Кіріспе

Оңтүстік Африкалық бур саяхатшысы Якобус Николас Босхоф (31 қаңтар 1808 – 21 сәуір 1881) – Оңтүстік Африкалық (бур) саяхатшысы, Вуртреккерлер қозғалысына кешігіп қосылған мүше және 1855 жылдан 1859 жылға дейін Оранж еркін мемлекетінің екінші президенті.

Отбасы

Бозофтың Кейп колониясынан шыққан гугеноттар отбасының мүшесі болғаны туралы мәлімдеме, бастапқыда Бозоу тегімен аталған, генеалогиялық зерттеулермен негізсіз екені дәлелденді. Шындығында, ол 1741 жылы Нидерландының Тексел қаласынан келген Виллем Хендрик Босхофтың (бір "f" әрпімен) шөбересі болды. Жакобус Николас Босхоф (осы есімнің үшіншісі) Свеллендам ауданындағы (қазіргі Дердехеувел, Монтегу ауданы) Де Дерде Хеувел фермасында, Когманс Клофтың артында дүниеге келді. Ол алдымен Свеллендамда, кейіннен Graaff Reinet-те шотландтық дін қызметкері (оқытушысы) Уильям Робертсоннан білім алды, ол кейін Шотландияға оралып, Шотландия шіркеуінің пасторы болды. Босхоф екі рет үйленді, алғаш Адриана Петронелла Гертруида ван Асвегенмен (1827 жылғы 3 қарашада Graaff Reinet қаласында), ал ол 1878 жылы қайтыс болғаннан кейін Луиза Перримен, Ван ден Бергтің жесірімен (1880 жылғы 26 мамырда) үйленді. Оның отбасының көпшілігі тегін Бошофф деп жазса да, қазір де солай жазады, ал Дж. Н. Босхоф тек бір "f" әрпін қолданды. Кимберлиге жақын орналасқан Бошоф қаласы оның құрметіне аталған. Оның үлкен ұлы, сондай-ақ Якоб Николаас Босхоф, Филипполистегі жер тізіміне клерк болып қызмет етті және бірнеше жыл Босхофта жер тізімі болды. 1882 жылы президент Пол Крюгер оны Преториаға Оңтүстік Африка Республикасының бас қазынашысы лауазымына шақырды.

Ерте мансап

1824 жылы Босхоф Графф-Рейнеттегі азаматтық комиссар кеңсесінде кеңсе кезеншісі болып жұмысқа орналасты, онда ол Андрис Стокенстрем, Эгбертус Берг және В. ван Райневельд сияқты судьялармен 14 жыл жұмыс істеді. Ол бас кеңсе кезеншісіне көтеріліп, шериф міндетін атқарды. 1824 жылы Графф-Рейнеттегі Голланд реформаттық шіркеуінің шотланд пасторы Эндрю Мюррей Босхофты христиандық сенімде бекітті. 1838 жылдың мамыр айында Босхоф жылдық еңкорғасынан пайдаланып, өзінің ағасы, майдандық корнет (кейін командир) Гидеон Жубертке Наталға бірге сапар жасады. Жубертке, егер олар тілек білдірсе, Воортреккерлермен бірге тұратын босатылған құлдарды Кап колониясына қайтару міндеті жүктелді. Натальяда Босхоф Воортреккер шенеуніктері үшін ережелер жасап, қоғамдық жиынға төрағалық етті. Айыныштысы, ол еңкорғасынан тыс кетіп, Шығыс провинциясының лейтенант-губернаторы Андрис Стокенстреммен жұмыстан босатылды. Босхоф Каптаунға ісін губернаторға және колониялар хатшысы лорд Гленелгке жеткізу үшін сапарлады, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Наталда тұру үшін колонияны түпкілікті түрде тастап кетпес бұрын, Босхоф 1839 жылдың басында Грэмстаун журналына үш хат жазды, онда ол Ұлы көшудің себептерін талдады. Босхоф және оның отбасы (оның ішінде ата-анасы) сол жылы кетіп қалған көрінеді, бірақ ол алғаш рет 1841 жылдың қаңтарында Наталья Республикасының құжаттарында еске алынды, онда ол және Ж.П. Зитсманды Наталға қатысты мәселелер бойынша Кап губернаторы сэр Джордж Непиерге жауап беруді сұраған Волксраат сұрады. Ол көп ұзамай Волксраат мүшесі болды және 1841 жылдың 1 ақпанынан 1842 жылдың 1 қарашасына дейін Питермарицбургтің Ланддросты қызметін атқарды, осы уақытта ол Волксрааттағы өзінің орнын сақтап қалды. Ол сондай-ақ бірқатар комиссияларда қызмет етті және бірнеше рет Волксраат төрағасы болып сайланды. Босхофты да Непиерге жауап беруге шақырды, өйткені 1841 жылдың 2 желтоқсанында губернатор Порт-Наталды басып алу ниетін жариялады және буер эмигранттарына тәуелсіздік беруден бас тартты. Жауап 1842 жылдың 21 ақпанында жарияланды және ол буерлердің ресми ақталуы ретінде танылды. Волксраат төрағасы ретінде ол Наталды беру туралы полковник Абрахам Жозиас Клоэтемен, Непиердің өкілімен келісімге келді. Волксраат 1845 жылдың қазанына дейін тұрақты түрде отырыс өткізді, бірақ оның билігі жоқтың ізбасы болды. Босхофтың буерлер мен британдық билік органдарының арасында келісімге қол жеткізуге жасаған тыраны оның мемлекеттік қызметке қайта тағайындалуына себеп болған сияқты. (Натал осы кезеңде ресми түрде Кап колониясының бір бөлігі болды, бірақ оны Цискей және Транскей аймандарының тәуелсіз басшылықтары бөліп тұрды.) 1845 жылы ол Питермарицбургтегі Жоғарғы соттың тіркеушісі және шебері болды. 1847 жылы ол Клип-Ривердің резидент-магистраты, ал 1850 жылы Питермарицбургтің резидент-магистраты болып тағайындалды. Осы уақытта ол Жер комиссиясында және Питермарицбург қалалық кеңесінде қызмет етті, сондай-ақ астана үшін муниципалдық ережелерді жасады.

Мемлекет басшысы

1855 жылы Босхоф, содан кейін Графф-Рейнетте тұратын, Оранж еркін мемлекетінің президенті лауазымына сайлауға түсті. Оның қарсыластары Президенттік атқару комиссиясының төрағасы Ж.Ж. Вентер және Беауфорт-Уэсттен келген А. ду Тойт болды. Ол сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жетті. Өкіметтік өкілеттігі кезінде Босхоф 1856 жылдың 13 қазанында Блумфонтейндегі Грей колледжінің іргетасын қалады. Бұл колледж, Кап колониясының губернаторы және Оңтүстік Африка бойынша жоғары комиссары сэр Джордж Грейдің атымен аталып, оның қаржысымен құрылды. 1850 жылдары Оранж еркін мемлекетіндегі саяси жағдай тұрақсыз және жеке мүдделерге бағынышты болды. Сондықтан, Волксрад пен мемлекет президенті арасында жиі қақтығыстар туындады. Көп жағдайда маңызды саяси шешімдер ойсырап қабылданып, оңай кері қайтарылатын болды. 25 ақпанда Босхоф Волксрад отырыстарын өткізу тәртібіне байланысты туындаған дауға байланысты 15 наурыздан бастап күшіне енетін отставкасын тапсырды. Волксрад отставкасын қабылдады, бірақ оған наразылығын білдірді. Біраз талқылардан кейін Босхоф отставкасын кері алып, бірақ бұл Волксрад мүшелерінің, оның ішінде төрағаның отставкаға келуіне себеп болды. Қала халқы да жағдайға қатты ден қойды, көбінесе Босхофты қолдады, адамдар әуеге оқ атып, "турпентин шарларын" лақтырып тастады. 1858 жылдың басында Басото аумағымен шекарада шиеленіс күшейді және соғыс болуы мүмкін болды. Мемлекеттік қаржының нашар күйде болғандықтан, Босхоф қорғанысты ұйымдастыру және қару-жарақ сатып алуда қиындықтарға тап болды. 50 мылтық сатып алу үшін 6 фунт стерлингтік төлемді алты айға кейінге жылжытуға рұқсат сұрады. Көмек Трансваалдан немесе Кап колониясынан күтілді. Оранж еркін мемлекетінің үкіметі губернатор сэр Грейден Оранж еркін мемлекеті мен Басото арасында делдалдық жасауды өтінді. Бұл 1858 жылдың тамызы мен қыркүйегінде аяқталып, 1858 жылдың 29 қыркүйегінде Солтүстік Аливал шартына әкелді. Бұл шартта Басото және Оранж еркін мемлекетінің құзыреттері, сондай-ақ бірнеше заңдық ережелер алғаш рет нақты белгіленді. Осы уақытта Оранж еркін мемлекетін Оңтүстік Африка Республикасымен біріктіруге ұмтылған қозғалыс пайда болды. 1858 жылдың қараша айында Босхоф бірнеше айға Натальға демалысқа бару ниетін білдірді. Ақырында, ол 1859 жылдың ақпан айында Блумфонтейннен жоғары лауазымның ауыртпалығынан шаршап кетті. Басотомен жасалған бейбіт келісім шекарадағы ұсақ шайқастарды тоқтатпады. Британ үкіметі Кап колониясымен жақын ынтымақтастық орнату мүмкіндігін жоққа шығарды. Соңғысы, бірақ ең бастысы, Оңтүстік Африка Республикасымен одақ құруды жақтағандар Мартин Вессель Преториусты екі Бур республикасының президенті ретінде жеке одақ құруға күш салды. Босхоф демалыстан оралмады, бірақ 1859 жылдың маусымында Натальдан соңғы отставкасын тапсырды. 1860 жылы Преториус оның орнына сайланды және екі Бур республикасы қысқа мерзімге екі мандатпен біріктірілді. Алайда, эксперимент тез сәтсіз аяқталды, Преториус алдымен Трансваал президенті лауазымынан кетіп, Оранж еркін мемлекетіндегі өкілеттігін аяқтамады. 1863 жылғы жаңа сайлауда Босхоф төрт үміткердің бірі ретінде көрсетілді, бірақ ақырында Волксрад Ж.Х. Брэндті жалғыз үміткер ретінде ұсынды.

Кейінгі өмір және өлім

Босхоф өзінің саяси мансабын Наталда Клип өзені округінің заң шығарушы жиналысының мүшесі ретінде жалғастырды (1866). Ол 1881 жылдың 21 сәуірінде Питермарицбургтің Вестон қаласында қайтыс болды және Питермарицбургтегі Воортреккерлер зиратында жерленді. Оның қазасы туралы Bloemfontein-ге хабар жеткен соң, Volksraad Босхофты Оранж еркін мемлекетіне сіңірген еңбегі үшін құрметтеп, қаулы қабылдады.