Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пікір сауалнамаларында байқалатын құбылыс
Phenomenon observed in opinion polling
"Ұялшаң тори факторы" – британдық пікір сауалнамаларын жүргізетін компаниялардың 1990 жылдардың басында саяси зерттеушілер алғаш байқаған құбылысқа берген атауы. Олар консервативтік партияның (көбінесе "торилер" деп аталады) сайлаудағы дауыс үлесінің пікір сауалнамаларындағы көрсеткіштен айтарлықтай жоғары екенін анықтады. Бұл құбылыстың түсіндірмесі ретінде, "ұялшаң торилер" сауалнама жүргізушілерге басқаша айтқандарымен, шындығында консерваторларға дауыс берген болуы мүмкін деген болжам бар. 1992 және 2015 жылғы жалпы сайлаулар осы фактордың жалпы нәтижелерге әсер еткен деген пікірді қолдайтын мысалдар болып табылады, сондай-ақ консерваторлар күтпеген жақсы нәтиже көрсеткен басқа сайлауларда да талқыланды. Бұл фактор Америка Құрама Штаттарындағы Республикалық партияның жетістіктерін немесе Сингапурдағы Халық әрекеті партиясының сайлаудағы үнемі жеңістерін түсіндіру үшін де қолданылды.
"Shy Tory factor" is a name given by British opinion polling companies to a phenomenon first observed by psephologists in the early 1990s. They observed that the share of the electoral vote won by the Conservative Party (known colloquially as the "Tories") was significantly higher than the equivalent share in opinion polls. The accepted explanation was that so called "shy Tories" were voting Conservative after telling pollsters they would not. The general elections held in 1992 and 2015 are examples where it has allegedly affected the overall results, but has also been discussed in other elections where the Conservatives did unexpectedly well. It has also been applied to the success of the Republican Party in the United States or the continued electoral victories of the People's Action Party in Singapore.
1992 жылғы жалпы сайлау
1992 жылғы жалпы сайлауда соңғы сауалнамалар консервативтерге 38-39% дауыс берді, бұл Лейбористік партиядан шамамен 1% артта қалды – сайлаудың парламентте ешбір партияның көпшілігін құрамауы немесе Лейбористік партияның шағын артықшылығын тудырып, 13 жылдық тори үкімшілігін аяқтайтынын көрсетеді. Соңғы нәтижелерде консервативтерге шамамен 42% дауыс түсті (Лейбористік партиядан 7,6% артық), олар төртінші рет жалпы сайлауда жеңіске жетті, бірақ бұрынғы сайлаудағы 102 орынға қарағанда енді 21 орынмен ғана көпшілікке ие болды. Нәтижені дұрыс болжамағандықтан, Нарық зерттеулер қоғамы сауалнамалардың нақты халық пікірінен мұншалықты өзгеше болу себептерін зерттеу үшін тергеу жүргізді. Есепте 8,5% қателіктің 2% консервативтерді қолдаушылардың дауыс беру ниеттерін жасыруымен түсіндірілді; сайлау күні жүргізілген шығу сауалнамалары консервативтердің басымдығын төмен бағалағаны дәлел ретінде келтірілді. 1992 жылғы сайлаудан кейін көптеген сауалнама жүргізушілер әдістемелерін өзгертіп, сайлаушылардың осы мінез-құлқына түзетулер енгізуге тырысты. Ал кейбіреулері бұрынғы дауыс беру нәтижелерін сайлаудың нақты нәтижесімен сәйкес ету үшін салмақтады. Бір кезде сауалнама нәтижелері түзетілмеген және түзетілген әдістер бойынша жарияланды. Сауалнама компаниялары телефон арқылы және тікелей сұхбаттасулардың автоматты қоңырау шалуға немесе интернет сауалнамаларына қарағанда жасырын жауаптарды көбірек тудыратынын анықтады. 2015 жылғы сайлауға дейін алты апта ішінде Британдық сауалнамалар кеңесінің стандарттарына сай келген 92 сайлау сауалнамасының ешқайсысы консервативтік партия мен Лейбористік партия арасындағы халық дауысының 6,5% айырмашылығын болжамады. Бір сауалнамада Лейбористік партия 6% артықшылыққа ие болды, екі сауалнамада 4% артықшылық, 7 сауалнамада 3% артықшылық, 15 сауалнамада 2% артықшылық, 17 сауалнамада 1% артықшылық, 17 сауалнамада консервативтер 1% артықшылыққа ие болды, 7 сауалнамада 2% артықшылық, 3 сауалнамада 3% артықшылық, 5 сауалнамада 4% артықшылық, бір сауалнамада 5% артықшылық, екі сауалнамада 6% артықшылық болды. Консервативтерге 6% артықшылық берген екі сауалнама дауыс беруге екі апта бұрын жарияланды, ал осы сауалнама компанияларының дауыс беру күні қарсаңында жариялаған соңғы сауалнамалары тең нәтиже көрсетті немесе Лейбористік партияға 1% артықшылық берді. Нәтижесінде консервативтік партия 36,8% дауыспен көпшілікке ие болды, ал Лейбористік партия 30,4% дауыс жинады. Кейін бұқаралық ақпарат құралдарында 1992 жылғы жағдай сияқты "ұялшаң торилер әсері" қайтадан орын алды деп кеңінен хабарланды. Британдық сауалнамалар кеңесі сауалнамалардың мұншалықты қате болу себептерін анықтау үшін тәуелсіз тергеу бастады, сонымен қатар сауалнамалардың дауыс беру ниеттерін өлшеудің сенімді құралы емес деген сынға ұшырады. Тергеу көрсеткендей, көпшілік пікірге қайшы, сайлауда "ұялшаң торилер факторы" болған жоқ, сауалнамалардың дұрыс болмауының себебі басқа нәрселерде, ең бастысы, өкілдік етпейтін үлгілерде жатты.
In the 1992 general election, the final opinion polls gave the Conservatives between 38% and 39% of the vote, about 1% behind the Labour Party – suggesting that the election would produce a hung parliament or a narrow Labour majority and end 13 years of Tory rule. In the final results, the Conservatives received almost 42% (a lead of 7.6% over Labour) and won their fourth successive general election, though they now had a 21 seat majority compared to the 102 seat majority they had gained in the election five years previously. As a result of this failure to "predict" the result, the Market Research Society held an inquiry into the reasons why the polls had been so much at variance with actual public opinion. The report found that 2% of the 8.5% error could be explained by Conservative supporters refusing to disclose their voting intentions; it cited as evidence the fact that exit polls on election day also underestimated the Conservative lead. Following the 1992 election, most opinion pollsters altered their methodology to try to correct for this observed behaviour of the electorate. Others weighted their panel so that their past vote was exactly in line with the actual result of the election. For a time, opinion poll results were published both for unadjusted and adjusted methods. Polling companies have found that telephone and personal interviews are more likely to generate a shy response than automated calling or internet polls. Of the 92 election polls which met the standards of the British Polling Council in the six weeks before the 2015 election, none foresaw the 6.5% difference in the popular vote between the Conservative Party and Labour Party. One poll had Labour leading by 6%, two polls had Labour ahead by 4%, 7 polls had Labour ahead by 3%, 15 polls had Labour ahead by 2%, 17 polls had Labour ahead by 1%, 17 polls had a dead heat, 15 polls had the Conservatives ahead by 1%, 7 polls had the Conservatives ahead by 2%, 3 polls had the Conservatives ahead by 3%, 5 polls had the Conservatives ahead by 4%, one poll had the Conservatives ahead by 5% and two polls had the Conservatives ahead by 6%. The two polls that gave the Conservatives a 6% lead were published two weeks before the voting, and the final polls from those polling companies, published on the eve of the voting, gave a dead heat and a 1% Labour lead. The result was eventually a Conservative Party majority with a popular vote share of 36.8% with the Labour Party achieving 30.4%. It was later widely claimed in the media that the "Shy Tory effect" had again occurred as it had done in 1992. The British Polling Council subsequently launched an independent enquiry into how polls were so wrong amid widespread criticism that polls are no longer a trustworthy avenue of measuring voting intentions. This enquiry found that, contrary to the popular reporting, there was no Shy Tory Factor in the election, and the polling had been incorrect for other reasons, most importantly unrepresentative samples.