Уэльс тарихы: Maredudd ap Bleddyn – Поуис патшасы, Генрих I-ге қарсы көтерілісші, Brut y Tywysogion еңбегіндегі тұлға. Әулет тарихы мен мұрагерлік туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поуис князі Маредуд ап Бледдин (1047 – 9 ақпан 1132) – Шығыс Уэльстегі Поуис князі, кейіннен король. Ол Вильгельм Жеңімпаздың ұлы, Англияның Генрих І-іне қарсы болған көтерілістерге қатысты, Генрих І Уэльске нормандық шапқыншылықты бастаған еді. Ол «Brut y Tywysogion» еңбегінде көрсетілген, ал оның орнын ұлы Мадог ап Маредудд басты.
Prince of Powys
Maredudd ap Bleddyn (1047 – 9 February 1132) was a prince and later King of Powys in eastern Wales. He was involved in the rebellions against Henry I of England, son of William the Conqueror, who launched the Norman invasion of Wales. He was featured in the Brut y Tywysogion, and was succeeded by his son, Prince Madog ap Maredudd.
Өмірбаян
Маредуд – Поуистің және Гвинедтің патшасы болған Бледдин ап Кинфиннің ұлы. 1075 жылы Бледдин қаза болғаннан кейін, Поуис оның үш ұлы Иорверт, Кадуган және Маредуд арасында бөлісті. Маредуд алдымен Хуньдд ферх Эйнуддқа үйленді, ол оған екі ұл, Мадог ап Маредуд және Груффдд ап Маредуд тудырды. Кейін ол Кристин ферх Бледруспен байланыс жасады, ол оған екі заңды емес ұл, Хьюэл ап Маредуд және Иорверт Гох ап Маредуд сыйлады. Маредуд бастапқыда ең әлсіз және жылнамаларда ең аз есімдері тіркелген болып көрінеді. Үш бауыр өз жерлерін Шрусберидің 3-ші графы Роберт де Беллемнің вассалдары ретінде иеленді. 1102 жылы граф Англия королі Генрих I-нің сотына шақырылып, айыптамаларға жауап беруге тиіс болды, бірақ корольге қарсы көтеріліс жасады. Бастапқыда үш бауыр Робертті қолдап, оның атынан қару алып, Стаффордширді тонады. Король Уильям Пантульфті, Вемнің иесін, үш бауырдың ең күштісі саналған Иорверттің Роберттен және өз бауырларынан үлкен жерлермен үміттендіріп, одағын бұзу үшін жіберді. Уильям мұнда сәтті болды, ал Иорверт патшаға граф Робертті жеңіп қууға көмектескеннен кейін, өзінің бауыры Маредудты тұтқынға алып, королге тапсырды. Маредуд 1107 жылы тұтқыннан қашып шықты, бірақ ешқандай нақты билікке ие болмады. 1113 жылы ол Поуистің князі болған жүрегі туысы Оуайн ап Кадуганның күзетшісі немесе күзетшілер капитаны қызметін атқарған көрінеді. Осы қызметінде 1113 жылы Маредуд Мадог ап Риридті тұтқынға алды, ол 1111 жылы оның екі бауыры Иорверт пен Кадуганды өлтірген. Маредуд оны Оуайнға жіберді, ол әкесі үшін кек алып, Мадогты соқыр қылды.
Maredudd was the son of Bleddyn ap Cynfyn who was King of both Powys and Gwynedd. When Bleddyn was killed in 1075, Powys was divided between three of his sons, Iorwerth, Cadwgan and Maredudd. Maredudd married first Hunydd ferch Einudd, who bore him two sons, Madog ap Maredudd and Gruffydd ap Maredudd. He later had a relationship with Cristin ferch Bledrus, who gave him two illegitimate sons, Hywel ap Maredudd and Iorwerth Goch ap Maredudd. Maredudd initially appears to have been the least powerful and the least mentioned in the chronicles. The three brothers held their lands as vassals of Robert of Bellême, 3rd Earl of Shrewsbury. In 1102 the Earl was summoned to answer charges at the court of King Henry I of England and responded by rising in rebellion against the king. All three brothers initially supported Robert and took up arms on his behalf, pillaging Staffordshire. The king deputed William Pantulf, Lord of Wem, to detach Iorwerth, who was considered to be the most powerful of the three brothers, from his alliance with Robert and his own brothers by the promise of large gifts of land. William succeeded in this, and Iorwerth, after leading a large Welsh force to help the king defeat and banish Earl Robert, then captured his brother Maredudd and handed him over to the king. Maredudd escaped from captivity in 1107 but did not gain any real power. In 1113 he was apparently acting as penteulu or captain of the guard to his nephew, Owain ap Cadwgan who had taken over as prince of Powys. In this capacity in 1113 Maredudd was able to capture Madog ap Rhiryd, who had killed two of his brothers, Iorwerth and Cadwgan in 1111. Maredudd sent him to Owain, who took vengeance for the killing of his father by blinding Madog.
Кейінгі билік
1114 жылы Англия королі Генрих I Уэльске нормандықтардың шабуылын бастағанда, Маредуд онымен тез арада келісімге келді, ал Оуэйн Гвинедттің Груффуд ап Киннанмен бірігіп, шабуылға қарсы тұрды. Оуэйн 1116 жылы қаза тапқаннан кейін ғана Маредуд өзінің беделін нығайта бастады және Поуис билеушісі болды. 1116 жылы ол 400 сарбазды Хювел ап Ителге көмектесу үшін жібергені жазылған, ол Поуистің қорғауында Рос пен Руфониогты басқарды, сондай-ақ Дифрин Клаудтың Оуэйн ап Эдвиннің ұлдарына қарсы тұрды. 1118 жылы Хювел Рутинге жақын жердегі Мейс-Мэн-Кимро шайқасында жеңіске жетті, бірақ алты аптадан кейін алған жарақатынан көз жұмды. Бұл Груффуд ап Киннанның ұлдарына Гвинед үшін осы жерлерді жаулап алуға мүмкіндік берді, ал Маредуд оларға кедергі келтіре алмады. 1121 жылы Маредуд Чеширге шабуыл жасады, бұл Генрих патшаны Поуистің ішін басып алуға мәжбүр етті. Маредуд Сноудонияға шегініп, Груффуд ап Киннаннан көмек сұрады. Бірақ Груффуд патшаға қарсы тұруға ниеті болмады, сондықтан Маредуд 10 000 бас мал төлеп, бейбітшілік сатып алуға мәжбүр болды. Гвинед Поуиске қысымды жалғастырды, Груффуд ап Киннанның ұлдары Кадуэллон мен Оуэйн Гвинед 1124 жылы тағы да аумақтарды жаулап алды. 1132 жылы Лланголен маңындағы шайқаста Кадуэллон Поуис сарбаздарымен шайқасып қаза тапты, бұл уақытша жаулауды тоқтатты. Маредуд бұл шайқасқа қатыспады және сол жылы қайтыс болды, Brut y Tywysogion жылнамашысы оны Поуистің барлық сұлулығы мен қауіпсіздігі және оның қорғаушысы ретінде еске алды. Оның орнын ұлы Мадог ап Маредуд бағындырды.
In 1114 when King Henry I of England launched the Norman invasion of Wales, Maredudd quickly made his peace with him, while Owain allied himself with Gruffudd ap Cynan of Gwynedd to oppose the invasion. It was not until Owain was killed in 1116 that Maredudd began to strengthen his position and became ruler of Powys. In 1116 he is recorded as sending 400 men to help Hywel ab Ithel, who ruled Rhos and Rhufoniog under the protection of Powys, against his neighbours, the sons of Owain ab Edwin of Dyffryn Clwyd. Hywel won a victory at the Battle of Maes Maen Cymro in 1118, near Ruthin, but received wounds of which he died six weeks later. This enabled the sons of Gruffudd ap Cynan to annex these lands for Gwynedd, with Maredudd unable to prevent them. In 1121 Maredudd carried out raids on Cheshire which provoked King Henry into invading Powys. Maredudd retreated into Snowdonia and asked Gruffudd ap Cynan for assistance. However Gruffudd was in no mood to defy the king on Maredudd's behalf, and Maredudd had to purchase peace at a cost of a fine of 10,000 head of cattle. Gwynedd continued to put pressure on Powys, with the sons of Gruffudd ap Cynan, Cadwallon and Owain Gwynedd annexing more territory in 1124. Cadwallon was killed in a battle with the men of Powys near Llangollen in 1132 which put a halt to further encroachment for the time being. Maredudd did not take part in this battle and died the same year, remembered by the annalist of Brut y Tywysogion as the beauty and safety of all Powys and her defender. He was succeeded by his son, Madog ap Maredudd.