Кіріспе

Белосток (Белосток, Białystok) – Ресейдегі Томск қаласының солтүстік-батысында орналасқан шағын ауыл. Ол 20-ғасырдың басында Подляск / Белосток аймағынан келген поляк қоныс жайлаушыларымен құрылған және туған қаласының атымен аталыпты. Бүгінде Белостокте бірнеше ондаған ағаш және кірпіш үйлер, бірнеше дүкен мен мәдени орталық бар. 2017 жылы 20-ғасырдың басында салынған Рим-католик шіркеуі өртеніп кетті.

Тарих

Польшалық қоныс аударушылар Сибирьге Столыпин реформасының колонизациялық күш-жігерінің бір бөлігі ретінде келді. Белостоктан жүзден астам адам тұтқындалды. Қылмысқа айыпталушыларға жалған айып тағылып, өлім жазасына кесіліп, жақын маңдағы Кривошеинода өлтірілді. Кейін олардың денелері отбасыларына ата-бабалары, ата-аналары мен ұлдары қаза тапқандығы туралы хабарламай, Об өзеніне лақтырылды. НКВД-нің қылмысы туралы шындықты тек 1993 жылы Томск облысындағы поляктар тарихын зерттеуші Василь Ханиевич жариялады. Ол архивтік құжаттар мен куәгерлердің мәліметтеріне негізделген «Бялосток трагедиясы» атты кітабын шығарды. Кітапта 100-ге жуық адамды қамтитын «Шехидтер тізімі» бөлімі бар (1930 жылы репрессияланған Бялосток ауылының тұрғындарының тізімі). Қазіргі уақытта Белосток қаласында негізінен орыстар тұрады, ал поляк тегінен шыққандар оның тұрғындарының 25 пайызын ғана құрайды. Польшадан қоныс аударғандардың ұрпақтары ата-бабаларының тілін сирек қолданады. Поляк тілін кейінгі ұрпақтардың естелігінде сақталған дұғаларда әлі де естуге болады. Сталиндік кезеңде билікке өткен және қирап жатқан ағаштан салынған шіркеу ғимараты 1990 жылы поляктарға қайтарылды. Жаңадан құрылыс жасалғаннан кейін 1998 жылы қайта ашылды. Шіркеу 2017 жылдың сәуір айында өртенді. Жұмыстың 2019 жылдың соңына дейін аяқталуы жоспарланған.