Қыран (1982)

Кіріспе

Ллойд Александрдың 1982 жылғы фантастикалық романы. "Қыран" (1982) – американдық жазушы Ллойд Александрдың фантастикалық романы, "Вестмарк" трилогиясы деп аталатын үш кітаптың екіншісі. Роман 1982 жылдың күзінде "Ата-аналар таңдауы" сыйлығын жеңіп алды. Оқиға "Вестмарк" – "Наполеоннан кейінгі дәуірге ұқсас қиял елдігі" – жерінде өрбиді. Тағы бір сыншы осы серияны "біздің 18 ғасырымызға ұқсас кезеңдегі тарихи фантастика" деп сипаттады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Тео Вестмарк арқылы саяхаттап, жақын арада әйел алушы ханзада болатын ел туралы біледі. Ол үлкен кедейлікті көруге таңқалмайды: Микл, қазір Принцесса Августа деп танылатын ол, көшеде өткізген жылдарынан осы туралы айта алатын еді. Досы Флориан аристократияның жемқорлығы мен парақорлығы туралы айтқан болар. Бірақ екеуі де қастандықшы Скейттің тәжірибелі қолындағы дайын тұрған тапаншаны күтпеген еді. Сол оқ атылған дыбыс Вестмарк кенеттен соғысқа белсенгенде, мылтық пен зеңбіректердің шуына айналды – қарапайым, адал адамдарды қанға тоғынған кісі өлтірушілерге айналдыратын соғыс. Микл әскери қолбасшыға айналды, ал Тео өзін жат адам сезіне бастады. Вестмаркта Тео мен Микл бір-біріне ғашық. Жемқор генерал қарсылас елмен құпия келісімге келіп, номиналды қарсылық көрсеткеннен кейін капитуляциялауды жоспарлайды, бұл Флориан сияқты революционерлерге тым жақын деп саналатын халықшыл Миклді, аристократиялық үкіметке ие елмен алмастыруға мүмкіндік береді. Бірақ генерал капитуляцияласа да, оның әскерлері бас ие бермейді, және номиналды қарсылық халық өзінің тағдырын анықтау үшін күрескенде толыққанды соғысқа ұласады. Сол сияқты, сол кездегі аристократиялық державалар Францияға аристократияны қалпына келтіру үшін басып кіргендей, мұнда да шетелдік ел Вестмарк ішкі ісіне араласып жатыр. Франция халықтың күшімен жеңіске жеткендей, Флориан мен оның лейтенанттары Тео – енді «Қыран» атымен танылатын – және Джастин елді сақтап қалу үшін күреседі. Бірақ генерал болу, қан мен өліммен айналысу, өнерге құштар және адал Тео үшін қымбатқа түседі. Ол үлкен қажеттілік үшін өзінен бір бөлігін айыруға мәжбүр болады. Темірқасық Микл эмиграциядағы үкіметін басқаруға тырысады. Мұскет және оның иесі граф Лас Бомбас оның кеңесшілері ретінде тартылады. Ол оның кеңесін қалайтынын айтады, өйткені ол бұрын Саламанка атқыштарымен бірге қызмет еткен, Вестмарктағы мақтан тұтатын әңгімелерінің бірі. Лас Бомбас кейіпкері, "Прайденнің жылнамаларындағы" Ффледуд Ффлам бард сияқты, өркөкірек болғанымен, адал жүректі және сенімді дос. Кейбір жетім балаларды қамтитын қосалқы сюжеттер де бар, сондай-ақ бірінші кітаптағы жау Кабарустың қатысуымен байланысты қиындықтар бар. Ақырында, жақсылық күшпен емес, келісіммен жеңіске жетеді. Жас король Константин өз қамқоршысынан өлтіруге тырысқан, бірақ тұтқындалады. Ол Миклмен келіседі және екі елдің мүддесіне қызмет ететін бейбіт келісімге қол қояды. Микл өзімен бірге билік ететін өкілдік үкімет құрады, бірақ бұл оны және Теоны тойды кейінге жылжытуға мәжбүр етеді.

Theo is traveling through Westmark, learning about the country of which he will soon be Prince Consort. He is not surprised to find great poverty: Mickle now known as Princess Augusta could have told him that from her years on the street. His friend Florian could have told him about the aristocracy's graft and corruption. But neither could have foreseen a loaded pistol in the practiced hand of the assassin Skeit. The echoes of that shot ring from the muskets and cannons of a Westmark suddenly at war a war that turns simple, honest men into cold blooded killers, Mickle into a military commander, and Theo himself into a stranger. As set up in Westmark, Theo and Mickle are in love. A corrupt general is in a cabal with a rival country, and plans to surrender after a token resistance, allowing a country with a more aristocratic government to replace the more populist Mickle who is seen as too close to revolutionaries like Florian. However, although the general surrenders, his soldiers refuse to, and the nominal resistance becomes a full blown war as the people fight to determine their own destiny. Similar to how the aristocratic powers of the time invaded France to restore the aristocracy, here a foreign country is meddling in the internal affairs of Westmark. And just as France repelled the great powers with an army led by the people and of the people, the Westmark forces run by Florian, and his lieutenants, Theo — now the eponymous Kestrel — and Justin, fight to preserve the country. But becoming a general, a tradesman in blood and death, costs the artistic and conscientious Theo a great deal. He has to cut off pieces of himself in the service of a more pressing need. Meanwhile, Mickle must run her government in exile. Musket and his master, Count Las Bombas, are dragged in to serve as her advisors. She says she wants his advice, as he used to serve with the Salamanca lancers, one of his blustery claims from Westmark. The character Las Bombas is, like the bard Fflewddur Fflam in The Chronicles of Prydain, bombastic, yet of a true heart, and a solid friend. There are sub plots involving some gamine children, and difficulties in the cabal involving Cabbarus, the villain of the first book. In the end, good triumphs not by force, but by compromise. Constantine, the young king, was set up to be killed by his guardian, but ends up being captured. He and Mickle come to terms, and they draw up a peace treaty to benefit both countries. Mickle sets up a representative government to reign along with her, but that forces her and Theo to postpone their wedding.