Кіріспе

Армян легионы (Armenische Legion;) — Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Германия армиясының әскери бөлімі. Ол негізінен тәуелсіз Армения үшін кеңестік билікке қарсы күреске ниетті советтік армян азаматтарынан құралған және генерал Драстамат Канаян басқарған.

812-ші батальон

1918 жылы құрылған Армения Республикасы 1920 жылы ресейлік большевиктер тарапынан басылып алынып, көп ұзамай Кеңес Одағының құрамына енді. Бұл Армения революциялық федерациясының (АРФ; Дашнактар) саяси партиясының мүшелері үшін қабылдауға қиын болған жағдай еді, себебі көптеген олардың совет билігі орнағаннан кейін тұтқындалып, өлтірілді немесе елден қуылды. 1942 жылы Түркияның армянға қарсы саясатын тойтару мақсатымен бірнеше дашнақтар Берлинмен келіссөздер жүргізіп, әскери легион құруға көнді. Алайда, бұл қадам АРФ партиялық органдары тарапынан ресми түрде жоққа шығарылды. 812-ші батальон легионының көп бөлігін Қызыл Армиядан шыққан, нацистік тұтқындар лагерьлерінің қатал жағдайларына қарамастан неміс армиясы үшін күресуді жөн көрген соғыс тұтқындары құрады, сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америка Құрама Штаттарына қашқан бірқатар армян ардагерлері де оған қосылу үшін Еуропаға оралды. Бөлімге Арменияның бұрынғы қорғаныс министрі, генерал Драстамат Канаян (Дро) басшылық етті. Канаян легиондағы Мәскеудің билігінен Арменияны азат ету үмітімен ерікті түрде қызмет еткен аз ғана адамның бірі болды. Активті қызмет кезеңінде 812-ші батальон Қырым түбегі мен Солтүстік Кавказды басып алуға қатысты. Армян легионының бір бөлігі 918-ші гранадер полкінің 4-ші батальоны, 242-ші жаяу әскер дивизиясы болып табылды, бұл 1944 жылдың 18 наурызынан кейін неміс нышандарымен марапатталған Шығыс легионының сирек бөлімдерінің бірі еді. Батальон Тулонды қорғауға қатысты. Соғыс аяқталған кезде бөлімдегі әскерлердің рухы құлдырады, көптеген легионерлер дезертирлік жасады немесе жақтан шықты. Ханс Хотерман легион орналасқан Нидерландыдағы бір батальон тіпті көтеріліс жасағанын хабарлады. Көптеген әскерлер Батыс Одақтас күштеріне берілді. Егер олар ұсталмаса, Иосиф Сталинның бұйрығына сәйкес, олар совет билігіне тапсырылып, Остік күштерге қарсы тұрғаны және "қолға түсіп алуға" рұқсат еткені үшін Сибирьдегі лагерьлерге жіберілді, осы тағдырды соғыстағы бұрынғы совет тұтқындарының көбі бастан өткерді.