Кіріспе

Музыкалық дыбыстар жиынтығы

Музыка теориясы мен аспаптарды келтіруде тоналдық ромб – қатынастардың екі өлшемді диаграммасы, онда бір өлшем отоналдылық, ал екіншісі – утоналдылық. Осылайша, n лимиттік тоналдық ромб ("лимит" мұнда тақ лимит, жай лимит емес) – рационал сандар жиынының ромб пішіндес орналасуы болып табылады, , r-дің алымы мен бөлімінің тақ бөлігі ең төменгі түрге келтірілгенде, n-нен кем немесе тең болады. Балама ретінде, ромбты дыбыс кластары жиынтығы ретінде қарастыруға болады, мұнда дыбыс класы – октавалық эквиваленттілік бойынша дыбыстардың эквиваленттілік класы. Тоналдылық ромбы көбінесе n лимитінің консонанстар жиынтығын құрайды деп есептеледі. Бұл ойды бастапқыда Макс Фридрих Мейер ойлап тапса да, қазір тоналдық ромб Гарри Парчпен байланысты ("Жақсы интонация теориясының көптеген теоретиктері тоналдық ромбын Парчтың микротоналдық теорияға ең үлкен үлесі деп санайды").

Алмаздық орнату

Парч тоналды алмастың элементтерін ромб пішінде орналастырды және (n+1)2/4 кіші ромбтарға бөлді. Ромбтың жоғарғы сол жағында 1-ден n-ге дейінгі тақ сандар орналасады, олардың әрқайсысы октаваға дейін келтіріледі (2-нің ең төменгі дәрежесіне бөлінеді). Бұл интервалдар өсу ретімен орналастырылады. Төменгі сол жағында сәйкес келетін 1-ден 1/n-ге дейінгі кері шамалар орналастырылған, олар да октаваға дейін келтіріледі (осы жерде 2-нің ең төменгі дәрежесіне көбейтіледі). Бұл элементтер кему ретімен орналастырылған. Қалған барлық орындарға диагональ бойынша жоғарғы және төменгі сол жақ интервалдардың көбейтіндісі қойылады, октаваға дейін келтіріледі. Бұл тоналды алмастың барлық элементтерін, кейбір қайталаулармен бірге береді. Бір бағыттағы көлбеу диагональдар отоналияларды, ал екінші бағыттағы диагональдар утоналияларды құрайды. Парчтың аспаптарының бірі – алмазды маримба – тоналды алмастың құрылымы бойынша жасалған.

Сандық байланыс

Сандық байланыс – екі немесе одан көп аралық қатынастардың белгісі немесе бөлімінде ортақ болатын, ал қалған бөлігінде әртүрлі болатын ұқсастық.