Кіріспе
L'armata Brancaleone (ағылшын тілінде For Love and Gold немесе The Incredible Army of Brancaleone) – 1966 жылдың 7 сәуірінде шыққан итальяндық комедиялық фильм, сценарийін Age & Scarpelli жазған, режиссері – Марио Моничелли. Басты рөлде Витторио Гассман сомдаған. Бұл фильм 1966 жылғы Канн кинофестиваліне қатысты. «Armata Brancaleone» термині қазірге дейін итальян тілінде дұрыс жиналмаған және жабдығы нашар адамдар тобын сипаттау үшін қолданылады. «Бранкалеоне» – нақты тарихи атау, геральдика тілінде «арыстанның тырнағы» деген мағынаны білдіреді. Бранкалеоне дельи Андало орта ғасырларда Римнің губернаторы болған.
L'armata Brancaleone (known in English speaking countries as For Love and Gold or The Incredible Army of Brancaleone) is an Italian comedy film released on April 7, 1966, written by the duo Age & Scarpelli and directed by Mario Monicelli. It features Vittorio Gassman in the main role. It was entered into the 1966 Cannes Film Festival. The term Armata Brancaleone is still used today in Italian to define a group of badly assembled and poorly equipped people. Brancaleone is an actual historical name, meaning the paw of lions in heraldry jargon. Brancaleone degli Andalò was a governor of Rome in the Middle Ages.
Сюжет
Фильм басталады, итальяндық шағын ауылға венгр тонаушылары шабуыл жасайды. Қырқындар мен зорлаулар аяқталған соң, неміс рыцары келіп, қарақшыларды батыл өлтіреді. Бірақ ол жараларын емдеп жатқанда, аман қалған екі ауыл тұрғыны мен тонаушылардың бірі оған шабуыл жасайды. Олар жаралы рыцарды өзенге лақтырып жібереді. Шабуылдаушылар рыцардың қару-жарағын және ат-экіпін ашкөз еврей саудагерге сатуға тырысады, ол өзінің иелігінен Киелі Рим императорының рыцарға Аурокастро, Апулия қалашығын феод ретінде беру туралы хатын табады. Пергамент төменгі жағы жыртылған, ол рыцар сыйлықты алу үшін орындауы керек шартты көрсетеді. Венгр тонаушысы жас дворянмен серіктестікке келісу идеясын ойлап табады, сонда топ аталған феодты иеленуге және оның байлығынан пайда көруге болады. Олар табатын рыцарь – кедей және қабілетсіз, бірақ жақсы ниетті Бранкалеоне да Норча, және олар оған абыройлы рыцарь өлер алдында пергаментті бергенін айтады. Бранкалеоне бастапқыда жоспардан бас тартады, бірақ билеушінің қызы мен бай феодты уәде еткен жарыс турнирінде күйрегеннен кейін, ол осы "армияның" (L'Armata) басшылығын алуға және оны "бақытқа" және "даңққа" бастап, эпикалық сапар деп санайды. Олар феодқа бет алғанда, Бранкалеоне Орта ғасырлардағы Италияның шатастырғыш және көпұлтты әлемінен шабыттанған бірнеше әзіл-қалжың оқиғаларды бастан кешіреді; олардың әрқайсысы алдыңғысынан да күлкілі. Олардың ішінде: Византия рыцары Теофилатто деи Леонци (Джан Мария Волонте), ол әкесінен төлем талап ету және бөлісу үшін өз тұтқындалуын сахналауды ұсынады. Бүкіл қала көрінбей кеткендей, олар оны тонауға кіріседі, бірақ қала жұқпалы аурудан құрбан болғанын біледі. Фанатикалық ақылдан адасқан монах, Зеноне (Энрико Мария Салерно), оның крестшілер армиясына қосылғандардың барлық ауруларынан "сауығып" кететінін уәде етеді, ал топ онымен бірге қасиетті жерге крест жорығына барады. Шәкірттерін қауіпті көпірден секіріп өтуге көндіруге тырысқанда (Иеміз оларды қорғайды деп қатты айқайлайды), монах терең шатқалға құлайды, бұл топты бұрынғы ізденісімен жалғастыруға мүмкіндік береді. Мателда (Кэтрин Спаак) есімді келінді құтқару, ол Бранкалеонеге ғашық болады, бірақ оны күйеу жігітіне алып баруға берген антына байланысты одан бас тартады; Бранкалеонның өкінішіне орай, ол византиялық рыцарьға (сол кезде топтың мүшесі) бойын беріп, өзінен кек алады; кейіннен, "армия" оның үйлену тойында демалып жатқанда күйеуі оның жағдайы туралы біледі және ол Бранкалеонды оны қызды құртты деп айыптайды. Теофилаттың жоспарымен келісіп, әскер оның әкесінің сарайына келіп, төлем талап етеді. Оның әкесі Теофилаттың өзінің заңсыз баласы екенін айтып, төлеуден бас тартады. Осы уақытта, Бранкалеонды Теофилаттың тәтесі садомазохисттік құмарлықпен қозғайды, бұл византиялық үйдің бір мысалы ғана. Топ ақыры феодқа жеткенде, олар пергаментінің жоғалған бөлігінде феодты берудің шарты жаңа билеушінің "теңізден келетін қара апаттан", саррасендердің жиі шабуылдарынан қорғануды қамтамасыз етуі керек екендігі жазылғанын біледі. Бранкалеоне саррасендерді жеңу үшін мультфильмдік Руб Голдбергестің тұзағын жобалайды, бірақ оның орнына топ тұтқында қалады. Топты өлімге кесуге дайындалып жатқанда, оны бастапқы сахнадағы рыцарь құтқарады, ол шабуылдаушыларынан кек алуға аңсап, феодтың нақты иесі. Бранкалеоне (рыцарға жасалған шабуыл туралы білмейтін) және оның әскері тірідей өртелуге азамат болғанда, ақымақ монах күтпеген жерден келіп, оларды рыцардан құтқарады, "олар киелі жерге бару міндетін орындау үшін". Байлық арманынан айырылған Бранкалеоне мен оның тобы монах пен оның ізбасарларымен бірге баруға келіседі, өзін құтқарады. Көңілі қалғанмен, ол өзінің сенімсіз атын тапқанда, Бранкалеоне оған мініп, сенімділігін қайта қалпына келтіріп, монахтан басшылықты алады. Оқиға "Бранкалеоне алле Кросиате" (1970) фильмінде жалғасады.
A Byzantine knight, Teofilatto dei Leonzi (Gian Maria Volonté), who proposes to fake his capture by the band so they can demand and share a ransom from his father. An entire city seemingly abandoned, which they begin to pillage, until they find out that it was depopulated by plague. A fanatical mad monk, Zenone (Enrico Maria Salerno), who promises that those who join his army of Crusaders will be "healed" from all ills, having the band follow him to a crusade in the Holy Land. When trying to convince his followers to cross a precarious bridge by leaping upon it (crying out loud that the Lord would protect them), the monk falls down into a deep gorge this releases the band to follow their previous quest. The rescue of a bride named Matelda (Catherine Spaak), who falls in love with Brancaleone, but is rejected by him due to his oath to take her to her groom; to Brancaleone's misfortune, she avenges herself by losing her virginity to the Byzantine knight (by then a member of the gang); later, while the 'army' is relaxing at her nuptial feast her husband finds out about her state and she accuses Brancaleone of deflowering her. giving in to Teofilatto's plan, the army arrives at his father's castle to demand a ransom. His father refuses to pay, revealing that Teofilatto is his illegitimate child. Meanwhile, a confused Brancaleone has to fend off the sadomasochistically fueled passion of Teofilatto's aunt, just one example of the inbred Byzantine household. When finally the band reaches the fief, they discover that the missing part of their parchment mentioned that condition for the granting of the fief was that its new ruler should have provided adequate defences against the "black scourge coming from the sea", frequent raids by Saracen corsairs. Brancaleone designs a cartoonish Rube Goldberesque trap to defeat the Saracens, but instead the band ends up trapped within. As the band is about to be executed by impalement, it is saved by the knight of the opening scenes, the rightful owner of the fief, thirsty for vengeance against his attackers. Brancaleone (who did not know about the attack on the knight) and his army are about to be burned alive when the mad monk arrives out of the blue and saves them from the knight, "so they can fulfill their duty to go onto the Holy Land". Being deprived of his dreams of richness, Brancaleone and his band agree to go along with the monk and his followers, saving themselves. Albeit sad, when he finds his untrustworthy horse, Brancaleone mounts and regains his confidence, taking the lead from the monk. The story is continued in a follow up film, Brancaleone alle Crociate (1970).
Бағалау және тақырыптар
Сюжет орта ғасырлар әлемінің әртүрлі пародийлері төңірегінде құрылған эскиздер сериясынан тұрады: ол өзі орта ғасырлардағы әңгімелерге тән классикалық рыцарь іздестірісінің пародийасы. Эйдж мен Скарпелли кейіпкерлер үшін итальян тілінің (оның диалектілерін қоса алғанда) және латын тілдерінің ерекше, сықаққа толы қоспасын жасады, бұл фильмнің ең басты ерекшелігі және оның табысының кілті болып табылады. Гассманның жоғарыпарлы және мақтанға толы оқылысы да рөлге өте сай келді. Фильмнің басты музыкалық тақырыбы да үлкен жетістікке ие болды. Моничеллидің айтуынша, фильм идеясы Эйдж мен Скарпелли жазған екі ортағасырлық шаруаның әйелдер туралы әңгімесінен туындаған. Моничелли орта ғасырлық Голливуд фильмдерінің қалыпты стереотиптерін жоққа шығаратын фильм түсіруді ұсынды. Оның орнына ол дәуірдің "екінші жағын" көрсетуді көздеді: кедейлер, кемтарлар, білімсіздік, лай, суық, қайырсыздық. Ешқандай стереотипке орын қалмады: қысымға ұшыраған шаруалар өздері де зорлық-зомбылыққа барады (олар қарақшылардың құрбаны болғанымен, оларды жеңу үшін рыцарьға шабуылдайды); дін қызметкерлері, галлюцинация көретін монах бейнесінде, өте фанатикалық, әрқашан айналасындағылардың "имансыздығынан" туындаған бақытсыздықтарды түсіндіруге дайын; ашкөз яһуди саудагер; қиын жағдайдағы қаһарман/принцесса, ол батырмен бірге болудың орнына, оны мазақтау үшін басқа біреумен құрметін бұзуды сұрайды. Соңында, орта ғасырлық батырдың архетипі – рыцарь, Brancaleone-де өзінің ең керемет пародийасын табады, ол әрқашан өзінің рыцарлық кодексіне бағыну арқасында қауіп-қатерге ұшырайды; ал даңқ туралы армандарына келетін болсақ, ол батылдықтан қашып, мойынсұнуды жасаған, бірақ оны төменнен манипуляциялауға тырысатын қорқақ қарақшылар тобын бастайды. Моничеллинің өнерінде әлсіздер мен кемсінтушілер үнемі кездеседі, бірақ бұл жағдайда олар көбінесе комедиялық тұрғыдан көрсетіледі. Фильмнің тағы бір маңызды тақырыбы – ерлер арасындағы достық, ол La grande guerra және кейінірек Amici miei сияқты фильмдерде де маңызды рөл атқарды. Костюмдер көбінесе нағыз сюрреалистік әсер береді, әсіресе той кешінде және Византия сарайындағы көріністерде. Олардың авторы Пьеро Герарди 1967 жылы күміс лентамен марапатталды.
Қабылдау
Фильм Италияда 2,150,000 долларлық кассалық табыспен сол жылы Италиядағы үшінші ең табысты итальян фильмі болды.