Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тонга Корольдігінің Корольдік сарайы астанасы Нукуалофаның солтүстік-батысында, Тынық мұхитына жақын орналасқан. 1867 жылы салынған ағаш сарай Тонга Королінің ресми резиденциясы болып табылады. Сарай жалпы жұртқа ашық емес, оны жағалаудан көруге болады.
Official residence of the King of Tonga
The Royal Palace of the Kingdom of Tonga is located in the northwest of the capital, Nukualofa, close to the Pacific Ocean. The wooden Palace, which was built in 1867, is the official residence of the King of Tonga. The palace is not open to the public, and it is easily visible from the waterfront.
Шолу
Тонгалықтардың патша отбасына көрсеткен құрметіне орай, ақындар сарайды (паласи) есіммен ешқашан атамайды, оның орнына гелиаки немесе аллегориялық сілтемелерді қолданады: Fanga tapu ("қасиетті жағажай", ғимараттың алдындағы жағалау бөлігі); Loto ā ("қоршаудың ішінде"); Ā maka ("тас қоршау"); және Hangai Tokelau ("солтүстік желге қарсы"), ас үйдің жанындағы ағаштың аты және т.б. Ескі, бір метрлік тас қоршау патша үшін соншалықты қасиетті болғандықтан, ешкім оған отыруға немесе одан асып өтуге батыл болған емес. Бірақ 1990 жылдан кейін Тауфахау Тупу IV патша үш метрлік торлы қоршау орнатты. 2000 жылдан кейін кейбір адамдар жүк көліктерімен қақпаларды бұзып, қақпаларды қорғау үшін темір торлар қойылды.
In line with the deference Tongans have for the Royal Family, poets almost never refer to the palace (pālasi) by name, but use heliaki or allegoric references like: Fanga tapu ("sacred beach", for the stretch of shoreline fronting the building); Loto ā ("inside the fence"); Ā maka ("stone fence"); and Hangai Tokelau ("north wind against"), the name of a tree near the kitchen, and so forth. The old, metre high stone fence was so sacred to the king that none would dare sit on it, let alone cross it. However, after 1990, King Tāufaʻāhau Tupou IV had a 3 metre high grid fence erected. After 2000, some people broke through the gates with trucks, prompting the installation of iron bars to secure the gates.
Басқа патшалық резиденциялар
Патша мен оның отбасы таңдау үшін тағы бірнеше сарайға ие. Фуаамотуда сарай бар, сондай-ақ Лонготеме жанындағы Каувай, Коловайдағы Лиукава ("төңкеріс"), және Колоуа мен Пиа арасындағы Туфумахина мен Вила (вилла) сарайлары бар. Вила 1990 жылдары мұрагер ханзада Тупуота салған. Ол патша Георг Тупу V ретінде таққа отырғаннан кейін, көршілерден шалқап жатқан сол жерде тұрды. Ол қайтыс болғаннан бері бұл сарай көбінесе пайдаланылмайды, бірақ 2010 жылы ірі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Жаңа қоршау орнатылып, бір жағына Тонганың Ұлттық мұражайы, екінші жағына Тонганың Құпия кеңесінің кеңселері орналастырылды. Қазіргі патша бұрынғы британдық жоғарғы комиссарының бос тұрған резиденциясының орнына, сол жерде тағы да патшалық қабылдаулар өткізеді деп күтілуде. Хаапайдағы Лифукада Тауакипулу сарайы, Ваваудағы Талау маңындағы Фангатонго ("мангр жағажайы"), сондай-ақ Ниуафуу мен Ниуатопутапудағы резиденциялар бар. Еуа сарайы Таанга портының солтүстігінде орналасқан. 1980 жылдары патша Тауфаахау Тупу IV Хоума жанындағы тау басына жаңа сарай салдырды, бірақ ол пайдаланылмады және шамамен 1990 жылға қарай тек әсем ваннасы ғана қалды, ол арамшөптермен жабылып, 2000 жылға қарай жоғалып кетті.
The King and royal family have several more palaces to choose from. There is a palace in Fuaamotu, as well as Kauvai near Longoteme, Liukava ("revolution") in Kolovai, and both Tufumāhina and Vila (villa) between Koloua and Pea. Vila was built by Crown Prince Tupoutoa in the 1990s, who lived there upon his accession as King George Tupou V, far away from any neighbours. Since his death, that palace has remained largely unused, but in 2010 major renovations were conducted. A new fence was erected and new wings added to house the Tongan National Archives on one side, and offices of the Privy Council of Tonga on the other side. It is expected that the present king will also hold royal audiences there again, instead of the now deserted residence of the former British High Commissioner. There is Tauakipulu palace on Lifuka in Haapai, Fangatongo ("mangrove beach") near Talau on Vavau, and residences in Niuafoou and Niuatoputapu. The palace of Eua is just north of the harbour in Taanga. In the 1980s, King Taufa'ahau Tupou IV had a new palace built on a mountaintop near Houma, but it was unused and by around 1990 only the artistically made bathtub remained, overgrown by weeds and disappearing sometime around 2000.
Елеулі оқиғалар
2017 жылдың ақпан айында Корольдік сарайдың шекарасында, 19 ақпанда қайтыс болған ана патшайым Халаевал Матахо Ахомееге арналған қоштасу рәсімі қарсаңында хор әндерімен және шағын оттармен естелік шара өтті.
In February 2017, a vigil marked by choral singing and small fires was held at the perimeter of the Royal Palace on the eve of the funeral of queen mother Halaevalu Mataʻaho ʻAhomeʻe, who died on 19 February.