Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Одағының азаматтары және туған жерінің тұрғындары
Citizens and nationals of the Soviet Union
Кеңес халқы (сове́тский наро́д) – Кеңес Одағының азаматтары мен туған жерінің тұрғындары болған. Бұл этноним ел идеологиясында "әртүрлі ұлт өкілдерінің жаңа тарихи бірлігі" (новая историческая общность людей различных национальностей) ретінде ұсынылған.
The Soviet people (сове́тский наро́д sovyétsky naród) were the citizens and nationals of the Soviet Union. This demonym was presented in the ideology of the country as the "new historical unity of peoples of different nationalities" (новая историческая общность людей различных национальностей).
Кеңес Одағындағы азаматтық саясаты
Кеңес Одағы тарихында әртүрлі уақытта совет халқының этникалық ерекшеліктеріне қатысты әртүрлі ілімдер мен тәжірибелер қолданылды. Ұлт аздығының мәдениеттері ешқашан толығымен жойылған емес. Оның орнына, кеңестік анықтама бойынша ұлттық мәдениеттер "мазмұны социалистік, ал формасы ұлттық" болуы керек еді, бұл тәсіл мемлекеттің ресми мақсаттары мен құндылықтарын ілгерілету үшін пайдаланылды. Мақсат әрқашан ұлттарды ортақ мемлекеттік құрылымда біріктіру болды. 1920-ші және 1930-шы жылдардың басында ұлттық шекаралау саясаты арқылы ұлттық мәдениеттің жекелеген аймақтары аумақтық-әкімшілік бірліктерге бөлінді, ал коренизация (жергіліктендіру) саясаты барлық деңгейдегі үкіметке ресейлік емес ұлттардың қатысуын ынталандыру және ресейлік емес тілдер мен мәдениеттерді нығайту үшін қолданылды. Алайда, 1930-шы жылдардың соңында саясат орыс тілін белсенді түрде насихаттауға, ал кейіннен 1950-жылдары, әсіресе кеңестік білім беруде, орысшалауға қарай өзгерді. Біршама ассимиляция болғанымен, ол толығымен сәтті болмады. Кеңес Одағындағы көптеген ұлттық мәдениеттердің дамуы 1991 жылы Жаңа Одақ шартының әзірленуіне және одан кейін Кеңес Одағының тарауына әкелді.
During the history of the Soviet Union, different doctrines and practices on ethnic distinctions within the Soviet population were applied at different times. Minority national cultures were never completely abolished. Instead the Soviet definition of national cultures required them to be "socialist by content and national by form", an approach that was used to promote the official aims and values of the state. The goal was always to cement the nationalities together in a common state structure. In the 1920s and the early 1930s, the policy of national delimitation was used to demarcate separate areas of national culture into territorial administrative units, and the policy of korenizatsiya (indigenisation) was used to promote involvement non Russian nationalities in government on all levels and strengthen non Russian languages and cultures. By the late 1930s, however, the policy was changed to a more active promotion of the Russian language and later to more overt Russification, which accelerated in the 1950s, especially in Soviet education. Although some assimilation did occur, it did not on the whole succeed. The continued development of the many national cultures in the Soviet Union led to the drafting of the New Union Treaty in 1991 and the subsequent dissolution of the Soviet Union.
Зерттеушілердің бағалауы
Жаңа қоғам құрудың сәттілігіне қатысты бағалар әртүрлі. Бір жағынан, этнолог В. А. Тишков және басқа да тарихшылар «әлеуметтік-саяси деформацияларға қарамастан, кеңес халқы азаматтық ұлтты білдірді» дейді. Философ және әлеуметтанушы Б. А. Грушин атап көрсеткендей, КСРО-дағы әлеуметтану «қазіргі тарихқа енген, бірегей қоғамдық типті тіркеді». Сонымен қатар, социолог Т. Н. Заславскаяның пікірінше, ол «кеңестік қоғамды типологиялық тұрғыдан анықтаумен байланысты басты міндетті шеше алмады». Кейбір тарихшылар Кеңес Одағын отарлық империя (Совет империясы) ретінде бағалап, КСРО-ға «халықтардың түрмесі» тұжырымын қолданды. Томас Виндерл былай деп жазды: «КСРО белгілі бір жағдайда, бұрынғы империядан да әлдеқайда халықтардың түрмесіне айналды». 2011 жылы Euronews телеарнасына берген сұхбатында Ресей президенті Дмитрий Медведев Кеңес Одағында «Совет халқы» терминінің «біртұтас қауымдастық» ретінде қолданылғанын еске салды, бірақ «бұл құрылымдар көбінесе теориялық сипатта болды» деп қосты.
Assessments of the success of the creation of the new community are divergent. On the one hand, the ethnologist V. A. Tishkov and other historians believe that "for all the socio political deformities, the Soviet people represented a civil nation." The philosopher and sociologist B. A. Grushin noted that sociology in the USSR "recorded a unique historical type of society that had already gone into oblivion". At the same time, according to the sociologist T. N. Zaslavskaya, it "did not solve the main task associated with the typological identification of Soviet society". Some historians evaluating the Soviet Union as a colonial empire (Soviet empire), applied the "prison of nations" idea to the USSR. Thomas Winderl wrote: "The USSR became in a certain sense more a prison house of nations than the old Empire had ever been." In an interview with Euronews in 2011, Russian President Dmitry Medvedev recalled the use of the term "Soviet people" as a "unified community" in the Soviet Union but added that "these constructions were largely theoretical".
Кеңес Одағынан кейінгі Ресей
Кеңес халқының жоғары ұлттық бірлестік екенін жариялаған кеңестік ұлттық саясаттан өзгеше, посткеңестік Ресей Конституциясы "Ресей Федерациясының көпұлтты халқы" туралы айтады. "Ресей ұлты" идеясы, барлық ресейлік азаматтардың бірлестігі ретінде, бастапқыда қарсылыққа ұшырады. 2010 жылдың желтоқсан айында Ресей Президенті Дмитрий Медведев Мемлекеттік кеңесте өткен талқылауда барлық ресейліктерді біріктіретін ортақ идеяның болмауын мәселе ретінде көтерді және "кеңес халқы" идеясын ауыстыру ретінде көпұлтты патриотизмді ұсынды.
In contrast to Soviet national identity politics, which declared the Soviet people as a supranational community, the post Soviet Russian Constitution speaks of a "multinational people of the Russian Federation". From the outset, the idea of the "Russian nation" as a community of all Russian citizens has met with opposition. In December 2010, Russian President Dmitry Medvedev pointed out the lack of an all Russian unifying idea as a problem during a discussion in the State Council and proposed multiethnic patriotism as a replacement for the idea of "the Soviet people".