Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мелодиялық кіші шкаланың төртінші режимі акустикадағы шкала ұғымы
Fourth mode of the melodic minor scale
the concept of scale in acoustics
Музыкада акустикалық шкала, овертон шкаласы, лидиялық доминантты шкала (лидиялық 7 шкаласы) немесе миксолидиялық 4 шкаласы – жеті нотадан тұратын синтетикалық шкала. Ол көтеріліп келе жатқан мелодиялық кіші шкаланың төртінші режимі болып табылады. Бұл шкала мажорлық шкаладан арттырылған төртінші және кіші жетінші ноталық дәрежелерімен ерекшеленеді. "Акустикалық шкала" термині кейде осы жеті ноталық жиынның нақты бір режімін сипаттау үшін (мысалы, C–D–E–F–G–A–B) қолданылады, ал кейде жиынтықтың өзін толығымен сипаттау үшін (мысалы, E–F–G–A–B–C–D сияқты режімдерді қоса алғанда) қолданылады.
In music, the acoustic scale, overtone scale, Lydian dominant scale (Lydian 7 scale), or the Mixolydian 4 scale is a seven note synthetic scale. It is the fourth mode of the ascending melodic minor scale. This differs from the major scale in having an augmented fourth and a minor seventh scale degree. The term "acoustic scale" is sometimes used to describe a particular mode of this seven note collection (e. g. the specific ordering C–D–E–F–G–A–B) and is sometimes used to describe the collection as a whole (e. g. including orderings such as E–F–G–A–B–C–D).
Тарих
Дәстүрлі музыкада овертондық шкала Оңтүстік Сібір халықтарының музыкасында, әсіресе тува музыкасында кездеседі. Овертондық ән салу және еврей арфасының дыбысы табиғи түрде овертонға толы, бірақ игілде (скрипкаға қашықтан туысқан аспап) орындалатын мелодиялар, сондай-ақ дошпулур немесе шанзи сияқты қылды аспаптар да көбінесе овертондық шкалаға сәйкес келеді, кейде пентатоникалық фрагменттермен. Акустикалық шкала тоғызыншы ғасырдағы музыкада, әсіресе Франц Лист пен Клод Дебюссидің шығармаларында сирек кездеседі. Ол жиырмасыншы ғасыр композиторларының музыкасында да маңызды рөл атқарады, оның ішінде Игорь Стравинский, Бела Барток және Польша таулы аймағының халық музыкасынан әсер алған Кароль Шимановский. Акустикалық шкала Бразилияның солтүстік-шығыс аймағы Нордесте музыкасында да өте кең таралған (Escala nordestina қараңыз). Ол джаз гармониясында маңызды рөл атқарады, онда ол бірінші шкалалық сатыдан басталатын доминантты жетінші аккордты сүйемелдеу үшін қолданылады. "Акустикалық шкала" терминін Ерно Лендвай Бела Бартоктың музыкасын талдағанда енгізген.
In traditional music, the overtone scale persists in the music of peoples of South Siberia, especially in Tuvan music. Overtone singing and the sound of the Jew's harp are naturally rich in overtones, but melodies performed on the igil (bowed instrument distantly related to the violin) and plucked string instruments such as the doshpuluur or the chanzy also often follow the overtone scale, sometimes with pentatonic slices. The acoustic scale appears sporadically in nineteenth century music, notably in the works of Franz Liszt and Claude Debussy. It also plays a role in the music of twentieth century composers, including Igor Stravinsky, Béla Bartók, and Karol Szymanowski, who was influenced by folk music from the Polish Highlands. The acoustic scale is also remarkably common in the music of Nordeste, the northeastern region of Brazil (see Escala nordestina). It plays a major role in jazz harmony, where it is used to accompany dominant seventh chords starting on the first scale degree. The term "acoustic scale" was coined by Ernő Lendvai in his analysis of the music of Béla Bartók.
Құрылыс
"Акустикалық шкала" атауы гармониялық қатардағы сегізіншіден он төртіншіге дейінгі гармоникаларға ұқсастығын көрсетеді. C1-ден басталатын гармониялық қатар: C1, C2, G2, C3, E3, G3, C4, D4, E4, G4, B4, C5. Қалың әріптермен белгіленген ноталар C4-те акустикалық шкаланы құрайды. Алайда, гармониялық қатардағы жұлдызшамен белгіленген ноталар дұрыс емес: біреуі мен арасында дәл ортасында, екіншісі -ден гөрі -ға жақын, ал үшіншісі тең темпераментті шкаланың бөлігі ретінде қабылдануға тым төмен. Акустикалық шкала үлкен үштік (C E G) негізінде, кіші жетінші және көтерілген төртінші (B және F, овертондық қатардан алынған), сондай-ақ үлкен екінші және үлкен алтыншы (D және A) ноталарымен құралады. Лендвай Бартоктың музыкасында акустикалық шкаламен бірге қолданылатын "акустикалық жүйені" сипаттады, себебі ол алтын пропорцияны қолданумен салыстырғанда, симметриялық теңдестірілген бөлімдерді, әсіресе кезеңдерді қамтитын құрылымдық ерекшеліктерге ие. Бартоктың музыкасында акустикалық шкала диатоникалық, динамикалық, кернеулі, үш немесе басқа да тақ өлшемді түрде сипатталады, ал Фибоначчи тізбегімен құрылған музыка хроматикалық, статикалық, тыныш және жұп өлшемді болып келеді. Акустикалық шкалаға қарастырудың тағы бір жолы – оны төртінші сатыдан басталатын минорлық мелодиялық шкаланың бір режимі деп қарау. Осылайша, D-ден басталатын акустикалық шкала D, E, F, G, A, B, C, D болып табылады, онда A минорлық мелодиялық шкаланың белгілі бір көтерілген F және G ноталары бар. F, D минорлық тетрахорды мажорлық тетрахордқа айналдырады, ал G оны Лидиялыққа айналдырады. Сондықтан, джазда осы шкаланың жиі кездесуіне таңқалудың қажеті жоқ; ол мелодиялық минорды қолдануға шақыратын гармониялық прогрессияларда модальдық импровизация мен композицияда пайда болады.
The name "acoustic scale" refers to the resemblance to the eighth through 14th partials in the harmonic series Starting on C1, the harmonic series is C1, C2, G2, C3, E3, G3, , C4, D4, E4, , G4, , , B4, C5 The bold notes spell out an acoustic scale on C4. However, in the harmonic series, the notes marked with asterisks are out of tune: is almost exactly halfway between and , is closer to than , and is too flat to be generally accepted as part of an equal tempered scale. The acoustic scale may be formed from a major triad (C E G) with an added minor seventh and raised fourth (B and F, drawn from the overtone series) and major second and major sixth (D and A). Lendvai described the use of the "acoustic system" accompanying the acoustic scale in Bartók's music, since it entails structural characteristics such as symmetrically balanced sections, especially periods, in contrast with his use of the golden ratio. In Bartók's music, the acoustic scale is characterized in various ways including diatonic, dynamic, tense, and triple or other odd metered, as opposed to the music structured by the Fibonacci sequence which is chromatic, static, relaxed, and duple metered. Another way to regard the acoustic scale is that it occurs as a mode of the melodic minor scale starting on the fourth degree. Hence, the acoustic scale starting on D is D, E, F, G, A, B, C, D, containing the familiar sharpened F and G of A melodic minor. The F turns the D minor tetrachord into a major tetrachord, and the G turns it Lydian. Therefore, many occurrences of this scale in jazz may be regarded as unsurprising; it shows up in modal improvisation and composition over harmonic progressions which invite use of the melodic minor.