Кіріспе

Африка Ұлттық Конгресінің жастар қанаты

Африка Ұлттық Конгресінің жастар лигасы (АҰКЖЛ) – Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) жастар қанаты болып табылады. Оның конституциясында белгіленгендей, АҰК Жастар лигасына Ұлттық атқару комитеті (NEC) және Ұлттық жұмыс комитеті (NWC) басшылық етеді.

Қор

ANC жастар лигасының құрылу идеясы 1943 жылы Орландода, Советода Уолтер Сисулудың үйінде Антон Лембеде, А. П. Мда, Джордан Нгубане, Нельсон Мандела және Оливер Тамбо бастамасымен туды. Лиганың негізін қалаушылары ANC-де консервативті және жастарға бейжай қарайтын ескі буынның үстемдік құрып отырғанын сезінді. Бұл “ескі буын” одақтық үкіметке барлық азаматтарға тең құқық беру үшін депутаттық өкілдіктер мен делегацияларды жіберіп, бірақ бұл тактиканың тиімсіз екені анық болды. 1912 жылы ANC құрылғаннан бері қара нәсілді халықтың құқықтары шектеліп, 1913-1926 жылдар аралығында жер заңдары, жұмыс орнындағы түрлік дискриминация және қалалық ағын мен бақылау сияқты заңдар арқылы кеңейді. Жастар лигасының құрылуы талқыланғаннан кейін, жас көшбасшылар ANC президенті доктор Альфред Битини Ксумаға лига құру туралы ұсыныс жасады. Доктор Ксума лиганың радикалды сипатына күмәнмен қарады, бірақ 1943 жылғы ANC конференциясында мәселені талқылауға рұқсат берді, нәтижесінде жастар лигасы құрылды. Оның 1944 жылы А. П. Мда, Антон Лембеде, Мксолиси Мажомбози, Уолтер Сисулу және Оливер Тамбо тарапынан негізделуі жаңа буын көшбасшыларының қалыптасуын білдірді. Лиганың алғашқы президенті Антон Лембеде болды, ол оның радикалды сипатын қалыптастырды. Мандела Лембедеде "ерекше ойлау қабілетіне ие, көбінесе таң қалдыратын тұлға" бар екенін және "Лембеде сияқты мен де ем ретінде Африкалық ұлтшылдықтың күшін сезіндім" деп жазды. Лембеде 1947 жылы қайтыс болды. 1940 жылдардың соңына қарай Жастар лигасы Африка Ұлттық Конгресінің бақылауын қолға алды. Олар жаңа апартеид жүйесімен байланысты жүздеген заңдарға наразылық ретінде азаматтық мойынсұнбаушылық пен ереуілдерге шақырды. Бұл наразылықтарға Оңтүстік Африка үкіметі көбінесе күшпен жауап берді. 1950 жылы ереуіл кезінде 18 қара нәсілді адам қаза тапты, ал Манделаны қоса алғанда, наразылық білдіргендер үкіметке қарсы шыққандары үшін түрмеге қамалды және ұрып-соқты. Табо Мбеки 1956 жылы Жастар лигасының белсенді мүшесі болды және 1959 жылы ереуілге қатысқаны үшін мектептен қуылды. 1959 жылы ANCYL-дің көптеген мүшелері қарсыласы Панафрикалық Конгресс (PAC) құру үшін жарылды. 1960 жылы PAC, ANC және олармен байланысты ұйымдарға тыйым салынды. Мбеки Оңтүстік Африка үкіметінің Ұлттар Достастығынан шығу шешіміне қарсылық білдіру үшін үйде болу акциясын ұйымдастырды, содан кейін ANC ұсынысымен Оңтүстік Африканы тастап кетті. Жастар лигасы апартеид жылдарында жасырын түрде қызметін жалғастырды. 1990 жылы Ф. В. де Клерк ANC-ті және оған байланысты ұйымдарды, соның ішінде Жастар лигасының қызметін заңдастырды, ал Питер Мокаба жаңа тыйым салынбаған Жастар лигасына жетекшілік етті. 2005 жылы Фикеле Мбалула лиганың президенті болды. Мбалула студенттік белсенді Малуси Гигабаның орнын басты, ол кейіннен ішкі істер министрінің орынбасары болды. Мбалула Гигаба басшылығымен ANCYL бас хатшысы қызметін атқарды. Мбалула басшылығымен ANCYL Джейкоб Зуманы қорғау және оның ANC президенті болып сайлануына қолдау көрсетуде белсенді рөл атқарды. 2008 жылдың сәуірінде Юлиус Малеманың сайлануы Саки Мофокенгпен болған қатыгез сайлаудан кейін бастапқыда дау тудырды. 2011 жылдың қарашасында Юлиус Малема билік партиясының ішінде жікке бөлінуге және ұйымның беделін түсіруге кінәлі деп танылып, бес жылға шеттетілді. Апелляциялық комиссия лиганың өкілі Флойд Шивамбудың үш жылдық шеттетілуін де растады және бас хатшы Синдисо Магаканы бір жылға шеттетуге келісті, бұл бастапқы тәртіптік комиссияның үш жылдық шеттетілуін қысқартты.

Джейкоб Зуманы қолдау

Жастар лигасы 2008 жылы президенті Джейкоб Зуманың жемқорлық айыптары бойынша сотталуын болдырмау үшін зорлық қолдануға дайын екенін жариялағанда, айтарлықтай дау тудырды, осылайша жастар лигасы "Зума үшін қару алып, өлтіруге дайын" екенін мәлімдеді. Юлиус Малема бұдан әрі сөйлеген сөздерінде, ірі оппозициялық партия – Демократиялық Альянс та бар, "контрреволюциялық" деп аталатын күштерді жоюға шақырды. Бұл мәлімдемелерге көпшілік тарапынан күшті сын айтылды, ал АНК кейде Малеманың сөздерінен алшақтады. 2009 жылы DA басшысына қарсы тағы бір мәлімдеме жасалды, онда олар "Хелен Зильге қатысты айтылған сөздерден жиренгендерін" білдірді. Бұл мәлімдеме Зильдің "Зума – өзін-өзі әйелдерге құмар деп мойындаған, терең сексистік көзқарастары бар адам, ол ВИЧ-жұқтырған әйелмен қорғанышсыз жыныстық қатынасқа түсіп, барлық әйелдерін қауіпке тікелей ұшыратты" деген мәлімдемесіне жауап ретінде жасалды. ANC Жастар лигасы осы мәлімдемелері үшін кеңінен сынға ұшырады және Talk Radio 702 ұлттық радиостанциясындағы эфирлерде де олардың мағынасын түсіндіре алмады. Өкілі Флойд Шивамбу "олардың 'ойнап ұйықтауы' дегенінің" 'ойнап ұйықтау' екенін қайта-қайта айтты. Ол 'ойнап ұйықтау' жыныстық қатынас жасауды білдіре ме, жоқ әлде білдірмей ме, соны нақтылай алмады. 2013 жылдың 17 наурызында АНК Ұлттық атқару комитеті ANCYL Ұлттық атқару комитетін таратып жіберді, бұл қадам Жакоб Зуманың қарсыластарын тазалау ретінде қабылданып, кеңінен талқыланды.

Юлиус Малема мен "Бурды өлтіру"

2010 жылы Джулиус Малема «Бурды ату» деген апартеидке қарсы күрес әнін орындады («Бур» - африкаанс тілінде «фермер» деген сөз), бұл Оңтүстік Африкада ақ фермерлер мен қара жұмысшылардың көптеп қаза болуына байланысты қатты сынға ұшырады. Оңтүстік Африканың теңдік соты әннің геноцидке ұқсас әрекеттерге итермелегенін анықтады және оны жек көрушілік сөз деп жариялап, қоғамдық және жеке жиналыстарда орындауға тыйым салды. ANCYL Конституциялық сотта бұл шешімге шағымдануға дайын екенін мәлімдеді. 2011 жылдың қараша айында ANC Жастар лигасының президенті Джулиус Малема биліктегі партиядан екі жылға шеттетілді, бірақ бұл санкция үш жылға тоқтатылды. Бұл үкім Малемаға, ANCYL президенті Рональд Ламолаға, бас қазынашы Пуле Мабеге, бас хатшы Синдисо Магаккаға және бас хатшының орынбасары Кенетсве Мосеногойға қатысты. Жастар лигасының басшылары партияның беделін түсірді деген айып тағылды, себебі олар бұрын жергілікті оппозициялық партияларды біріктіру және Боцванада билік алмасуға көмектесу үшін ANCYL командасын жіберуді айтқан еді. 2011 жылдың 13 маусымында ANC Жастар лигасының сайты тағы хакерлік шабуылға ұшырады, бұл жолы жаңалықтар бөлімінде «Жулиус Малема Cope партиясына өтті» деген жалған хабарлама жарияланды. 2011 жылдың 24 шілдесінде жасалған келесі хакерлік шабуылда сайттың басты бетіне «ХА ХА ХА Менде 16 миллиондық үй бар, ал сіздерде жоқ!!!!» деген баннер орналастырылды, бұл Джулиус Малеманың Жоханнесбургтің элиталық Сэндтон ауданында 16 миллиондық үй салып жатыр деген ақпараттарға жауап ретінде жасалды. Келесі күні, 2011 жылдың 25 шілдесінде, тағы бір хакерлік шабуыл жасалып, Африка Ұлттық Конгресінің және Оңтүстік Африка Республикасының президенті Джейкоб Зума мен Джулиус Малеманың суреттері «Думб энд Думбер» фильмінің плакатына қойылды.

Ресейдің Украинаға басып кіруі

Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде президент Сирил Рамафоса мен Африка Ұлттық Конгресі қатаң бейтараптық саясатын ұстанды. Ал, ANC жастар қанаты Ресейге қарсы санкцияларды айыптады және НАТО-ның шығысқа қарай кеңейуін "фашистік" деп бағалады. ANC Жастар лигасының өкілдері соғыс барысында жаулап алынған украиндық аумақтарды аннексиялау мақсатындағы Ресей ұйымдастырған референдумға халықаралық байқаушылар ретінде қатысты.