олардың көпшілігі, сондай-ақ оған жазылған бірнеше хаттар бірден газеттер мен кітапшаларда жарияланды. Олар құлдықты жою қозғалысын жеделдетіп, құл иелерін қорғанысқа мәжбүр етуде үлкен әсер етті. Бұрын сот оған "өзінің ниеттері мен мақсаттарын баспасөз арқылы толық жариялауға" тыйым салған еді, себебі ол мұндай мүмкіндікке ие болғысы келген; сот "журналистерге қатынас беруден бас тартқан". Ол әркімді құшақ жая қарсы алатынын және тіпті түрмеде тұрып құлдықтың зұлматы туралы үгіттейтінін айтады. "Менде 'үлкен жиынға адалдықты уағыздауға' көптеген мүмкіндіктер болды" []. Ол әйеліне "көптеген мейірімді және жігерлендіретін хаттар" алғанын, бірақ олардың бәріне жауап беруге шамасы келмейтінін жазды. "Мен өмірімді осында тұтқындалғаныма дейін осылай жақсы көргенім есімде жоқ", - деп жазды ол 24 қарашада. 28 қарашада Браун Огайодағы досы Дэниел Р. Тильденге мынадай хат жазды:
Мэри Браун мен басқа туыстарына көмек
19 қарашада Бостон қаласындағы Тремонт ғибадатханасында "Джон Браун мен оның серіктестерінің қайғы шеккен отбасыларына көмек көрсету" мақсатында жиналыс өтті. Іс-шараға 2000-нан астам адам қатысты. Төрағалықты Джон А. Эндрю жүргізді; оның сөйлеген сөзі және Браунды қолдаған басқа да куәліктері, соның ішінде "Джон Браун және Джон А. Эндрю" (13–15 беттер), 1860 жылы "Бостон саяхатшысы" газетінен қайта басылып, Массачусетс губернаторы лауазымына сәтті сайлау науқанына көмектесу үшін жарияланды.
Генри Клей Пайттың сапары
Оның қонақтарының арасында Канзастан келген, құлдықты қолдаған қарсыласы Генри Клей Пайт болды. Ол Браунды көру үшін Петербургтегі үйінен 282 км (175 миль) қашықтықты шарлап Чарльз Таунға келді. Олар Капитан Джон Эвис және тағы екі куәгердің қатысуымен Блэк Джек шайқасының оқиғалары туралы мәлімдеме дайындады.
Әйелі Мэри келіп қалады
Жон Мәриямның өзіне келмеуін бірнеше рет тіледі, себебі бұл "менің қайғымды күшейтіп, ешқандай жақсылыққа әкелмейді". Ол оның аз қорларын жұмсап, саяхаттың бәрінде "көзге түсетіндей болып, әр түрлі адамдар мен басылымдардың қарауына, сөздеріне және іс-қимылдарына ұшыратады". Дегенмен Мэри Чарльз Таунға жетіп, Вирджиния губернаторы Уайз 1 желтоқсанда Браунды бірнеше сағатқа көруге рұқсат берді, бірақ оған түнде қалуға рұқсат берілмеді.
Көрермендер
Браун жалғыз бақытты адам емес еді. Браунды атқа жазалау құлдыққа жақтастар үшін маңызды оқиға болды. Нағыз құлдыққа қарсы шығушылар енді лайықты жазаға тартыла бастады. Шеріф кеңсесінде, қонақтарға айтылғандай, Браунды асып тастау үшін қолданылатын, Оңтүстік Каролина мақтасынан жасалған арқан қойылған еді. Оңтүстік баспасөз өкілдері көптеп келді. Жүздеген адамдар Браунның табытын жасап жатқан ағаш шеберіне барып, тақтайшадан бір бөлік сұрады. Бірақ, атын жасырған бір тілшінің айтуынша, "жаңа келгендердің саны өте аз болды". Ричмондтан келген Жас гвардия мүшелері үй-үйді аралап, "үй иелерін әнмен де, музыкалық аспаптармен де қуантты". Ричмондтан келген әскери оркестр жағдайды "қуанышқа толы" етті. Сыбызғы мен барабанның үні "үнемі" естіліп тұрды. Ол оны көруге соншалықты қызығушылық танытты ki, Ричмонд театрындағы репетициядан бас тартып, осы мақсатпен Чарльз Таунға келді. Халыққа қол жетпес мүмкіндік алу үшін ол бір күндік Ричмонд Грейс формасын, жер иесі және құлдықты қолдаушы Эдмунд Раффиннен қарызға алды (әдетте Азамат соғысының бірінші оғын атқан деп есептеледі, ол үшін Форт Самтерге барған). Губернатор Уайзтың қатыспамайтыны туралы хабар, сондай-ақ оның ұлы, газет редакторы О. Дженнингс Уайздың милиция мүшесі ретінде қатысқаны туралы да жарияланды. Чарльз Таунның мэрі де солай істеді (төмендегі суретке қараңыз). Браун 11 жыл тұрған Солтүстік-Батыс Пенсильваниядан келген бір келушіге Филадельфияда "Чарльзтаун маңындағы аймақта" әскери жағдай енгізілгендіктен, жолға шығуға кеңес берілді. Милиция Браунды қарулы түрде құтқарудан қорқып, тұтқынға алынғаннан бастап, атқа жазаланғанға дейін Чарльз Таунда үнемі орналастырылды. Ату күніне арналған әскери бұйрықта 14 тармақ болды. Телеграф әскери қажеттер үшін ғана пайдаланылды. Қосымша қорғау үшін, "егер Браунды құтқаруға тырысса, оның денесін қирату үшін, дарға аспан алдында жүзім мен оқ-дәрі толтырылған зеңбірек орнатылды". "Әскери шептің сыртқы қатары дарға аспан орыннан шамамен бір шақырымдай қашықтықта болады, ал ішкі қатары соншалықты алыс болады ki, Джон Браунның айтқан бір сөзі де естілмейді".
Джон Браунның денесі
Губернатор Уайз Джонның денесін оның жесірі Мэриге тапсырды, ол Харперс-Ферриде оны күтіп отырған еді. Ол және оның қолдаушылары Филадельфия, Трой, Нью-Йорк және Рутленд, Вермонт арқылы Нью-Йорк штатының Солтүстік Эльбадағы Джон Браунның шаруашылығына, қазіргі Лейк-Плэсид ауылына жақын сапар жасады. Қоштасу рәсімі мен жерлеу 1859 жылдың 8 желтоқсанында онда өтті. Пастор Жошуа Янг басшылық етті. Венделл Филлипс сөз сөйледі.
Салдары
Оңтүстік тұрғындарының ойында Браун құлдыққа қарсы ең үлкен қауіп-қатер еді. Оның 2 желтоқсанда атқарылуы Оңтүстіктің көптеген ақ тұрғындары қалаған нәрсе болса да, бұл олардың алаңдауын жеңілдетпеді. "Оңтүстік ашу мен үрейге берілгендей болып көрінді". Бұрын Харперс-Ферри ұлттық тарихи паркінің бас тарихшысы болған Деннис Фрайдың сөзіне қарағанда, "бұл Оңтүстік үшін Перл-Харбор, оның нөлдік нүктесі еді". Солтүстіктен шабыттанған, олардың көңілді құлдарының көтерілісі Оңтүстіктің ең жаман қорқынышы еді, және тағы басқалар Браунның жолымен жүретіні анық болды. Солтүстікте нәтиже керісінше болды. "Біз бұрынғыдан мың есе құлдыққа қарсы күресеміз", - деп жариялады Массачусетс штатының бір газеті.
Жиналыстар
Солтүстікке қарай, Оңтүстік бөлінуінің экономикалық салдарынан қорқып, ірі қалаларды (Бостон, Нью-Йорк, Филадельфия) есептемегенде, Браун асылған күнді ұлттық қайғы күні деп есептеді: қоңыраулар соғылды, жиналыстар өтті, сөздер мен уағыздар айтылды, тулар жартылай түсірілді. Конкорд, Нью-Бедфорд, Ворстер, Плимут, Массачусетс және тағы да көп қалаларда үлкен дұға жиналыстары өтті. Шіркеулер мен ғибадатханалар аза тұтушыларға толы болды. Йель колледжінің капелласы аза тұту рәсімімен безендірілді. Конкорд, Массачусетс қаласында қала әкімдігінде салтанатты шара өтті, оған арнайы орган қойылды. Генри Торо мен Ральф Уолдо Эмерсон да сөз сөйледі. Президент Томас Джефферсонның құлдыққа қатысты "атақты" сөздері оқылды. Сүлейменнің даналығынан да бір бөлім оқылды. Бостонда тулар жартылай түсірілді және ескеру шаралары мектептерде өтті. Бірақ бір жылдан кейін У. Ллойд Гаррисон, Джеймс Редпат, Франклин Б. Санборн және Фредерик Дуглас Тремонт ғибадатханасында Браунның өлімін еске алуға тырысты, бірақ оларға қарсы зорлық-зомбылық көрсетілді. Олбаниде (Нью-Йорк) Браунға 100 оқтан салют жасалды. Нью-Йорк штатының Сиракуз қаласында қалалық залда үш сағаттан астам сөздер тыңдалды және оның отбасына көмектесу үшін "көп ақша" жиналды, зал азаматтармен "толы болды". Қалалық залдың қоңырауы 63 рет соғылды, "соққылар Браунның жасына сәйкес келді". Филадельфияда Шило залында аза тұту жиыны өтті, 2 желтоқсан "Шейіт күні" деп белгіленді. Сол күні кешке Ұлттық залда "Браунға арналған кең жиналыс" өтті, онда "4000-нан астам адам" болды. Браун түрмеден жіберген үш хаты оқылды, ал Теодор Тилтонның сөзі дереу жарияланды. Ол "шейіт" Браунды Библиядағы және тарихтағы басқа да шейіттермен салыстырды. Кливлендте 5000 адам жиналды, "Мелодеон" аза тұту рәсімімен безендірілді. Бір үлкен көшеде: "Мен сүйетін ісім үшін өлгенімнен артық құрмет көрсету жолын білмеймін" деген жазуы бар ту ілінді. Кейбір кәсіпорындар жабылды, Акронда сот отырысы тоқтатылды. Висконсин штатының Милуоки қаласында түскі уақытта 100 оқ атылды. Монреальде 2 желтоқсанда Браунның отбасына көмектесу үшін ақша жиналған "көп қатысушы" жиналыстар өтті. Гаитидегі Порт-о-Пренс қаласында үш күн аза тұтылды, барлық тулар жартылай түсірілді, үйлер мен соборлар қара матамен жабылды. Олар Мэри, Браунның жесіріне көмектесу үшін 2240 доллар (1860 жылғы 2240 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) жинады, ол 1860 жылдың шілдесіне дейін алған жоқ. Кейін олар Мэриге 1600 доллар, ал Кук пен Лихидің жесірлеріне, Джон Браун кіші, Оуэн Браун және Осборн Андерсонға 200 доллардан жіберді. Гаитиліктер АҚШ-қа қорына пайда табу үшін сатылатын 2000 қап кофе жіберді. Джон Браун даңғылы – әлемде Браунның есімімен аталған жалғыз үлкен көше. Аболоционист Массачусетс сенаторы Чарльз Самнердің есімімен аталған даңғыл да бар. 1860 жылдың шілдесіне дейін Браунның жесірлері мен шабуылдан зардап шеккендерге көмектесу үшін АҚШ-та 6150 доллар жиналды. Принстон қаласында 3 желтоқсанда студенттер Браунға қарсы демонстрация ұйымдастырып, Уильям Х. Сьюард пен Генри Уорд Бичердің бейнесін өртеп жіберді. Бостонда 8 желтоқсанда Массачусетс штатының бұрынғы губернаторлары Эдвард Эверетт пен Леви Линкольн кіші Джон Браунға қарсы митингке қатысты, ол Фанюил залын толыға толтырды. Бұрынғы президент Франклин Пирс қатысатыны хабарланды, бірақ ол өкініш білдіретін хат жіберді.
Қаралардың жергілікті кек алуы
Браунды айыптаған қазылардың барлық қораларын құлдар өртеп жіберді. 1859 жылдың 2 желтоқсанында, оның дарға асылған күні, "Харперс-Ферриде қаза тапқан қатыгез құл иесінің шаруашылығы өртеліп, малдары құлдармен уландырылды". "Мэриленд штатындағы құлдар батысқа бет алған пойызды тоқтатып, көтерілісті басқа округке жеткізді, ал бес адам бостандыққа ат пен каретамен 'қашқындау' ұйымдастыруға тырысқандары үшін тұтқындалды". Джефферсон округының құлдары арасында "өздігінен босатудың жаппай қозғалысы" болды. Мэриленд штатының Анн патшайым округінде қоралар өртенді, ал хаттарда одан әрі зорлық-зомбылық жасалатыны туралы қорқытулар келтірілді. 1860 жылдың қаңтар айында, Кларк округының (Виргиния штаты) құлы Джерри құл көтерілісін тудыруға қатысқан деген айыппен сотталды.
Ұзақ мерзімді нәтижелер. Азамат соғысының басталуы
Джон Браунның әрекеті көп әсер етпеді, бірақ солтүстікте бұл әрекетке болған жауаптаушылық зиян келтірді. Сөздер, тілектер, жанашырлық, мақұлдау, қоңырау соғу, дүкендерді жабу сияқты ұсыныстар, ал оған қарсы ешқандай жариялылық болмауы, оңтүстікте сипаттауға келмейтін сезім тудырды. Бұрынғы барлық қиындықтарда Одаққа қатысты ешқандай қорқыныш сезімі болған емес. Бірақ қазір менің қорқынышым дерлік сенімге жететінін мойындаймын, 5 [1859 жылғы желтоқсанда] қазіргі Одақтың соңғы Конгресі жиналады деп санаймын. Одақтың бұзылуы туралы шақыру шыншыл және бірауыздан. Бұл енді ультралар мен от жегіштердің ісі емес. "Бұл тұтқындардың өлім жазасы Вирджинияда әлі күнге дейін [1901] штат тарихындағы ең әсерлі оқиғалардың бірі ретінде есте қалады. Вирджиния губернаторы Браун мен оның ізбасарларын заң алдында толық жауапкершіліктен тыс, фанатиктер [ақылдан адасқандар] деп қарастырса, бұл өте дана болар еді, бірақ Вирджиниядан шыққан өшпенділіктің көрсетілуі солтүстікте құлдыққа қарсы сезімді тереңдетіп, кеңейтті. Ол өмірін өте ерлікпен құрбан етіп, солтүстік халқына өзі білмейтін нәрсеге әсер етті". Рольдерде 45 актер болды, олардың көпшілігі Чарльз Таун тұрғындары. Нағыз антиквариаттар қолданылды; басқа нәрселермен қатар, Браунды сомдаған актер Браун киген қолшаптармен тізгінталды. Көптеген сөздер сот процесінде айтылған сөздермен бірдей болды. Атау осы мәтіннен алынған: "Тарихтың белгілі бір сәттерінде, темірден жасалған адам, Құдай өзінің мақсаттарын соққымен шығаратын ескі компас сияқты, бір адам пайда болады". Сот процесі 2019 жылы Шенноа университетінің студенттерімен қайтадан сахналандырылды. Оның нұсқасы Вирджиния штатының Винчестер қаласындағы Шенандоа аңғарындағы Азамат соғысы мұражайында қолжетімді болады.