Кіріспе

Еуропалық Одақтың агенттігі

Еуропалық кәсіптік білім беруді дамыту орталығы (Cedefop) – Еуропалық Одақтың агенттігі. Агенттік 1975 жылы құрылған. Cedefop-тың бас кеңсесі Грекияның Салоники облысында орналасқан, сондай-ақ Брюссельде кеңсесі бар. Cedefop – француз тіліндегі атауының – Centre Européen pour le Développement de la Formation Professionnelle (C. E. DE. FO. P.) аббревиатурасы. Cedefop еуропалық кәсіптік білім беру және оқыту (КБО) саясатын әзірлеуді қолдайды және оларды іске асыруға үлес қосады. Cedefop Еуропалық комиссиямен, үкіметтермен, жұмыс берушілер мен кәсіподақтардың өкілдерімен, кәсіптік білім беру және оқыту (КБО) саласындағы зерттеушілермен және тәжірибелі мамандармен тығыз байланыс тастайды, еуропалық ынтымақтастықты күшейту мақсатында. Ол еуропалық кәсіптік білім беру және оқыту саясатын негіздеуге қажетті мәліметтерді ұсынады және КБО-дағы трендтер мен күрделі мәселелерді анықтайды. Агенттік сонымен қатар саясаткерлерді, әлеуметтік серіктестерді, зерттеушілерді және тәжірибелі мамандарды еуропалық КБО саясатын жақсартудың ең тиімді жолдары туралы идеялармен бөлісу және пікір алмасу үшін біріктіреді. Оның қарастыратын мәселелеріне бағдар беру және кеңес беру, ересек жастағы жұмысшыларды оқыту, біліктіліктерге қажеттілік пен ұсынылымды болжау, білім беру жүйесінен тыс алынған білімді мойындау және растау, біліктіліктердің тізбесін әзірлеу кіреді.

Тарих

1970 жылдардың ортасында әлеуметтік өзгерістер мен экономикалық қиындықтар аясында Cedefop сол кездегі Еуропалық экономикалық қауымдастықтың (ЕЭҚ) мүше мемлекеттері арасында кәсіптік білім беруді жақсарту қажеттілігі бойынша қол жеткен консенсус ретінде құрылды. Білім беру 1960 жылдардың басынан бері зерттеу саласы болғанымен, 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында кәсіптік білім беруге қатысты зерттеулерге көбірек назар аударылып, жүйеленді. Батыс Германия 1969 жылы кәсіптік оқытуды зерттеу федералды институтын (Bundesinstitut für Berufsbildungsforschung) құрды. Францияда 1970 жылы біліктіліктерді зерттеу және зерттеу орталығы (CEREQ) құрылды. Үш жыл өткен соң Италияда да жұмысшылардың кәсіптік білімін дамыту институты (ISFOL) құрылды. 1970 жылы ЕЭҚ-ның Экономикалық және әлеуметтік комитеті ЕЭҚ-ның алты мүше мемлекетіндегі білім беру және оқыту мәселелерін зерттеу үшін зерттеу тобын құрды. Комитет Батыс Германия моделіне негізделген кәсіптік оқытуды зерттеу және бағдарлау жөніндегі еуропалық институт құруды ұсынды. Cedefop 1975 жылдың 10 ақпанында құрылды. Оның Батыс Берлинде орналасуы, сол кездегі бөлінген қаланың батыс бөлігінің ЕЭҚ құрамына кіретінін нақтылады. 1993 жылдың қазан айында Министрлер Кеңесі Cedefop-ты Грекияға көшіру туралы шешім қабылдады. 1995 жылдың 1 қыркүйегінде Cedefop Салоникадағы уақытша ғимаратқа, ал 1999 жылдың тамызында өз ғимаратына көшіп келді. Cedefop-тың алғашқы жұмысының көп бөлігі мүше мемлекеттердегі кәсіптік білім беру біліктіліктерін салыстыруға арналды. Шамамен 200 мамандық жіктеліп, олардың басқа мамандықтармен және біліктіліктермен сәйкестігі анықталды. Мүше мемлекеттердегі кәсіптік білім беру саясатының біртіндеп үйлесетіні, Рим шартының 128-бабында көзделгендей, біліктіліктер мен сертификаттардың өзара танылуына және ортақ кәсіптік білім беру саясатын дамытуға әкеледі деп есептелді. Алайда, реттелген мамандықтардан басқа, өзара тану туралы немесе ортақ кәсіптік білім беру саясаты туралы келісімге қол жеткізілген жоқ. 1992 жылғы Еуропалық Одақ туралы шарттың (129-бап) күшіне енуімен, ЕО-ның кәсіптік білім беру саясатының рөлі мүше мемлекеттердің іс-қимылын қолдау және толықтыруға өзгертілді, сонымен бірге мүше мемлекеттердің кәсіптік білім берудің мазмұны мен ұйымдастырылуына жауапкершілігі толық құрметтелді. Бұл рөл 2009 жылдың 1 желтоқсанында күшіне енген Лиссабон шартының 166-бабына берілді.

Басқару

Cedefop Басқарма арқылы басқарылады, оған ұлттық үкіметтер, кәсіподақтар, жұмыс берушілер ұйымдары және Еуропалық Комиссия өкілдері кіреді. Күнделікті қызметті атқарушы директор жүзеге асырады, ол Басқарманың ұсынысы негізінде Еуропалық Комиссия тағайындайды. Cedefop-тың бюджеті Еуропалық Комиссиядан түседі.

Іс-шаралар

Cedefop зерттеулер мен байланыс желісі арқылы жиналған салыстырмалы талдаулар мен сараптама ұсынады. Оның қызметі бастапқы және үздіксіз кәсіптік білім беруді, сондай-ақ өмір бойы білім берудің кәсіптік білім беруге қатысты аспектілерін қамтиды. Ол Еуропалық комиссия, мүше мемлекеттер және әлеуметтік серіктестер сияқты негізгі серіктестер арасында саясаткерлердің мүдделерін, басымдықтарын және қажеттіліктерін үйлестіреді. Cedefop Еуропалық біліктіліктер аясы, кәсіптік білім берудегі еуропалық кредит жүйесі, еуропалық сапаны қамтамасыз етудің анықтамалық аясы, дағдылар панорамасы және Europass сияқты ортақ еуропалық құралдарды әзірлеуге, жобалауға және іске асыруға көмектеседі. Бұл құралдар білім алу үшін ұлттық жүйелерде де, мемлекеттер арасында да мобильділікті қолдайды. Жылдық қызмет туралы есеп Еуропалық Одақ институттарына ұсынылады.