Кіріспе

Кирквалл епископ сарайы – Шотландияның Оркней аралдарындағы Кирквалл қаласының орталығында орналасқан 12 ғасырда салынған сарай. Онда Норвегия католик шіркеуінің алғашқы епископы, Ескі Вильгельм тұрған, ол Нидарос (Тронхейм) архиепискобынан өкілеттік алған. Бүгінде бұл қираған құрылыс кішкентай қамал сияқты көрінеді.

Тарих

Бастапқыда, бұл әдеттегі Норвегия корольдік сарайы сияқты болған деп есептеледі, онда қоймалардың үстінде үлкен тіктөртбұрышты зал және епископтың жеке резиденциясы ретінде мұнаралы үй болған. Норвегияның Хакон IV патшасы Ларгс шайқасынан кейін қыстап, 1263 жылы осы жерде қайтыс болды, бұл Сыртқы Гебридтерге қарасты норвегиялық биліктің аяқталуын білдірді. Сарай 1320 жылға қарай күшіне жеңіліп, қирап кеткен. 1468 жылы Оркни мен Шетланд аралдары Дания мен Норвегия королі Кристиан I-нің қызы Маргареттің, Шотландия королі Джеймс III-ке берілген қалыңдығын төлеу үшін кепіл ретінде берілді. Ақша содан бері төленбегендіктен, олардың Шотландия тәжімен байланысы мәңгілік болды. 1526 жылы сарай қысқа мерзімге Уильям, Лорд Синклердің иелігіне өтті, бірақ оны Оркни епискобына қайтаруға бұйрық берілді. Шотландия королі Джеймс V 1540 жылы Киркваллға келгенде, ол сарайда және Кирквалл қамалында әскерін орналастырды. Одан көп ұзамай, Оркнидің ортағасырлық епископтарының соңғысы, сонымен қатар Эдинбург университетінің негізін қалаушы епископ Роберт Рид кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Рид дөңгелек мұнараны, Музи Таурды салған. 1557 жылы Англия королі Мэри I Уильям Вудхаус пен Джон Клер басқаратын флотты Шотландияға жіберді. Клердің әскері 12 тамызда соборға шабуыл жасады. Бірақ келесі күні епископ сарайын басып алуға тырысқанда жеңіліске ұшырады. Клердің ішінде болған ағылшын әскерінің көптеген бөлігі кемелеріне жетуге тырысып суға батып кетті. 1568 жылы меншік Роберт Стюартқа, Оркнидің 1-ші графына, содан кейін оның ұлы Патрик Стюартқа, Оркнидің 2-ші графына өтті, ол оны Киркваллдағы граф сарайына қосуды жоспарлаған, бірақ қарыздар оны епископ Джеймс Лоға қайтаруға мәжбүр етті. Граф Патриктің ұлы Роберт 1614 жылы екі сарайды да басып алды, содан кейін қоршау болды, бірақ бұл құрылыстарға зақым келтірген-түсірмегені белгісіз, қазір екеуі де қираған күйде.

Бүгін

Сарай жұртшылыққа ашық. Ол Шотландияның тарихи ортасы (Historic Environment Scotland) мекемесімен ескерткіш ретінде басқарылады. Сарай және жақын орналасқан Earl's Palace 2023 жылдың қазанынан 2024 жылдың наурызына дейін жұртшылыққа жабық, осы кезеңде ғимаратты консервациялау жұмыстарының аясында жоғары деңгейдегі қабырғаларды тексеру жүргізілуде.