Кіріспе
Қозғалып тұрғанда ойнауға арналған арнайы жасалған қола аспаптар.
Марш аспаптары – қозғалып тұрғанда ойнауға арналған қола аспаптар. Көптеген аспаптардың марш нұсқасы жоқ, тек мыналардың ғана марш нұсқалары бар:
Труба
Меллофон / француз мүйізі
Баритон
Эуфониум
Тромбон – Флугабон
Туба (сосафон немесе контрабас керней түрінде)
Trumpet
Mellophone/French horn
Baritone
Euphonium
Trombone Flugabone
Tuba (either as a Sousaphone or Contrabass bugle)
Концерттік мүйіздер мен олардың марш әріптестерінің арасындағы басты айырмашылық – дыбысты орындаушының иығынан жоғары немесе төмен емес, алға қарай бағыттау үшін қоңыраудың орны ауыстырылған. Бұл аспаптар көбінесе сыртқы ортада қолданылатындықтан, концерттік аспаптарға қарағанда мықтырақ және тозуға төзімді болады. Бұл аспаптарды мектептердегі марш-топтар мен домбыра және кернейлер корпусы қолданады.
Құрбындар
Барабан мен керней корпусының қызметі ондаған жылдар бойы жалаулы аспаптарды жасаудағы инновацияның басты күші болды. Мелофон мен контрабас кернейі – барабан мен керней корпусының рог-линияларының ықпалымен аспап жасаушылар маршқа пайдалану үшін жасаған туындылар. Қазіргі барабан корпустарында қолданылатын кернейлер, марш-топтардағы әріқтастарындан көбінесе тональдылығымен ерекшеленеді: кернейлер G тонында, ал топ аспаптары B тонында болады. Кернейлердің дауыстары хордың дауыстарымен (сопрано, альто, тенор және бас) топтастырылып, сол сияқты аталады. Алайда, барабан мен керней корпусының қызметінде қолданылатын кернейлердің эволюциясының салдарынан, осы аспаптардың атаулары шатастыру тудыруы мүмкін. Бұлардың бәрі 1892 жылы Армияда бекітілген, G мажорлы, клапансыз "түзу" стандартты кернейлерден тараған.
Сопрано дауыстары
Барабандар корпусының қызметінде сопрано дауысы ретінде жіктелетін екі түрлі аспап болды: сопрано кернейі және пикколо сопрано.
Сопрано әуендері
Пикколо сопрано 1970-ші жылдардың соңында екі поршеньді клапанды мүйіз дәуірінде сериялық өндіріске түсірілді және G сопрано трубасының мөлшеріне өте ұқсас. Пикколо сопрано екі және үш клапанды конфигурацияда жасалды, қазіргі таңда жаппай өндірілмейді, бірақ жеке тапсырыс бойынша алуға болады. G трубасы мен G пикколо сопраносының басты айырмашылығы – қоңыраудың тамағы мен ішкі диаметрі. G трубаларының ішкі диаметрі әдетте .440" - .450" болса, G пикколо сопраносы үлкен .468" ішкі диаметрмен ұсынылды. Осы үлкен ішкі диаметр пикколо сопраноның тоналылық диапазон бойында интонация мәселелеріне себеп болды.
Сопрано
Сопрано кернейі домбыра корпусының кернейлер отбасындағы алғашқы аспап болды. Армияда және кейіннен 20-ғасырдың басында барабан мен керней корпусының ізашарлары қабылдаған M1892 АҚШ армиясының далалық кернейінің тікелей ұрпағы, бұл аспап қызметтің басталуынан бері барлық дизайндық өзгерістерге ұшырады. Ертедегі корпустарда сопрано G немесе F күйінде (F ұзын көйлекшелі слайд арқылы қол жеткізілді) тағайындалды, бұл топқа бөлінген ансамбльге топтағы қарапайым әуендерді ойнауға мүмкіндік берді. Бірінші дизайндық өзгеріс – сопраноны D күйіне дейін төмендету үшін қол тірегінің астына көлденең орналасқан құлыптағыш клапан арқылы қосымша түтік қосу болды. Бұл төрт мүмкін күйге мүмкіндік берді: G және F клапан ашық болғанда, ал D және C клапан жабық болғанда. 1930 жылдары бәсекелестік айналымдар клапанды құлыптан шығаруға рұқсат берді, бұл әрбір музыкантқа 3 немесе 4 бөлікке бөлінген әуендердің орнына күрделі әуендерді ойнауға мүмкіндік берді. Көлденең клапан әлі де қол тірегінің астына тығылып, оң бармақпен басқарылды. 1940 және 1950 жылдары корпус F# және F күйлерінің үстіндік қатарындағы ноталарға жету үшін көйлекшелі слайдты тез және тегіс жұмыс істеуіне мүмкіндік беру үшін, тромбонның слайды сияқты тегістеу тәжірибелерін жасады. Бұл поршень клапанымен біріктіріліп, D және C күйлерінің үстіндік қатарындағы ноталарға мүмкіндік берді. Көптеген кернейлер сол қолмен слайдты басқаруға мүмкіндік беретін сақинамен өзгертілді. Ақырында бұл слайдтық жүйе соншалықты танымал болды, тіпті ол зауыттық опцияға айналды. 1960 жылдардың басында бәсекелестік айналымдар сопранодағы стандартты көйлекшелі слайдтың орнына роторлық клапанды көйлекшелі слайдты пайдалануды мақұлдады. Роторлық клапан сол қолмен басқарылды және биіктікті жарты тонға (F#) немесе толық тонға (F) төмендететін түтік ұзындығына ие болды. Корпустарда екі слайдты сопранолар болды, бұл қол жетімді ноталардың ең үлкен таңдауын қамтамасыз етті, бірақ бұл аспаптар әлі де хроматикалық емес еді. 1967 жылға қарай ережелер конгресі F поршеньді клапанды және F# роторлық клапанды стандарттады. Бұл әдеттегі латунь аспаптарындағы бірінші және екінші клапандарға теңдес болды, поршень бірінші клапанға, ал ротор екінші клапанға теңестірілді. Ескі жабдықтар сақталды, бірақ көптеген корпус өзінің ескі D поршеньді сопраноларын сатуды немесе жергілікті аспаптарды жөндеушілерге D түтігін алып тастап, F түтігі бөлімін дәнекерлеуге рұқсат беретін жиынтықты сатып алуды жөн көрді. 1970 жылдардың соңында DCI ережелері конгресі сопраноның екі тік поршеньді клапанмен, кернейге ұқсас етіп жасалуына рұқсат берді. Еуропалық барабан корпусы айналымдары екі клапан ережесін өткірді және осы уақытта үш тік клапанға рұқсат берді. Америкалық керней өндірушілері екі және үш клапанды аспаптарды бір уақытта жасады, көбінесе екеуіне де бірдей бөлшектерді пайдаланды. 1990 жылға қарай DCI Солтүстік Америка айналымында үш клапанды сопраноларды пайдалануға рұқсат берді, осылайша хроматикалық емес кернейлер дәуірі аяқталды. Сопраноны әлі де бір компания шығарады, ол әлі күнге дейін Командирдің өз Құрама Штаттары теңізшілерінің барабан мен керней корпусы үшін екі клапанды тапсырыс бойынша нұсқасын шығарады. Сопрано кернейлерінің диаметрі әдетте .468" .470" және стандартты және "қуатты диаметрлі" конфигурацияларда келеді. "Қуатты диаметрлі" конфигурациялар әдетте ауыр нығайтуларға, ауыр қабырғалы түтіктерге және сәл үлкен резонаторға ие.
Херальд сопрано
Herald Soprano трубасы – DEG Music Products компаниясы түрлі шағын топтар мен құрамы үшін дайындаған аспап. Бұл аспапта стандартты сопрано кернейінің клапан бөлігі қолданылады, бірақ жетекші түтігі мен қоңырауы ұзақ фанфарға ұқсас дыбыс шығару үшін өзгертілген. Herald Soprano екі клапанды конфигурацияда жасалған және баннер ілуге арналған саңылаулары бар.
Флюгельхорн
Флюгельхорн кернейі алғаш рет 1960-1970 жылдары поршеньді/роторлы керней дәуірінде жасалып, қолданысқа енгізілді. Бұл флюгельхорндар дәстүрлі флюгельхорнға ұқсас болу үшін жасалған, бірақ конгресс ережелерінің шектеулері ескерілді. Екі тік клапанды керней дәуірінде флюгельхорнның екі түрлі дизайны пайда болды. Бір дизайн көбірек таралған флюгельхорн стиліне негізделген, оның реттелетін жетекті түтігі болды. Екінші дизайн труба стилінде жасалған, оның ішінде күйлеуге арналған слайдер және бекітілген жетекті құбыр болды. Үш клапанды G флюгельхорндар да өндірілді, бірақ олардың саны шектеулі болды. G флюгельхорн сопраномен бірдей диапазонға ие, сондай-ақ .468 дюймдік диаметрге ие болды.
Альт дауыстары
Драм мен керней корпусының хроматикалық емес дәуірінде альт дауысы ерекшелік танытты, себебі көптеген альт аспаптарының диапазоны сопрано дауысымен шамалас болды. Сондықтан альт аспаптары кейде сопранолармен бірге дыбысталып, қойылымдарда әртүрлі тембрлерді пайдалануға мүмкіндік берді.
Альт трубы
Альт-бугль – 1970 жылдардағы екі поршеньдік кезеңде жасалған құрал. Бұл аспаптар, негізінен, марш-оркестрлерде және духовой оркестрлерде қолданылатын альт-горнға ұқсас, алдыңғы бөлігінде қоңырау орналасқан марш конфигурациясында жасалған. Алт-бугльдер бүгінге дейін үш клапанды конфигурацияда өндіріледі. Альт-бугльдің диаметрі әдетте 0,468"-дан 0,470"-қа дейін ауытқиды. G тонындағы альт дауысы ретінде, оның диапазонының төменгі шегі сопрано құралдарымен бірдей.
Мелофон кернейі
Мелофонды керней алғаш рет 1960 жылдардың ортасында енгізілді. Бұл аспаптар Стэн Кенттон оркестрі қолданған Conn мелофонионының дизайны негізінде жасалған. Көп ұзамай мелофонның конструкциясы сопрано пішініне жақындатылып, үлкен қоңырауға бейімделді. Мелофон өзінің дыбыс сапасы мен ойнаудың жеңілдігі арқасында, әсіресе француз мүйізді кернейімен салыстырғанда, тез арада танымал альт дауысына айналды. Мелофондар көбінесе өте дарынды корпустарда сопрано партияларынан жоғары көтеріліп, әсерлі кезеңдерде ерекше көзге түсетін дауыстар ретінде пайдаланылды. Мелофонды керней бүгінгі күнге дейін үш клапанды конфигурацияда, ал арнайы тапсырыс бойынша екі клапанды конфигурацияда да шығарылады. Ішкі диаметрі әдетте 0,468" - 0,470" аралығында болады.
Француз мүйізді кернейі
Француз кернейі, көбінесе "Frenchie" деп аталады, алғаш рет 1940-шы жылдардың басында G және D бір поршеньді конфигурацияда жасалған. Frenchie, басқа кернейлерге қарағанда көбірек ноталарды ойнауға мүмкіндік беретін овертон қатарының арқасында танымал болды. Frenchie сопраноның дизайнындағы өзгерістерді, соның ішінде жылғышалы конфигурацияларды, поршень/роторды, екі поршеньді және үш поршеньді конфигурацияларды қабылдады. Frenchie екі поршеньді немесе F/F# поршень/ротор конфигурациясында баритон және сопрано дауыстары арасындағы байланыс құралы ретінде өте танымал болды, себебі бұл диапазонға шамалы хроматикалық сипаттама тән. Француз мүйізді керней әлі де үш клапанды конфигурацияда қолжетімді. Француз кернейінің диаметрі әдетте 0,468"-дан 0,470"-ға дейін ауыспалы.
Төмен альт кернейі
Төмен альт-бугль – Зигмант Канстульдің 1990 жылдары жасаған аспабы. Бұл аспап француз кернейінің бугішінің ішкі диаметрі, қоңырау диаметрі және түтіктің ұзындығы жағынан француз кернейіне ұқсас, бірақ француз кернейінің қабылдағышының орнына төмен альтта альт кернейінің қабылдағышы бар. Төмен альттың диапазоны баритон бугіліне ұқсас, бірақ негізінен орта және жоғары регистрлерде ойнауға арналған, оның ұзындығы ортаңғы дауысқа кернейге тән дыбыс беру үшін пайдаланылады.
Тенор кернейі
Тенор кернейі 1920 жылдардан 1950 жылдарға дейін барабандық корпус музыкасында кең таралған аспап болды. Бұл аспаптар сопрано кернейімен бірдей калибрлі және ұзындықта болды, бірақ олардың резонаторы үлкен болды және оны альт горнының мундштугімен тарата ойнауға болатын. Тенор кернейінің диапазонының төменгі регистрінде ашық дыбыспен ойнауға мүмкіндік берілді және оның тембрі кернейге қарағанда флюгельгорнға жақын болды. 1950 жылдары тенор кернейінен бас тартылды, бірақ оның орнына қазіргі заманғы ансамбльдерде флюгельгорн мен альт кернейлері қолданыла бастады.
Баритонды керней
Баритон кернеі сопрано кернеінен кейін барабан және керней корпусы үшін дамытылған екінші дауыс болды. Баритон кернеі сопранодан бір октава төмен дыбысталады.
Баротонды керней
Баритон кернейінің алғашқы дизайны жарнамада көбінесе "Баро тон" деп аталды. Бұл аспаптар сопрано аспаптарынан бір октава төмен болу үшін жасалған. Көбінесе бас трубасы мен концерттік француз мүйізінің бөліктерінен құрастырылған, тар сазды, кішкентай қоңыраулы бұл аспаптардың интонациясы қиын және дыбысы нашар теңдестірілген. Аспап жасаушылар ақырында осы кішкентай баритондарды бас баритон кернейімен алмастырды. Баро тон табиғи (клапансыз) және D поршеньді нұсқаларында, F# сырғанауымен немесе F немесе F# роторлық клапан қосымшаларымен келді. Людвиг "қос поршеньді" нұсқасымен тәжірибе жасады, ол F# реттеу тізбегіне бекітілген поршеньмен басқарылатын роторлық клапанды қолданды. F# ұзындығы F# ды дұрыс күйге келтіру үшін тым ұзын болды, ал сырғанауды тартып шығарғанда, F ды дұрыс күйге келтіру үшін тым қысқа болды.
Бас-баритонды керней
Басс-баритон кернеі 1950 жылдары барабаншылар корпусындағы төменгі дауыстың дыбыстық диапазонын кеңейту үшін жасалды. Бұл аспаптар американдық концерттік баритонды имитациялау мақсатымен құрастырылған, ол өзі британдық үлгідегі баритон мен стандартты эвфониумның қоспасы болып табылады. Басс-баритон ақырында баритон тонының негізгі дауысын ығыстырып, енді «басс-баритон» деп емес, жай ғана «баритон» деп аталады. Баритон бір D поршеньді, F# ротациялық, F ротациялық немесе E ротациялық клапанды, екі поршеньді немесе үш поршеньді конфигурацияда қолжетімді. Баритон кернеі әлі де 3 клапанды немесе арнайы тапсырыс бойынша 2 клапанды конфигурацияда қолжетімді.
Целофон
Cellophone (Cello + phone) - DEG Music Products компаниясы Phantom Regiment Drum and Bugle Corps тобының сұрауымен дайындалған аспап. Cellophone – кішкентай, оралған баритон кернейі, тар түтікшесі және қоңырауы бар. Оның дыбысталуы концерттік эуфонияға емес, оркестрлік виолончельге ұқсауы тиіс болған. Одан тек аз ғана саны жасалды. Көптеген үлгілері екі клапанды болды, алайда 3 клапанды конфигурациядағы бірнеше экспорттық модельдер де жасалды. Cellophone-ның конструкциясы және дизайны кейін DEG компаниясының Bb марш тромбонына айналды.
Тромбоний кернейі
Тромбоний кернейі – DEG Music Products компаниясының Мэдисон Скауттар барабан және керней корпусының тапсырысы бойынша жасалған аспап. Бұл стандартты калибрлі баритон кернейі, алдын-ала алынып тасталатын тромбон қоңырауымен жабдықталған. Сол кездегі DCI ережелері қоңыраудың аспаптың ең алдыңғы бөлігі болуын талап еткендіктен, тромбоний осылай етіп оралған, қоңырау ойнаушының иығына тигенде барлық клапандар мен түтіктер қоңыраудың кеңейтілген бөлігінен шығып тұрмайды. АҚШ корпустары үшін екі клапанды конфигурацияда бірнеше ондаған дана шығарылды. Еуропалық барабан корпустарына үш клапанды бірнеше модель экспортталды. Тромбоний кернейінің орамы мен дизайны кейін DEG компаниясының Bb Jazz Bone аспабына негіз болды.
Баритоналық керней
Herald Baritone Bugle – DEG Music Products компаниясы түрлі арнайы топтар мен құрамалар үшін дайындаған аспап. Бұл аспапта стандартты калибрлі баритон клапан бөлімі, алынып тасталатын құбыр және ту ілуге арналған ілгектер бар. Herald баритоны тек екі клапанды конфигурацияда ғана жасалған. Kanstul instruments қазіргі уақытта Pershing's Own тобы қолданатын G бас геральд трубасын жасап шығаруда, ол геральд баритон трубасымен бірдей октава диапазонында.
Баритонды үлкен керней
Баритон Гранде – "Канстул Инструмент Компаниясы" өндірген үлкен диаметрлі баритон. Бұл аспапқа стандартты баритонға қарағанда үлкен қабылдағыш түтікшесі (мундштук) керек болады, ал стандартты баритонға кішкентай қабылдағыш түтікшесі қолданылады. Басқа да ерекшеліктері: аспаптың дыбыстық қуатын арттыру үшін кеңірек оралым және сәл үлкен резонатор (қоңырау). Баритон Гранде әлі де үш клапанды конфигурацияда сатып алуға қолжетімді.
Эуфоний кернейі
Euphonium Bugle 1960-шы жылдардан бері әртүрлі конфигурацияларда жасалып келеді. Еуфоний, мелофон кернейімен шамалас уақытта керней хорына қосылды. Еуфоний көбінесе бас баритоннан үлкен калибрлі, кеңірек саңылаулы және үлкен құбырға ие. Euphonium D поршеньді конфигурацияда F және F# роторларымен, F поршеньді және F# ротор конфигурациясында, екі поршеньді және үш поршеньді конфигурацияларда қол жетімді болды. Үш клапанды Euphonium Bugle қазір де сатылымда, сондай-ақ екі поршеньді арнайы тапсырыспен жасалған нұсқасы да бар. Көптеген Euphonium Bugle үлкен қабылдағышты қабылдайды, бірақ 1980 және 1990 жылдардың басында DEG Music Products Швейцарияның Willson Brass компаниясына Euphonium Bugle жобалауды тапсырды, ал олардың дизайны АҚШ-та сирек кездесетін орташа қабылдағышты пайдаланды.
Контрабас
Контрабас кернейі немесе "контра" – марш түбасының кернейге эквиваленті және оның түрлері (сусафон және геликон). Бұл керней 1960 жылдары жасалған. Контрабас үшін алғашқы жоба CC құбырындағы (CC түбасының ұзындығымен тең) аспапты талап еткен, ол жоғары дауыстар сияқты маршырушының алдында тасымалданған. Бірақ бұл тез арада иыққа ілініп тасымалданатын, баритон дауысынан октава төменгі нұсқамен ауыстырылды. Алғашқы контрабас кернейлері баритон кернейінің диаметрімен бірдей, бірақ екі есе ұзын құбырға ие болды, концерттік эуфониум қоңырауымен және кішкентай туба ауыздығын қабылдағышпен жабдықталды. Кішкентай қоңырау, кішкентай диаметр және кішкентай ауыздық ноталарды орындауды өте қиын етті. Соңында өндірушілер контрабастың өлшемін алдымен 3/4 өлшемді концерт түбасына, содан кейін 4/4 түбасына және ақырында 5/4 түбасына дейін ұлғайта бастады. Бастапқы кішкентай контрабас D поршеньді немесе F поршеньді конфигурацияда, F#, F немесе E айналма клапанды көйлектермен келді. 3/4 өлшемді контрабас D немесе F поршеньдерімен, F немесе F# айналма клапандарымен келді. 4/4 контрабас F поршеньді / F# роторлық конфигурацияда, екі поршеньді немесе үш поршеньді конфигурацияда болды. 5/4 контрабас екі, үш немесе төрт поршеньді конфигурациямен келді. 4/4 контрабас әлі де үш клапанды конфигурацияда қол жетімді және төрт поршеньді, екі поршеньді және F# роторлық арнайы тапсырыс конфигурацияларында жасалған. 5/4 контрабас әлі де үш клапанды конфигурацияда, төрт клапанды конфигурациясы арнайы тапсырыс бойынша қол жетімді. Төрт клапанды контрабас кернейі – жаппай өндірілген ең төменгі дыбыстық жезді аспап. Кейбір арнайы тапсырыспен жасалған BBBb түбалары мен сусафондары бар, бірақ олар көп мөлшерде өндірілген емес. Төрт клапанның барлығы басылғанда, контрабас кернейінің ең төменгі дыбыстық нотасы A0 болады, бұл фортепианодағы ең төменгі нота. Кез келген контрабас кернейінің педальдік нотасы G0 болып табылады, клапандардың санына қарамастан. Дарынды музыкант кернейдің педальдық диапазонын пайдаланып G0-дан төмен ойнай алады, бірақ бұл ноталар адам құлағының шектеулеріне байланысты естілгеннен гөрі сезіледі.
Флугабон
Флугабон – бұл маршқа арналған клапанды тромбон, негізінен марш жасау үшін флюгельгорн пішініне оралған клапанды тромбон. Оның цилиндрлі саңылауы тромбонға тән, флюгельгорн немесе бугельге тән конустық саңылау емес. Оны Вилли Колон және Рубен Блэйдс сияқты сальсаның көрнекті шеберлері танымал еткен.