Томас Морс MB-3 және Боингтің әскери авиацияға қадамы

Кіріспе

1919 жылғы 21 ақпанда Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы Томас Морс ұшақ корпорациясы MB 3 ұшағын ұсынды. Оның британдық бас дизайнері Б. Дуглас Томас бұл талапты қанағаттандыру үшін 1918 жылғы қыркүйекте төрт прототипке тапсырыс берді. MB 3 – бір орындық, екі бөлікті биплан, SPAD XIII-тің орнына ұқсас конструкцияға ие болды. Ол ағаш және матадан жасалған, тұрақты қону шассиі бар болатын. Күштік қондырғысы – сумен салқындатылатын V8 қозғалтқышы, екі пернелі винтті қозғалтатын және жоғарғы қанаттың орталық бөлігіне орнатылған радиатормен суытылатын болды. Ұшқыш ашық кабинада, жоғарғы қанаттағы тілік астында отырды, алдында екі 0,30 калибрлі Marlin пулеметі орнатылған. MB 3 алғашқы рейсін 1919 жылғы 21 ақпанда жасады. Әуе күшіне көбірек истребительдер қажет болды, сондықтан MB 3-тің жетілдірілген нұсқасы MB 3A-ның тағы 200 данасына тендер жарияланды. Бұл нұсқаға McCook Field-те сынақтар нәтижесінде әуе күші енгізген бірқатар өзгерістер кірді, оның ішінде күштірек конструкция және қанатқа орнатылған радиаторды кабинаға жақын, фюзеляждың екі жағына орнатылған радиаторлармен алмастыру. Томас Морс MB 3A-ға тапсырыс алуға сенімді болды және мұндай үлкен өндіріс үшін қажетті құрал-жабдыққа инвестиция жасады, бірақ Боинг компаниясы одан әлдеқайда арзан баға ұсынды. Оның жаппай өндіріс әдістері төмен бағаны (MB 3A үшін бір данасы 7240 доллар) ұстап тұрып, пайда табуға мүмкіндік берді, 200 ұшақтан тұратын келісімшарт бойынша шамамен жарты миллион доллар үнемдеді (келісімшарт 1921 жылғы 21 сәуірде жасалды). Боинг компаниясы осы келісімшарттың Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін тапсырыстардың тоқтатылуынан туындаған қаржылық қиындықтардан компанияны құтқарып, әскери ұшақтардың жетекші өндірушісі ретінде дамуына серпін бергенін мәлімдейді. Томас Морс 1921 жылғы мамыр айында АҚШ Теңіз корпусы үшін 12 MB 3 ұшағына тапсырыс алды. Кейіннен бұл тапсырыс өзгертіліп, екі MB 7 жарыс ұшағына, екі MB 3 ұшағына (биплан қанаттары парасол қанаттарымен ауыстырылған) және MB 7 ұшағының бірі апатқа ұшыраған кезде тағы бір MB 3 ұшағына алмастырылды. Сонымен қатар, армия 1921 жылғы мамыр айында үш MB 6 ұшағына тапсырыс берді, бұл MB 3-тің ұшқыш қанаттары қысқа және қуаттырақ қозғалтқышы бар жарыс нұсқасы болды.

{|Infobox Aircraft Type
|type = Fighter
|manufacturer = Thomas Morse Aircraft & Boeing
|designer = B. Douglas Thomas
|first flight = 21 February 1919 The Thomas Morse Aircraft Corporation of Ithaca, New York proposed the MB 3, designed by its British born chief designer B. Douglas Thomas, to meet this requirement, with an order for four prototypes being placed in September 1918. The MB 3 was a single seat two bay biplane of similar layout to the SPAD XIII that it was intended to replace. It was of wood and fabric construction with a fixed conventional landing gear. Powerplant was the expected Wright Hispano water cooled V 8 engine driving a two bladed propeller and cooled by a radiator mounted on the center section of the upper wing. The pilot sat in an open cockpit under a cut out in the upper wing, with two 0.30 in Marlin machine guns mounted ahead of the pilot. The first MB 3 made its maiden flight on 21 February 1919. The Air Service had a requirement for more fighters, and issued a request for tenders for a further 200 of a modified version of the MB 3, the MB 3A, which incorporated a number of changes developed by the Air Service as a result of testing at McCook Field, including a stronger structure and replacing the wing mounted radiator with ones on each side of the fuselage in line with the cockpit. Thomas Morse was confident in winning orders for the MB 3A, investing in the necessary jigs for such a large production order, but was heavily underbid by Boeing, whose mass production methods allowed it to profit while still charging a lower price (in the case of the MB 3A, $7,240 per copy), saving almost half a million dollars over the 200 aircraft contract, awarded on 21 April 1921. Boeing credits this contract with rescuing the company from financial difficulties following the cancellation of orders after World War I, and with being the impetus for its rise as a premier manufacturer of military aircraft. Thomas Morse did manage to win a contract for 12 MB 3s for the US Marine Corps in May 1921, with the order later being changed to substitute two MB 7 racing aircraft, a MB 3 with the biplane wings replaced by parasol wings, for two MB 3s, with a further MB 3 purchased when one of the MB 7s crashed. Additionally, the Army ordered three MB 6, another racing version of the MB 3 with shorter span wings and a more powerful engine in May 1921.

Пайдалану тарихы

1920 жылы Пулитцер жүлдесіне екі прототип қатысты, олардың біреуі Вервилл ВКП R ұшағынан кейін екінші орынды иеленді. 116 мильдік (187 км) қашықтықты орташа жылдамдықпен аяқтады. 1922 жылдың қаңтарында 1-ші қуғын тобы MB 3 ұшақтарын ала бастады, бұл олардың ескі SPAD және S. E.5a ұшақтарын толықтырды.