Роял пальмасы (Roystonea) – тропикалық және субтропикалық аймақтарда кең таралған, әдемі және жиі өсірілетін үлкен пальмалар туысы. Аты АҚШ әскери инженеры Рой Стоунның құрметіне берілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пальмалар туысы
Genus of palms
Автоматты таксобокс
| қазба қалдықтары =
| сурет = Roystonea regia.jpg
| сурет сипаттамасы = Roystonea regia
| ата-аналарды көрсету = 2
| ата-аналар билігі = J. Dransf., N. W. Uhl, Asmussen, W. J. Baker, M. M. Harley & C. Lewis
| таксон = Roystonea
| авторы = O. F. Cook
| түрі = Roystonea regia
| түрінің авторы = (Kunth) O. F. Cook
| синонимдер сілтемесі = Көбінесе патша пальмалары деп аталады, бұл туыс Рой Стоунның құрметіне аталған, ол АҚШ армиясының инженері. Оған тропикалық және субтропикалық аймақтарда кеңінен өсірілетін ең танымал және көп тараған пальмалардың бірнеше түрлері кіреді.
Automatic taxobox
| fossil range =
| image = Roystonea regia. jpg
| image caption = Roystonea regia
| display parents = 2
| parent authority = J. Dransf., N. W. Uhl, Asmussen, W. J. Baker, M. M. Harley & C. Lewis
| taxon = Roystonea
| authority = O. F. Cook
| type species = Roystonea regia
| type species authority = (Kunth) O. F. Cook
| synonyms ref = Commonly known as the royal palms, the genus was named after Roy Stone, a U. S. Army engineer. It contains some of the most recognizable and commonly cultivated palms of tropical and subtropical regions.
Сипаттама
Roystonea – ірі, қарусыз, бір сабақты, қауырсын жапырақтары бар пальмалар туысы. Ройстонея пальмасының зор тұрқы мен керемет сыртқы түрі оны ландшафттың ерекше бір бөлігіне айналдырады. 1868 жылы Луи мен Элизабет Агассиз тас бағаналармен салыстырған сабақтары тегіс және бағана тәрізді, бірақ R. altissima және R. maisiana сабақтары әдеттегі патша пальмаларына қарағанда жіңішкелеу. Сабақтары көбінесе ұзындығының бір бөлігінде ісіңкі болып келеді, бұл өсу жағдайларының орташадан жақсы немесе нашар болған жылдарды көрсетеді. Сабақта, әсіресе жас, қарқынды өсетін пальмаларда жапырақ іздері анық байқалады. Сабақтың түсі ақ-сұрдан қоңыр-сұрға дейін өзгереді, бірақ R. violacea-да күлгін қоңыр немесе лаванда түсті сабақтары бар. Патша пальмасы, R. oleracea, биіктігі 42,4 метрге жетеді, бірақ көптеген түрлер 15-30 метр аралығында болады. Ең үлкен патша пальмасы Бразилияның Сан-Паулу штатындағы Рио-Кларо қаласындағы Эдмундо Наварро де Андраде мемлекеттік орман қорығында орналасқан және оны Винсент Ферх пен Мауро Галетти тапқан.
Roystonea is a genus of large, unarmed, single stemmed palms with pinnate leaves. The large stature and striking appearance of a Roystonea palm makes it a notable aspect of the landscape. The stems, which were compared to stone columns by Louis and Elizabeth Agassiz in 1868, are smooth and columnar, although the trunks of R. altissima and R. maisiana are more slender than those of typical royal palms. Stems often are swollen and bulging along portions of their length, which may reflect years where growing conditions were better or worse than average. Leaf scars are often prominent along the stem, especially in young, rapidly growing individuals. Stem color ranges from gray white to gray brown except in R. violacea, which have violet brown or mauve stems. Royal palm, R. oleracea, reaches heights of , but most species are in the range. The largest Royal palm is located in Floresta Estadual Edmundo Navarro de Andrade in Rio Claro, São Paulo, Brazil with 42.4 m and was discovered by Vincent Ferh and Mauro Galetti
Ройстонея жапырақтары қабықша тәрізді жапырақ негізінен, жапырақ тісшесінен және рахистен тұрады. Жапырақтың негізінде сабақтың жоғарғы бөлігін қоршап тұратын ерекше жасыл қабықша болады. Бұл қабықша, ағаш діңінің төменгі бөлігіне дейін созылады. Жапырақ тісшесі жапырақ негізін рахиспен байланыстырады. Американдық ботаник Скотт Зона 10 түрдің тек үшеуі үшін ғана жапырақ тісшесінің ұзындығын хабарлаған, ол 30 см-ден 1 метрге дейін жетеді. Рахис қауырсын тәрізді бөлінген және 2-6 метр ұзындықта болады. Жапырақ сегменттерінің ұзындығы R. altissima-да 30 см-ден R. lenis-те 1,5 метрге дейін жетеді. Олар рахис бойымен екі немесе үш жазықтықта орналасқан. Көптеген авторлар R. oleracea жапырақтары бір жазықтықта орналасқанын хабарлаған, бірақ Зона бұл дұрыс емес екенін көрсеткен. Кейбір түрлер бір-біріне соншалықты ұқсайды, ғылыми ажырату гүлшоғырының егжей-тегжейімен – гүлдің мөлшері, түсі және т.б. арқылы жүзеге асырылады.
Roystonea leaves consist of a sheathing leaf base, a petiole, and a rachis. The leaf base forms a distinctive green sheath around the uppermost portion of the trunk. Known as the crownshaft, this sheath extends down the trunk. The petiole connects the lead base with the rachis. The American botanist Scott Zona only reported petiole lengths for three of the 10 species, ranging from The rachis is pinnately divided and ranges from long. The leaf segments themselves range in length from in R. altissima up to as much as in R. lenis. They are arranged in two or three planes along the rachis. Many authors have reported that the leaves R. oleracea are arranged in a single plane, but Zona reported that this is not the case. Some species so closely resemble one another that scientific differentiation is by inflorescence detail; flower size, colour, etc.
Таксономия
Ройстонеа Арекоидтар кішітұқымдасына және тек Ройстонеаны қамтитын Ройстонеа тайпасына жатады. Ройстонеаның Арекоидтар кішітұқымдасы ішіндегі орны нақты емес; пластидтік ДНК-ға негізделген филогенез тұқымның Арекоидтар кішітұқымдасы ішіндегі орнын анықтамады. 2008 жылға дейін Ройстонеаның молекулалық филогенетикалық зерттеулері жүргізілмеген сияқты.
Roystonea is placed in the subfamily Arecoideae and the tribe Roystoneae, which only contains Roystonea. The placement of Roystonea within the Arecoideae is uncertain; a phylogeny based on plastid DNA failed to resolve the position of the genus within the Arecoideae. As of 2008, there appear to be no molecular phylogenetic studies of Roystonea.
Тарату
Ройстонея Кариб теңізі аймағында таралған, солтүстікте Оңтүстік Флоридадан бастап, шығыста Оңтүстік Мексика, Гондурас және Никарагуаға дейін, ал оңтүстікте Венесуэла мен Колумбияға дейін қамтиды. Түрлер Кариб теңізі аймағында кеңінен таралған, бірақ тек Ямайка мен Испаньола (екі ендік түрі бар) және Кубада (бес ендік түрі бар) бірнеше ендік түрлері кездеседі. Тунис те жергілікті түрлерін отырғызып өсіреді. Корольдік пальманың тұқымдары Кубада кем дегенде 1940-1950 жылдарға дейін шошқаларды тамақтандыру үшін кеңінен пайдаланылған. Корольдік пальма тұқымдарымен өсірілген шошқаның еті ең дәмдісі деп есептелген. Осы тұқымдармен семірілген шошқалардан алынған майдың құрамында ұсақ түйірлер болған және одан сапалы май шыққан делінеді. Тұқымдарды әдетте корольдік пальмаға өрмелеп шығумен айналысатын адамдар жинаған. Олар сабаққа екі арқанды орап, өрмелеушінің аяқтарына екі арқанды бекітіп, өздерін сақтап тұрған. Жоғары көтерілген соң, піскен тұқым шоғырларын байлап, оларды басқа тұқым шоғырларынан тартылған арқанмен төмен түсірген.
Roystonea has a circum Caribbean distribution which ranges from southern Florida in the north, to southern Mexico, Honduras and Nicaragua in the east and Venezuela and Colombia in the south. Species are found throughout the Caribbean, although only Jamaica and Hispaniola (with two native species) and Cuba (with five native species) have more than one native species. A few species are planted in Tunisia as well. Royal palm seeds were widely used in Cuba to feed pigs at least up to the 1940s and 1950s. The meat of pigs raised with royal palm seeds was said to be the very best. The lard obtained from pigs fattened or raised with royal palm seeds was said to exhibit a grainy texture, and by inference, to have been the best lard to consume. The seeds generally were obtained by men who specialized in climbing the royal palms using a set of two ropes looped around the stem, with two loops around the climber's legs to support himself. Once the climber reached the seed clumps, he would tie the clumps that were mature, cut them, and let them down by a rope supported from other seed clumps.