Кіріспе

Деклан Костелло (1 тамыз 1926 – 6 маусым 2011) – ирландиялық судья, адвокат және Fine Gael саясаткері, 1995 жылдан 1998 жылға дейін Жоғары соттың президенті, 1977 жылдан 1998 жылға дейін Жоғары соттың судьясы және 1973 жылдан 1977 жылға дейін Ирландияның Бас прокуроры болды. Сондай-ақ, ол 1951 жылдан 1969 жылға дейін Дублин Солтүстік-Батыс сайлау округінің және 1973 жылдан 1977 жылға дейін Дублин Оңтүстік-Батыс сайлау округінің депутаты болды. «Әділ қоғамға қадам» саясатының авторы Костелло Fine Gael партиясын солға қарай ықпалдастырғаны үшін марапатталды. Бас прокурор ретінде Костелло Мемлекеттік прокуратура директорының кеңсесі мен Заң реформасы комиссиясын құрды, осылайша ол «мемлекет тарихындағы ең маңызды бас прокурор» атанды. 1948 жылы Костелло білімін аяқтап, Ирландия адвокатурасына қабылданды және Дублин мен айналасында заңгерлікпен айналыса бастады. Партиямен отбасылық байланысы болғандықтан, Костелло колледжге түскеннен бастап Fine Gael мүшесі болды. 1951 жылы, небәрі 24 жасында, ол Дублин Солтүстік-Батыс сайлау округінен Fine Gael депутаты ретінде Дэйл Эйранға сайланды. Ол сол кезде палатаның ең жас депутаты болды, сондықтан «Дэйлдің сәбиі» деген бейресми лақап атты. Келесі жылдар Костеллоның саяси көзқарастарына зор әсер етті; Дублин Солтүстік-Батысындағы сайлаушыларының төмен деңгейдегі тұрмыс жағдайларымен танысуы оның тұрғын үй мәселесіне қатысты көзқарасын түбірімен өзгертті. 1953 жылы Костелло Джоан Фитцсимонсқа үйленді. Джоаннан Костеллоның төрт ұлы мен екі қызы дүниеге келді. Ұлдарының бірі кейіннен аутизмге шалдыққан, ал ерекше қажеттіліктері бар балалар мәселесі Костелло үшін аса маңызды мәселеге айналды, әсіресе оның ағасы Уилфрид туған кезде жеңіл психикалық мүгелектікке ұшыраған еді. Бұл жағдайдан кейін, көңілсіз Костелло партияның Қаржы жөніндегі өкілі болуға ниеттенді, бірақ оның орнына Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету жөніндегі өкіл лауазымына тағайындалды. Костелло Косгрейвтің «Әділ қоғам» тұжырымдамасын қолдауының әлсіздігіне наразы болды. Fine Gael партиясынан тыс болса да, Костелло саяси аренада белсенді болып қала берді. Ол Fine Gael және Лейборист партиясының мүшелерінің жиналыстарын өткізіп, олар Fine Gael/Лейборист коалицияларын, Cosgrave-ді Fine Gael жетекшісі лауазымынан қалай ығыстыру және тіпті жаңа саяси партия құру мүмкіндіктерін талқылады. 1970 жылдан бастап Fine Gael/Лейборист коалициясының перспективасы айқын болғанда, Костелло келесі сайлауда Дэйлге қатысатынын жариялады. Ол бұрынғы сайлау округінен басқа, Дублин Оңтүстік-Батысына көшті, бірақ 1973 жылғы Ирландияның жалпы сайлауында сайланды. Fine Gael тізіміне Костелло сияқты прогрессивті саяхатшының кіруі Fine Gael/Лейборист коалициясын нығайтуға көмектесті. Бас прокурор ретінде Костелло коалиция мүшелерінің сайлаушыларының ұсақ қылмыстық істерін жабу туралы өтініштерін қабылдамады, бұл Ирландияда қалыптасқан тәжірибе болды. Костелло Бас прокурор лауазымын саясаттан арылтуға тырысты және 1975 жылы Мемлекеттік прокуратура директорының кеңсесін құру арқылы осы мақсатына жетті. Осыдан бастап қылмыстық істер бойынша материалдар партиялық байланысқа қарамастан бөліне бастады. Ирландия заңын реформалауға жасаған көптеген әрекеттері бюрократиялық жайсыздық пен мүдделі тараптардың қарсылығына тап болғандықтан, Костелло 1975 жылы Заң реформасы комиссиясын құрды. Заң реформасы комиссиясының ресурстары мен саяси қолдауы жеткіліксіз болғанымен, уақыт өте келе институционалдық мәртебесінің арқасында Ирландияда маңызды заңгерлік реформалар жүргізілді. 1993 жылы Костелло «Қоғамдық жұмыстар басқармасы жоспарлау процесінен босатылмауы керек» деп шешті. 1995 жылы Костелло «салық салымын» конституцияға қайшы деп тапты, бұл шешім мемлекетке шамамен 60 миллион фунт стерлингке шығын келтірді. Зерттеуші Сиара Михан 1961 жылы Папа Иоанн XXIII-нің Mater et magistra құжатының «Әділ қоғам» құжатына айқын әсер еткенін айтты. Костелло мен оның әйелі Джоанның алты баласы болды, оның ішінде оның ізімен жүріп судья болған Каролина Костелло да бар.

Мұра

Деклан Костеллоның «Әділ қоғам» еңбегі жарық көргеннен кейін де ондаған жылдар бойы өз әсерін тигізе берді. «Әділ қоғам» «Файн Гейл» тарихындағы маңызды кезең деп саналды және бүгінге дейін жиі еске алынады. 1980 жылдары Гарет Фицджеральд премьер-министр ретінде «Әділ қоғам» идеясының жақтаушысы деп есептелді. 2017 жылы Лео Варадкар мен Саймон Ковени арасындағы «Файн Гейл» партиясының төрағалыққа сайлауында Ковени партияны «Әділ қоғам» құжатында баяндалған принциптерге қайта бағыттайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ, сол 2017 жылғы төрағалық сайысында «Файн Гейл» партиясының жетекші мүшесі Пашаль Донохо «The Irish Times» газетінде «Әділ қоғам» құжатын жоғары бағалап, оны «Файн Гейл» саясатының орталық бөлігіне қайта айналдыруға шақырды.