Кіріспе

Бразилиялық романист, эссеші, журналист және әдеби сыншы (1915–1990)

Адонияс Агуар Фильхо (1915 жылдың 27 қарашасы – 1990 жылдың 2 тамызы) – Бразилияның Баия штатынан шыққан романист, эссеші, журналист және әдеби сыншы, сондай-ақ Бразилиялық әдебиет академиясының мүшесі.

Өмір

Фильо Бразилияның Итажуипе қаласында Адонияс Агиар мен Рейчел Бастос де Агиардың ұлы болып дүниеге келді. 1936 жылы, Сальвадордағы орта мектепті бітіргеннен кейін 2 жыл өткен соң, ол Баияның оңтүстігінен Бразилияның сол кездегі астанасы Рио-де-Жанейроға көшіп келді, онда Сальвадорда бұрын басталған журналистикадағы мансабын жалғастырды. Ол Correio da Manhã және Revista do Brazil сияқты танымал газеттерде жұмыс істеді. 1937 жылы Сан-Паулудан шыққан "Hora Presente" журналының әдеби сыншысы, сондай-ақ 1944-1945 жылдары "A Manhã", 1955-1960 жылдары "Jornal de Letras" және 1958-1960 жылдары "Diário de Notícias" газеттерінде жұмыс істеді. Сан-Паулуда ол O Estado de S. Paulo және Folha da Manhã газеттерімен де ынтымақтастық етті. 1946-1950 жылдары "A Noite" кітап баспасын басқарды. 1954 жылы Ұлттық Театр қызметінің директоры, ал 1961 жылдан 1971 жылға дейін Ұлттық кітапхананың директоры болды. Бұл ретте ол Әділет министрлігіндегі Agência Nacional (Бразилия) үшін де жұмыс істеді. 1966 жылы PT (ABI) вице-президенті болып сайланды, ал келесі жылы Федералдық Мәдениет Кеңесінің (CFC) мүшесі болды. Ол 1969, 1971 және 1973 жылдары қайта сайланды. 1972 жылы ABI президенті, ал 1977 жылдан 1990 жылға дейін, қайтыс болған кезде CFC президенті болды. Жазушы ретінде Адонияс Агиар Фильо өзінің көркем шығармалары үшін шабытты Ilhéus маңындағы "zona cacaueira" (какао плантациялары) -да, Баияның оңтүстігіндегі туып өскен жерінде іздеді. Бұл атмосфера оның 1946 жылы жарық көрген "Os servos da morte" (Өлімнің қызметшілері) атты алғашқы романында жақсы бейнеленген. Романдық стильде шындық, кейіпкерлер мен жағдайларда символизмге толы әлемді қайта құруға мүмкіндік берді, бұл өмірге және дүниетанымға қатысты трагикалық сезімді көрсетеді. Ол руханилық пен католик дәстүріне арналған әдеби қоғамның мүшесі болды. Кейіпкерлерінің ішкі зорлық-зомбылығын көрсететін ерекше стильдік ерекшеліктері оған 1945 жылы Бразилия модернизмінің үшінші кезеңін құрған әдеби буынның ішінде маңызды орын берді, ол жазудың дәстүрлі тәсілдеріне оралуға негізделген. Олар формалды зерттеулерді азайтуға және аймақтық мағыналарын жалпылама етуге ұмтылды. Олардың шығармалары қазіргі бразилиялық әдебиет пен көркем прозаға әлі де елеулі әсер етеді. 1969 жылдың 23 мамырында 53 жасында Бразилия әдебиет академиясының (Academia Brasileira de Letras) 21-ші креслосын иеленді. Бұл құрметті марапатты оның Баиялық әріптесі, жазушы Хорхе Амадо табыс етті. Оның әдеби шығармалары ағылшын, неміс, испан, француз және словак тілдеріне аударылған. Ол әйелінен кейін көп ұзамай Ільейде қайтыс болды.