Кіріспе

АҚШ заңы

1984 жылғы темекі тартуға қатысты білім беру туралы заң (бұл заң Ротациялық ескерту туралы заң деп те аталады) – АҚШ Конгресінің қабылдаған заңы. Темекі шегудің денсаулыққа тигізетін зияны туралы ақпарат беруді жақсарту, темекіге қатысты ескертулерді өзгерту үшін Федералдық темекі таңбалау және жарнамалау туралы заңға түзетулер енгізу және басқа да мақсаттармен құрылған ұлттық бағдарлама. 1984 жылы Конгресс қабылдаған және 1984 жылдың 12 қазанында күшіне енген Темекі тартуға қатысты білім беру туралы заң, барлық темекі өнімдерінің қаптамаларында және жарнамаларында төрт ескертуді үш ай сайын алмастырып отыруды талап ететін кезекті ескерту жүйесін құрды:

ХИРУРГТЫҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі шегу өкпе қатерлі ісігі, жүрек ауруы, эмфиземаны тудырады және жүктілікке қиындықтар келтіруі мүмкін. ХИРУРГТЫҢ ЕСКЕРТУІ: Жүкті әйелдердің темекі шегуі нәсібге зиян келтіруі, ерте босануы және нәсіб салмағының төмен болуына әкелуі мүмкін. ХИРУРГТЫҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі түтінінде көміртек монооксиді бар. ХИРУРГТЫҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі тастау денсаулығыңызға қауіпті зиянды әсерлерді айтарлықтай азайтады. XVII ғасырда бірнеше шектеулер болғанымен, темекіге қарсы маңызды заңнама XIX ғасырдың соңында ғана күшіне енді. 1964 жылы жарияланған хирургтың темекі және денсаулық жөніндегі алғашқы баяндамасында хирург никотин мен шайырдың өкпе қатерлі ісігіне себеп болатынын, сондай-ақ темекі шегудің созылмалы бронхиттің ең маңызды себебі, созылмалы бронхит пен эмфиземадан өлу қаупінің жоғарылауы және жүрек ауруларын тудыратынын хабарлады. Осының нәтижесінде Конгресс 1965 жылы «Темекі таңбалау және жарнамалау туралы» заңды қабылдады, ол АҚШ-та темекіге арналған алғашқы ескерту таңбасын жасады, барлық темекі өнімдерінің қаптамаларында «Ескерту: Темекі шегу денсаулығыңызға зиянды болуы мүмкін» деген ескертуді талап етті. Бірнеше жылдан кейін Конгресс 1969 жылы «Халық денсаулығына арналған темекі шегу туралы» заңды қабылдады, ол теледидар мен радиода темекі жарнамалауды тыйым салды, сондай-ақ денсаулыққа қатысты ескертуді «Ескерту: Бас хирург темекі шегу денсаулығыңызға қауіпті деп санайды» деп өзгертті. Алайда, 1981 жылғы Конгреске ұсынған баяндамасында Федералдық сауда комиссиясы денсаулыққа қатысты ескертулердің халықтың темекі шегуге қатысты білімі мен көзқарасына жеткілікті әсер етпегенін мәлімдеді. Бұл 1984 жылғы Темекі тартуға қатысты білім беру туралы заңның қабылдануына әкелді.

Заңның ережелері

Жалпы темекі тартуға қарсы білім беру туралы заңның 3, 4 және 7-бөлімдерінде көрсетілгендей, бұл заң темекі тартуға қарсы зерттеулер, білім беру және ақпарат, темекі таңбалары мен темекіге қосылған заттарға қатысты. Жалпы темекі тарту туралы білім беру туралы заңның 3-бөлімі темекі тарту туралы зерттеу, білім беру және ақпарат беру мәселесін қамтиды, онда Денсаулық сақтау министрі темекі шегуден туындайтын адам денсаулығына кез келген қауіп-қатер туралы жұртшылықты хабардар ететін бағдарлама құруы және жүзеге асыруы керек деп көрсетілген. Осы мақсатта, министр темекі шегуден адам денсаулығына төнген қауіптер туралы зерттеулер жүргізу және қолдау, темекі шегудің әсері туралы жұртшылықты хабардар ету, Денсаулық сақтау министрлігі ішінде темекі шегудің адам денсаулығына әсеріне байланысты кез-келген нәрсені үйлестіру, темекі шегуден денсаулыққа төнген қауіптерге байланысты іс-шаралар бойынша агенттіктермен байланыс қызметін атқару, темекі шегу мен денсаулыққа байланысты жақсартылған ақпараттық бағдарламаларды әзірлеу, темекі шегуге және денсаулыққа байланысты заңнамаға қатысты ақпаратты жинау және тарату және бағдарламаны ілгерілету үшін қажет болып көрінетін кез-келген қосымша ақпаратты немесе іс-қимылды жүзеге асыру сияқты міндеттерді орындауы керек. Министрдің кейбір міндеттерін орындауға көмектесетін, Министр Конгресске екі жылда бір рет есеп беруі керек, Министр тағайындаған мүшелерден тұратын Темекі шегу және денсаулық жөніндегі ведомствоаралық комитет бар. Жалпы темекі тарту туралы білім беру туралы заңның 4-бөлімі темекіге арналған ескерту жазуларына қатысты, ол АҚШ-та темекі пакеттерін өндіретін, таңбалайтын немесе импорттайтын, сататын немесе тарататын кез келген адамның жоғарыда аталған төрт таңбаның бірі болуы керек деп мәлімдейді. АҚШ-та сыртқы жарнама тақталарынан басқа кез келген құрал арқылы жарнамалайтын кез келген темекі өндіруші немесе импорттаушы жарнамада жоғарыда аталған төрт таңбаның бірі бар екеніне көз жеткізуі керек, ал сыртқы жарнама тақталарын қолдану арқылы АҚШ-та темекі жарнамалайтындар жарнамада келесі таңбалардың бірі болуы керек:

ДӘРІГЕРДІҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі тарту өкпе қатерлі ісігі, жүрек ауруы және дембезді тудырады. ДӘРІГЕРДІҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі тартуды қазір тастау ауыр денсаулық тәуекелдерін айтарлықтай азайтады. ДӘРІГЕРДІҢ ЕСКЕРТУІ: Жүкті әйелдер темекі тартса, ұрыққа зиян келтіріп, ерте босану қаупі бар. ДӘРІГЕРДІҢ ЕСКЕРТУІ: Темекі түтінінде көміртек газы бар. 4-бөлімде ескерту белгілерінің көріну талаптары туралы толық мәлімет беріледі, ескерту белгілерінің көлемі, мазмұны және орындалуы туралы ережелерді тізімдейді. Мысалы, 4 (b) (1) бөлімінде "Дәрігердің ескертуі" деген сөз тіркесі бас әріптермен жазылады, ал таңбадағы барлық басқа әріптердің мөлшері осындай әріптердің мөлшерімен бірдей болады. Таңбадағы барлық әріптер таңбалау, орналасу немесе түс бойынша таңбалау материалдарының барлығына қарама-қайшы келетін, анық және оқуға болатын қаріппен жазылады". Сонымен қатар, темекі тарту туралы білім беру туралы заңның 7-бөлімінде көрсетілгендей, темекі өнеркәсібі АҚШ-та өндірілген, қапталған немесе импортталған темекіге қосылған ингредиенттердің жыл сайынғы тізімін министрге ұсынуы тиіс. Тізім құпия болып табылады және мұндай ақпаратты сақтаушы ретінде қызмет ететін уәкілетті агенттің көмегімен мұндай ақпараттың құпиялылығын сақтауды қамтамасыз ету - министрдің міндеті.