Кіріспе

Tiqqun – француз-итальяндық постмарксистік анархистік философиялық журнал немесе зин, 1999 жылдан 2001 жылға дейін екі нөмірде жарық көрген. Журналдағы мақалалар антикапитализм, антимемлекетшілдік, ситуациянизм, феминизм және 20 ғасырдың соңындағы революциялық қозғалыстар тарихына, әсіресе Франциядағы 1968 жылғы мамыр оқиғаларына, Италияның «Қорғасын жылдарына» және 1990-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басындағы жаһандануға қарсы наразылықтарға арналған. Журнал мақалалары анонимді түрде жазылған; осы себепті «Tiqqun» сөзі мақалалар авторының ұжымын және оларға жатқызылатын басқа да мәтіндерді атау үшін де қолданылады. Журнал 2008 жылы Тарнак тоғызыншысының тұтқындалуынан кейін кеңінен танымал болды, бұл полиция операциясы француз электр пойыздарының желілерін саботаж жасады деген күдікпен тоғыз адамды ұстады. Ұсталғандар «Алдағы көтеріліс» атты саяси трактатты жазды деген айып тағылды, бұл трактат «Көрінбейтін комитет» деп аталатын ерекше анонимді топқа жатқызылды. Ұсталғандардың бірі – Жулиен Купа, «Tiqqun» журналының алғашқы нөміріне үлес қосыпты. Журналдағы мақалалар – қазіргі капиталистік қоғамға қарсы poleмика, авторлар оны жек көреді. Жеке мақалалар континенттік философия, антропология және тарихтан алынған идеяларға сүйене отырып, қазіргі қоғамның нақты аспектілерін талдайды. Гай Дебордың «Көрермен» тұжырымы коммуникациялық құралдар мен әлеуметтендіру процестері қазіргі капиталистік қоғамды қалай қолдайтынын түсіндіру үшін пайдаланылады, ал Мишель Фуконың «биобилік» тұжырымы мемлекеттер мен бизнес қалай халықты олардың физикалық қажеттіліктері арқылы басқаратынын түсіндіру үшін қолданылады. Журнал мақалалары өз тақырыптарына арналған терминологияны енгізеді, ол басқа мақалаларда еркін қолданылады. «Блум» – Джеймс Джойстың «Юлисс» романындағы Леопольд Блум кейіпкерінің атымен аталатын архетиптік, шеттетілген заманауи адам немесе субъект. «Жас қыз» – қазіргі қоғамға қатысып, оны нығайтатын, әдетте әйелдікке тән қасиеттерді көрсететін адамды білдіреді. «Блум» көбінесе еркек, ал «Жас қыз» көбінесе әйелді білдірсе де, авторлар бұл ұғымдардың жыныстық емес екенін нақтылайды. «Tiqqun» сөзі – «Тикун олам» сөзінің басқаша жазылуы, бұл еврей теологиялық түсінігі, ол әлемді жөндеуге немесе емдеуге қатысты. Авторлардың контекстінде «Tiqqun» қазіргі капиталистік қоғамды құлатқан арқылы адам жағдайын жақсартуға қатысты. Философиялық ықпалы, саяси мазмұны және тарихи контекстінің арқасында «Tiqqun» мақалалары гуманитарлық ғылымдар мен анархистік оқу орталарында назар аударды. Таңдалған мақалалар бірнеше тілде қайта басылды.

Тақырыптар

Тиккунның мақалалары қазіргі капиталистік қоғамды патологиялық тұрғыдан қарастырып, әлеуметтік құбылыстарды сипаттауға қажетті бірнеше терминдерді енгізеді. Авторлар осы терминдерді бірге қолданып, капитализмге қарсы және мемлекетшілдікке қарсы көзқарасты ұсынады. Қазіргі қоғамға наразылық білдіре отырып, авторлар бүлікші анархизмді, қылмысты және оны құлатуға бағытталған басқа да әдістерді жақтайды. Сонымен қатар, авторлар қазіргі капиталистік қоғамды қабылдамайтын адамдардың ортақ теріс көзқарастары негізінде мағыналы қауымдастық құруға болатынын көрсетеді. Авторлардың пікірінше, мемлекеттер мен жеке бизнестің үйлесімді жұмысы қазіргі капиталистік қоғамды (Империяны) құрайды, ол әлеуметтік қарым-қатынастардың "тауарлық басымдығын" қамтиды, ал бұл шынайы адамдық қауымдастықты ығыстырады. Бұл бірнеше патологиялық социологиялық типтерге алып келеді: әлеуметтен тыс қалған адамдар (Блумдар), қоғамға толыққанды қатысып, осылайша өздері тауарға айналатын адамдар (Жас қыздар), қоғамды өзгертуге тырыспай сынға алатын адамдар (Ескі режимнің адамы) және мүшелерінің бір-бірімен шыншыл бола алмауының есебінен өзін сақтауға тырысатын субмәдениеттер (Құрылымсыз қауымдастықтар). Тарихи тұрғыдан алғанда, қазіргі Батыс қоғамы либералды басқару кезеңінен (либералды гипотеза) технологияны қолданып, әлеуметтік бақылауды күшейткен кезеңге (кибернетикалық гипотеза) өтті. Қазіргі қоғам өзінің билігін сақтап, өзін қайта өндіру үшін екі тәсілді қолданады: биобилік халықтың физикалық қажеттіліктерін басқаруға арналған, ал Көрініс – бұл қазіргі қоғамды жеке тұлғалардағы әлеуметтену арқылы қайта жаңғыртатын қалыптасқан дискурс. Оған қарсы авторлар «критикалық метафизиканы» ұсынады, бұл қазіргі қоғамды қабылдамайтын көзқарас. Қазіргі қоғамды қабылдамайтын адамдар «үйлесімді жазықтықтарда» кездесіп, бірдей ойлы адамдардың бір-бірімен қарым-қатынас жасауына мүмкіндік алады. Қазіргі қоғамды қабылдамайтын адамдар «Қиял партиясын» құрайды, бұл азаматтық наразылықтың белгілі бір оқиғаларына байланысты біріге алатын ұйымдастырылмаған топ. Мысалы, антиглобализациялық наразылықтар мен тәртіпсіздіктер кезінде қолданылатын қара киім киіп, бетін жабатын қара блокаданы келтіруге болады. Авторлар «жағымсыз ашықтық аймақтарын» қазіргі қоғамды құлату үшін адамдар жиналатын орындар деп сипаттайды. Мұндай адамдардың кездесуі мен өзара әрекеттесуі «Тиккун» деп аталады. Мақалалардың стилі көбінесе өткір және сарказмға толы. Философтар Фукидид, Томас Гоббс және Мартин Хайдеггер авторлардың көзқарастарымен келіспеушілігіне байланысты тиісінше «ол ақымақ», «ол қоқыс» және «шошқа» деп сипатталады. Итальяндық социолог Антонио Негри де белсенділікке қатысқаны үшін жиі сыналып, авторлар оның қазіргі капиталистік қоғамға тым кешірімді екенін санайды. Мақалалар өнер туындыларының және тәртіпсіздіктер мен демонстрациялардың суреттерімен безендірілген.

Тиккун 1

Журналдың алғашқы санында латынша жазуға SUA CUIQUE PERSONA (Әркімге өз маскасы) қарсы қойылған дәстүрлі итальяндық маска бейнеленген фронтиспис болды; маскалар бүкіл саны бойынша метафоралық тәсілдер ретінде жиі қолданылады. Фронтиспис – «Гротесктермен портреттік қаптама» [it] итальяндық Ренессанс кескіндемесінің бір бөлігі, авторлығы нақты белгісіз, көбінесе Ридольфо Гирландиоға жатады. Сурет – портреттің бетін жабатын практикалық өнер туындысы ретінде жасалған. Оның жұптас суреті де белгісіз болса да, «Портреттік қаптама» Гирландиоға да жататын «Көрімшелі әйел» портретімен байланысты. Екі туынды Флоренциядағы Уффици галереясында бірге қойылған. Әрине, соғыс жарияланды! – авторлардың қазіргі қоғамға деген наразылығын білдіретін қысқаша мақала, оны олар Ситуационистердің «Тамаша» тұжырымымен, сондай-ақ еврей мистикасындағы зұлым күштер саналатын Каббалалық клиппотқа (қабықшалар, қалдықтар) теңейді. Авторлар қалыптасқан әлеуметтік тәртіпке қарсы Тиққунды ұсынады, бұл еврейлердің емдеу туралы түсінігімен және журналдың өзімен байланысты. Мақала 15 қаңтар 1999 жылғы Венецияда жазылған. «Сыналы метафизика деген не?» мақаласы атауымен сәйкес тақырыпты сипаттайды, ол «тауар үстемдігіне» немесе тауар метафизикасына қарсы келеді. Мақаланың атауы 1929 жылы Хайдеггер оқыған «Метафизика деген не?» лекциясымен байланысты. Авторлардың пікірінше, сыналы метафизика – тұтынушылық мәдениет, заманауилық және талдамалық философия жоя алмаған шындықты қабылдаудың тежелмейтін, антикапиталистік тәсілі. Авторлар бұл тұжырымдаманың академиялық емес, практикалық екенін баса айтады: «Сыналы метафизика – әркімнің бойында бар». Сыналы метафизикамен айналысатын адамдар сыналы метафизиктер деп аталады. Бір жерде «метафизиканы саясаттастыруға» қосылған адамдар «Аң-ойының жақындап келе жатқан көтерілісінің» пайда болуын білдіреді; «Жақындап келе жатқан көтеріліс» – «Көрінбейтін комитет» алғашқы жұмысының атауы болды. Мақалалар арасында оккульттік философ Роберт Фладдтың еңбегінен алынған қара квадраттың суреті бейнеленген. Фладд үшін қара квадрат – жаратылыстан бұрынғы Бос кеңістікті білдіреді. Авторлар суретті ешнәрселік пен қараңғылықтың айналасындағы тақырыптарды көрсету үшін пайдаланған. Джеймс Джойстің «Улисс» романынан алынған цитатамен басталатын «Блум теориясы» капиталистік қоғамда өмір сүрудің салдарынан адамдардың бір-бірінен шеттелуін сипаттайды. «Блум» термині бүкіл басылымда шеттетілген заманауи субъектіні білдіру үшін қолданылса да, авторлар бұл сипаттаманы редукционистік деп жоққа шығарып, оның орнына Блумды Стимунг, яғни мінез-қалпының белгілі бір «көңіл күйі» ретінде сипаттайды. Авторлардың пікірінше, Блум «өзіне жат» екендігі капиталистік қоғам оған өзінің нағыз болмысын тану мүмкіндігін бермейді. Сондықтан Блум – «маска» сияқты, басылымның фронтисписин еске түсіреді. Қазіргі қоғам әр түрлі белгілермен (әйел болу, гомосексуал болу, британдық болу және т.б.) үстінен бірдейленуге шақырады, оны авторлар оқшауланған халықтың зиянды салдарынан сақтау үшін «нақтылығы төмен» деп атайды. Блум қазіргі қоғамнан шеттетілгендіктен және авторлар оны жек көретіндіктен, оның қоғамды қабылдамауы зорлық-зомбылыққа әкелуі мүмкін, мысалы, Митчелл Джонсон мен Кипленд Кинкел жасаған кісі өлтірулері. «Күнделікті өмірдің феноменологиясы» – баяндаушының нан пісіруханасының қызметкерімен болған «абсурдты» әрекеттесуін сипаттайтын қысқаша мақала, онда әрқайсысы клиент және сатушының экономикалық рөлін орындауы керек. «Жас қыз» – қазіргі капиталистік қоғамдағы жас әйелдердің әйелдігімен байланысты әлеуметтік архетип. Мақала бірнеше түсіндірмелерден тұрады, оның ішінде Жас қыздың ерекшеліктері туралы декларативтік мәлімдемелер мен әйелдер журналдарынан алынған сөз тіркестері бар. Архетип Блумды толықтырады: Блум капиталистік қоғамға зиян келтірумен қауіп төндіретін шеттетілген субъект болса, Жас қыз осы қоғамға толыққанды қатысады, тауар болып табылады және оны қорғайды. Мақала әйелдікке байланысты қасиеттер мен тілге назар аударса да, ерлер де қоғамға қатысып, оны қолдап, өздерінің беделін сақтап, осылайша оның құрылысын ұстап тұра алатынын баса айтады. Сильвио Берлускониге қатысты цитата оны еркек Жас қыз ретінде сипаттайды: «Олар мені ең қымбат нәрсемде жарақаттады: менің бейнемде». Осы тақырыптарға негізделген «Машиналар: Пайдаланушы нұсқаулығы» – рецептталған дәрілерді, әсіресе Виаграны, биосаяси технологияның бір түрі ретінде талқылайтын феминистік мақала. «Жұмыссыз адамдар қозғалысының» төменгі жағындағы «Сыналы метафизиктер» – Францияда 1997 және 1998 жылдары болған «жұмыссыз жұмысшылар» қозғалысын сипаттайтын қысқаша мақала, сондай-ақ осыған қатысты наразылық парақшаларының суреттері қосылған. «Құпия партияның бірнеше даңғаза әрекеттері» – авторлар мен олардың серіктестері жасаған жағдайларды баяндайтын шағын очерктер жинағы; мақала авторлар үшін жеккөрініш нысаны болған романист Мишель Уэльбекке сатиралық ұсыныспен аяқталады.

Тиккун 2

Азамат соғысына кіріспе азаматтық соғыс тұжырымын адамдар арасындағы қарым-қатынасты түсіндіретін философиялық санаққа айналдырады. Авторлардың пікірінше, әр адамның әртүрлі бейімділіктері бар, олар – өмір салтының түрлері. Адамдардың бейімділіктері әртүрлі болғандықтан және олар бір әлемде өмір сүргендіктен, олар бір-бірімен азаматтық соғыс күйінде болады. Олардың қақтығыстары дәстүрлі соғыстағы мемлекеттердің арасындағыдай емес, бірақ қажет болмаса да, зорлық-зомбылық мүмкіндігінен гөрі айырылуға болмайды. Мемлекеттер мен қазіргі қоғам азаматтық соғыстың табиғи жағдайын бейтараптандыруға бағытталған механизмдер ретінде қалыптасты, ал авторлар оған қарсы адамзат үшін табиғи азаматтық соғысты артықшылықты жағдай ретінде ұсынады, оны Тиккунмен салыстырады. Кибернетикалық гипотеза екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары кибернетиканың өркендеуін сипаттайды, бұл – «либералдық гипотезаны» ығыстырған бақылау механизмдерінің заманауи парадигмасы. Либералдық гипотеза либерализмнің басымдығына және рационалды жеке мүдделер идеалына 19-шы ғасырдың басынан 20-шы ғасырдың басына дейін, қоғам өзін-өзі бақылауға ұмтылғанға дейін қатысты. Кибернетика әскери мақсаттар үшін әзірленді: Норберт Винер автоматтандырылған, болжамдық әуе шабуылына қарсы жүйені жасады, ал ядролық соғыс жағдайында орталықтандырылмаған байланыс жүйесін құру қажеттілігі интернеттің пайда болуына әкелді. Кибернетикалық жүйелер бақылау мен тепе-теңдікке ұмтылады, сондықтан авторлар оларды жеңу үшін басқаруға келмейтін жағдайларды жасауды ұсынады. Мақала технологияны бейнелейтін әртүрлі суреттермен, соның ішінде оның алаңдатарлық аспектілерін көрсететін Г.Р. Гигердің туындыларымен суреттелген. «Құдіретті қауым туралы» тезистері қазіргі қоғамда пайда болатын патологиялық қауымдарды сипаттайды. Мұндай қауымдастықтарға контрмәдениеттер кіруі мүмкін, бірақ олар қазіргі заманғы корпорациялар сияқты басты қауымдастықтарды да қамтуы мүмкін. Жаман қауымдастықтар өздерін сақтап қалу үшін мүшелерінің бір-бірімен шыншылдықпен сөйлесу мүмкіндігінен айырылуға тырысады, бұл мақалада паррезия деп аталады. Авторлар жаман қауымдастықтарды мүшелері бір-біріне адал болатын шынайы қауымдастықтармен алмастыруға ұмтылады. «Бас мәселесі» революциялық саясат пен өнердегі авангардтық топтарды сынап, оларды тиісті қозғалыстардың «бастары» ретінде көрсетуге қатысты. «Бас мәселесі» сонымен қатар қоғамдық басшылыққа (патша, президент, бизнес және т.б.) және қоғамдағы басшылық формасына (монархия, демократия, олигархия және т.б.) қатысты мәселелерді де қамтиды. Авторлар либералдық гипотезаның бұл мәселеге бұрынғы жауап болғанын, ақырында кибернетикалық гипотезамен ауыстырылғанын мәлімдейді. 1914-1945 жылдар аралығындағы соғыстар аралық кезең тұрақсыздыққа толы болды, осы себепті сюрреализм және большевизм сияқты авангардтық қозғалыстар гүлденді. Алайда, авангардтық қозғалыстар өздерінің мәдениетіне және ішкі мәселелеріне тым көңіл бөліп, олар білдіретін кең ауқымды мәселелерге зиян келтіреді, сондықтан олар жаман қауымдастықтарға ұқсайды. 2000 жылдың маусымында Венецияда өткен заманауи өнер көрмесінде бұл туынды оқылып, қатысушы екі суретшінің көңілін қалдырды. «Сыншылдық метафизика аппараттар ғылымы ретінде пайда болуы мүмкін» – SACS, Қылмыстық ғылымды дамыту қоғамының негізін қалаушы мәтіні ретінде ұсынылады. Авторлар қазіргі қоғамды бақылау механизмдері немесе аппараттардың сериясы ретінде сипаттайды; мысалдарға автомагистральдер, дүкендердегі қауіпсіздік және турникеттер кіреді. Авторлар үшін «аппараттар туралы ғылым» – бұл қылмыс туралы ғылым, бақылау аппараттарын айналып өту және жеңу әдістері. Авторлар капиталистік қоғамды бұзуға бағытталған қылмыстық техниканы жинау мен таратуды қолдайды. Мысалдар мақаланың ағылшын тіліндегі ресми аудармасында жарияланбаған «рецепт нұсқаулары» бетінде кездеседі. Бұл бетте белгілі бір типтегі Молотов коктейлін жасау, полицияға қарсы қолданылатын кальтроптарды жасау және әлеуметтік алаяқтық туралы нұсқаулар берілген. Бұл үш тақырыпқа арналған мақалалар «Мутациялар» және «Гарвард дизайн мектебінің сатып алу жөніндегі нұсқаулығы» жинақтарында жарияланды. «Ескі режимдегі кішкентай ойын» – консервативті әлеуметтік архетипті сынап, оны қоғамды сынға алып, одан бас тартқан, өзін әлеуметтік қақтығыстан жоғары немесе сырттай көрсететін егде жастағы адам ретінде сипаттайды. Авторлар Ескі режим адамын қоғамды сынап, оның әсерін тигізбейтін Блумның белгілі бір түрі ретінде сипаттайды, сонымен қатар оған бірнеше теріс қасиеттерді жатқызады, оның ішінде жалған сананы да. Бастапқы нұсқада бұл мақаладан кейін «Құрметті жасың келсе де, бас тартып кетуге ешқашан кеш емес» деген шағын туынды келді, ол егде жастағы адамдарды басты қоғамнан бас тартатындықтан, олармен шынайы қауым құруға шақырып, оқшауланудан сақтайтын. «Потенциалдың сонограммасы» – 1970 жылдардағы Италияның «Қорғасын жылдарында» сонограммалар, аборт және әйелдер тарихы туралы феминистік мақала. Авторлар Герман Мелвиллдің «Бардлби, кеңсе жұмыскері» әңгімесін және оның басты кейіпкерінің «Мен қаламаймын» деген сөзін жалпы ереуіл және жыныстық ереуіл тұжырымдарын зерттеу үшін пайдаланады. «Бұл бағдарлама емес» – Италияның 1977 жылғы «Майдың жайлап кіруімен» және Францияның 1968 жылғы мамыр айындағы наразылықтарымен салыстыра отырып, «Қорғасын жылдарының» егжей-тегжейлі сипаттамасы. Азаматтық наразылық кезеңінде бірнеше солшыл фракциялар бір-бірімен және итальян мемлекетімен бәсекелесті. Орналасқан солшылдар итальян коммунистік партиясынан (ИКП), кәсіби одақтардан және жұмысшылар қозғалыстарынан тұрды, ал радикалды фракция – Автономистер – ұйымдық иерархияны және жұмыстың өзін жобады. Анархистік қозғалыстар контекстінде авторлар қиял партиясын қазіргі қоғамды құлатқысы келетін адамдардың кездесіп, одақ құра алатын «тұрақтылық жазықтығы» ретінде сипаттайды. «Қалай істеу керек?» – мәселенің тақырыптарын қорытындылайтын қысқа лирикалық туынды, оның атауы Лениннің «Не істеу керек?» еңбегімен байланысты. Мақаланың тақырыбына сілтеме жасай отырып, авторлар капиталистік қоғамға шабуыл бастау үшін «шабуылдық еңкейімділік аймақтарына» – қақтығысқа қатысуға тыйым салынған аймақтарға ұқсас – енуге ұмтылады. Еңкейімділікті сақтау үшін авторлар жеке тұлғаларды оңай анықтау үшін билік органдары пайдалана алатын сәйкес үлгілерді қабылдаудан бас тартуға шақырады. Туынды көтеріліске шақырумен аяқталады.

Кішігірім бөлшектер

Тіккун 2-де тоғыз шағын туынды жарияланды, олардың ішінде жарияланған немесе демонстрацияларда таратылатын жарнама парақтарының көшірмелері болды. "Құмарлық партияға соңғы ескерту" – бұл қоғамдық кеңістікті дұрыс пайдалану туралы әзіл-қалжың мақалалардың тізімі. Бұл туынды басылған тізімнің фотосуреттері түрінде қайта жарияланды, ол көпшілік орында орналастырылып, кейіннен бүлінді және сын-пікірлермен белгіленді. "Жеңімпаздар қиындықсыз жеңіске жетті" – бұл әлем қалаларындағы үнсіз, бетперделі адамдардың жиналуын сипаттайтын көркемдеме, ол қалалардың бастапқы "жеңімпаздарын" алаңдатты. Ескі жеңімпаздар бұл құбылысты "Көрінбейтін комитетке" жабалап, ал туындыда автордың кейінірек осы атпен танымал мәтіндердегі авторлық құқығы ретінде қолданылған сөз тіркесі келтірілді: text=Ұлы қауіп, сонымен бірге зор қызық, үнсіз маскалардың көпшілігінен шықты. Бұл жеңімпаздар бірден белгілі бір Көрінбейтін комитеттің құрылысын айыптады, олар мүлдем жаңылмады. Олар тіпті өркениетке, демократияға, тәртіпке және экономикаға қатысты үлкен қауіп туралы айтты. Бірақ өз қамалдарының ішінде жеңімпаздар қорқынышқа ұшырады. "Азаматтық куәліктерге қатысты атаусыз жазбалар" – барлық адамдарға азаматтық куәліктерді талап ететін әлеуметтік қозғалысқа қатысты ойлар; авторлар мұндай қозғалыстың азаматтық ұғымын жою үшін тактикалық тұрғыдан пайдалы болуы мүмкін екенін атап өтті, себебі барлық адамдарға азаматтық куәлік беру азаматтықтың өзінің ерекше сипатын жояды. "Прогресс оны қаламайды, оны қаламағандар" – тағы бір саркастикалық жарнама парағы, ол Париждің Монтрейль қаласының тұрғындарын джентрификацияны және қала әкімі Жан-Пьер Брарды қайта сайлауды қабылдауға шақырады, әйтпесе кетіп қалу керек. "Үй ішіндегі көліктерді тоқтату!" – әлеуметтік жәрдем алуға өтініш берудің кемсітушілік жақтары туралы, әлеуметтік қызметкерлердің кіріс пен әлеуметтік өмірге қатысты тексерулерін бұзушылық деп сипаттаған жарнама парағы. Бұдан кейін бірден Роберт Вальсердің сахнадағы өрттің жануын сипаттаған сөзі келтірілді, көрермендер бастапқыда бұл қойылымның бір бөлігі деп ойлады, бірақ кейін актерлерді қорқытты, ал көрермендер оттың нағыз қауіп екенін түсінгеннен кейін қорқынышқа ұшырады. "Жергілікті туралы ескертулер" – салынған ортаның әртүрлі функциялары бар кеңістіктерге бөлінуі туралы бірнеше ойлар. Авторлардың пікірінше, автомобиль жолдары, супермаркеттер және қоғамдық орындықтар – пайдаланушылардың уақытында өтуі күтілетін уақытша орындар. Мұндай реттелген кеңістікті пайдалануға төтеп беру үшін адамдарға еркіндік сезімін беру үшін виртуалды кеңістіктер (теледидар, интернет, бейне ойындар) ұсынылады. "Кетуге ешқашан кеш емес" – қарттарды капиталистік қоғамға одан әрі қатысудан бас тартуға шақыратын туынды, оның орнына олардың жинақтарын өзін-өзі қамтамасыз ету үшін және басқалармен шынайы қарым-қатынас іздеу үшін пайдалану керек. "Сәлем!" – белсенділер тобы ATTAC-ты авторлардың оның конвенциялық капиталистік қоғамға қайта сіңірілуі үшін сынға алған туындысы. "Ma noi ci saremo" (Бірақ біз осында боламыз) – Генуя, Прага және Сиэтл қалаларында өткен жаһандануға қарсы наразылық акцияларына қатысты бірнеше ойлар.

Байланысты мәтіндер

Түпнұсқа журналда жарияланбаған басқа мәтіндер Тиккун мен Көрінбейтін комитетпен байланыстырылған. "Азамат соғысының ұлы ойыны" – қазіргі қоғамнан кетудің қиындығын бейнелейтін қысқаша мәтін. Ол Тиккунның үнқағаздарындағыдай саркастикалық тіл мен "Қиял партиясына соңғы ескертудегі" сияқты он тармақтық форматты пайдаланады. 2004 жылы "Гүл теориясының" итальяндық басылымының постскриптісі "Шақыру" (Appel) атты анонимді трактаттың жарық көретінін хабарлады, ол басты капиталистік қоғамнан бөлінуді ұсынды. "Шақыру" Тиккун мен Көрінбейтін комитетке тән лексика мен риториканы қолданды (мысалы, "Көрініс" және "биобилік", коммуналар құруға шақыру). Кейіннен "Шақыру" солшылдар тарапынан актерлердің капиталистік қоғамнан өздерінің шарттары бойынша бір жақты түрде шығу мүмкіндігі туралы ұсынысы үшін сыналып, бағаланды. Сыншылардың пікірінше, капитализм қоғамдағы өндіріс қатынастарын әрі қарай анықтап тұрады, сондықтан әлеуетті дезертирлер осы жағдайдан бірден қашып шыға алмайды.

Қабылдау

Тиккүн ағылшын тілді әлемде Invisible Committee ұйымымен байланысы арқылы кеңінен танылды, оның «The Coming Insurrection» кітабын американдық консервативті комментатор Гленн Бек Тарнак тоғызыншысының тұтқындалуынан кейін айыптады (осылайша танымал етті). Тұтқындалғаннан кейін танымал болғандықтан, журналдың мақалалары гуманитарлық ғылымдар мен анархистік оқу шеңберлерінде назар аудартып, сын әдебиетінің қалыптасуына ықпал етті. Кейбір авторлар мақалалардың тарихи контекстін талдады, ал басқалары оларды түпнұсқа зерттеулердегі тұжырымдарды нақтылау үшін пайдаланды. Сын-пикирлер «Жас қыз» мақаласындағы қабылданатын мизогиниядан бастап «Келесі көтеріліс» кітабының коммерциялық табысына дейін жетеді. Джейсон Э. Смит 1970-ші жылдардағы Италиядағы азаматтық наразылықтардың тарихын егжей-тегжейлі баяндап, Тиккүннің тақырыбына тарихи фон ұсынды («Бұл бағдарлама емес»). Ол итальяндық солшылдардың орнықты, еңбекке бағытталған ұйымдары (Италия коммунистік партиясы және жұмысшылар кәсіби одақтары сияқты) мен еңбек қатынастарынан мүлдем бас тартқан, автономист топтары арасындағы айырмашылықты атап өтті. Автономистер авторедукцияны – тауарлар мен қызметтерді төмен бағамен иелену үшін мәжбүрлеу тактикасын, соның ішінде супермаркеттерді тонауды қолданды. Смит Тиккүннің мақалалары итальяндық солшылдардың кейінгі автономист тенденциясымен байланысты беймәдени саясатты қолдайтынын айтты. Александр Р. Галлоуэй «Кибернетикалық гипотезаға» сілтеме жасап, қара қораптың тұжырымдамалық тарихын зерттейтін эссесінде қара блок демонстрацияларын «қара қорапқа» теңеді, себебі олардың ішкі динамикасы сырттан бақылаушыларға түсініксіз. Эндрю Калп Мишель Фуконың соғыс, саясат және көтеріліс туралы зерттеулерін Тиккүннің әскери дискурсының алғышереті ретінде талқылады; ол сондай-ақ Invisible Committee-ті журналды құруға қатысқан адамдардан бөлінген топ ретінде сипаттады. Джеки Ванг екі мақаласында полицияны әлеуметтік бақылаудың бір түрі ретінде сипаттау үшін «Кибернетикалық гипотезаны» пайдаланды. Бір мақала 2010 жылдары бірнеше американдық полиция бөлімдері қабылдаған PredPol – болжамды полиция бағдарламасының нақты мысалын егжей-тегжейлі баяндады; екіншісі RoboCop-ты кибернетикалық полиция қызметкері ретінде ойдан шығарылған мысалына жеке шолу болды. Бұл тұжырымдаманы мойындаған Моира Вейгель мен Мал Аhern мәтінді мизогин деп сынады, оның анонимділігі мен ирониясы сексизм туралы айыптауларды алдын ала жою үшін қолданылғанын мәлімдеді; Вейгель мен Аhern-нің мақаласы кейінірек жарияланған мақалаларда сынға ұшырады. Кэтрин Дрисколл «Жас қыз» бейнесі авторлардың қоғамға қанағаттанбауын әйелдің көзқарасынан білдірмейтінін, оның орнына оны үлкен саяси-философиялық жобаның бір бағынышты бөлігі ретінде таңдалғанын атап өтті. Аудармашы Ариана Рейнес кейінірек мәтінді бағалай бастағанына қарамастан, оны оқу және аудару процесі оны ауырлатқанын айтты – бұл риторика ұнамайтындықтан туындаған метафоралық мағынада емес, аударма дайындау кезінде бас ауруы мен жүрек айну сезіміне ұшырағандықтан. Тиккүн анархистік оқу шеңберлерінде, көбінесе Invisible Committee-пен байланысты сынға ұшырайды. Бір мақала журналдың философиялық ықпалын зерттеп, Хайдеггерге, нигилизмге және еврей мессиандық тұлғалары Саббатаи Зеви мен Якоб Франкқа назар аударды, соңында журналдың өзін философиялық тұрғыдан маңызды емес деп қабылдады. Басқалары Invisible Committee-тің (Тиккүнге сілтеме жасай отырып) шығармаларына назар аударды, бұрынғы топтың кітаптарын Тарнак тоғызыншысының тұтқындалуынан кейін сәнді тұтыну өнімдері ретінде сатқанын, олардың антикапиталистік көзқарастарына қайшы келетінін мәлімдеді. Осы мақалалардың барлығында тексеріліп жатқан мәтіндердің – Тиккүннің немесе Invisible Committee-тің – өзіне-өзі қайшы келетіні туралы байқау ортақ. Сыншылар да Тиккүннің өзінде қолданылғанға ұқсас poleмикалық тілді қолданады. Бірнеше сыншыл еңбектер Тиккүн мен Invisible Committee-ті көбірек жағымды тұрғыдан талқылады. Педро Хосе Марибланка Корралес Тиккүннің Блум тұжырымдамасын журналдың сөздігі арқылы қарастырды (төмендегі сөздікке қараңыз), соңғысын біріншісіне себеп болған әлеуметтік себептерді түсіндіру үшін кеңейтті. Олден Вуд екі топтың жазбаларының аспектілерін басқалармен бірге оқып, оларды зерттей отырып, бір томға жинаған академиялық мақалалар сериясын жазды. Вуд топтардың музыкалық метафораны Арнольд Шенбергтің атональды композицияларымен, Джордж Батайлмен нигилизмді шақыруларымен салыстырды және басқалар атап өткендей, Тиккүн жобасына Хайдеггердің ықпалын егжей-тегжейлі баяндады.

Француз тіліндегі түпнұсқа дереккөздер

Тиккунның француз тіліндегі түпнұсқа басылымы 1. Тиккунның француз тіліндегі түпнұсқа басылымы 2.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

"Тиккун 2" журналында жарияланған мақаланың аудармасы. Мақаланың тақырыбы мен "Бұл қалай істеледі?" екеуі де "Тиккун 2" журналында жарық көрген. Бастапқыда "Тиккун 1" журналында жарияланған мақаланың қайта қаралып жазылған нұсқасының аудармасы. "Тиккун 1" журналында жарияланған мақаланың аудармасы. "Тілдік метафизика аппараттар ғылымы ретінде пайда болуы мүмкін" мақаласының және "Тиккун 2" журналында алғаш рет жарияланған мақаланың аудармасы. "Тиккун 1" журналының ресми емес ағылшын тіліндегі аудармасы.