Кіріспе

Хельсинкидегі көше, Финляндия Хельсинкидегі көше, Финляндия Александринкату (Александерсгатан; "Александр көшесі") – Финляндияның Хельсинки қаласының сауда орталығы Клювидегі көше. Карл Людвиг Энгельдің қала жоспарында бұл Decumanus Maximus, қаланың басты шығыс-батыс көшесі, Кардо, Юнионкату (Одақ көшесі) арқылы Сенат алаңының бұрышында орналасқан. Көше Президенттік сарайға жақын жерден басталып, Хельсинкидегі ең ұзын көше – Маннергейм-минтиге дейін созылады. Ол Ритарихуне (фин ақсүйектерінің резиденциясы), Хельсинки соборы, Нордеа банкінің бұрынғы фин кеңсесі, Хельсинки университетінің бас ғимараты және Стокманн сауда орталығы сияқты бірнеше танымал ғимараттардың жанынан өтеді. Хельсинкиде "Алекси" (шведше: "Алексен") деп белгілі болған бұл көше 1833 жылы Ресей императоры Александр I-нің құрметіне аталды. Алғашқыда Suurkatu (Storgatan), яғни "Ұлы көше" деп аталған, императордың қайтысынан кейін оның есімімен қайта аталды. Александринкатуды кесіп өтетін көшелер императордың анасы, бауырлары және қарындастарының есімдерімен аталады. Александринкату 1949 жылдан бері Финляндияның ресми Рождестволық көшесі болып саналады. Рождество маусымында Александринкату қараша айының соңынан бастап Epiphany-ге дейін Юнионкату мен Үш ұстаның мүсіні арасында әсем Рождестволық шамдармен безендіріледі. Александринкату арқылы 2, 4, 5 және 7-трамвай маршруттары өтеді. Олардың ішінде тек 4 және 5 маршруттары ғана көшенің бойымен толығымен жүреді.

Тарих

Александринкату – Хельсинкидің тарихи басты көшесі, оның шығыс бөлігі швед үкіметі тұсында Сууркату (швед. Storgatan, «үлкен көше») және Кунинкаанкату (швед. Kungsgatan, «патша көшесі») деп аталған, ал 1833 жылы Ресейдің Александр I атымен қазіргі атауын алды. Осы кезде көше Клюувинлахти шығанағының батысына қарай кеңейтіліп, қазіргі өлшемге жетті. Клюувинлахтидің бұрынғы жағалау сызықтары Туула Нэрриненнің «Клюувинлахден фоссилит» атты туындысында көше бойында орналасқан мыс тақталармен белгіленген. Бұрын бұл көшеде қозғалыс өте қарқынды болған. Осы себепті, Хельсинкидегі алғашқы светофорлар 1951 жылдың 5 қазанында, 1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына дейін Александринкату мен Миконкатудың қиылысында орнатылды. 1980 жылдары Александринкатудың батыс бөлігі қоғамдық көліктерге арналған көшеге айналдырылды, онда тек трамвайлар, таксилер және техникалық көліктерге рұқсат берілді. Осы кезде тротуарлар едәуір кеңейтілді. Кейін Миконкату жаяу жүргіншілерге арналған көшеге айналғандықтан, Хельсинкидегі алғашқы светофорлар алынып тасталды.

Жаяу жүргіншілер көшелерінің жоспары

1967 жылы Хельсинки қоғамы ұйымдастырған шарада сәулетші Йорма Манти Александринкатуды жаяу жүргіншілерге арналған көшеге айналдыру жоспарын ұсынды. Әсіресе Liikennepoliittinen yhdistys Enemmistö ұйымы көшені жаяу жүргіншілерге арналған көшеге айналдыруды қолдады. 1970 жылдың 12 маусымынан 12 қазанына дейін Манергейм-Интия мен Юнион-Инкату арасында Александринкатуда жаяу жүргіншілерге арналған тәжірибелік жоба жүргізілді. Тәжірибелік жоба 1970 жылдың 13 қазанынан 1971 жылдың 8 қаңтарына дейін Манергейминти мен Фабианинкату арасында жалғасты. Осы кезеңде көше жеке көліктер үшін жабылды. Бірақ ол техникалық қызмет көрсету, жүк тасымалы және трамвайлар үшін ашық болды. 1980 жылы Үш Smiths мүсіні мен Stockmann дүкені арасына кіреберісті көшіру арқылы Александринкатудағы жаяу жүргіншілерге арналған жол жақсартылды. Александринкату ешқашан жаяу жүргіншілерге арналған көшеге айналмады, бірақ оның тротуарлары 1982 жылдан 1986 жылға дейін жаңартылды.

Басқа қалалардағы көшелер

Алексантеринкату сонымен қатар Тампере, Лахти, Оулу, Порвоо және Ловиза сияқты көптеген басқа фин қалаларындағы негізгі көшенің аты болып табылады.