Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1894 жылы Уильям Ле Кьюдің "Англиядағы Ұлы соғысы" романы жазылды және 1894 жылы жарияланды. Ле Кьюдің туындысы – бұл басып кіру әдебиеті жанрының ерте мысалы, ол 1871 жылы жарық көрген "Доркинг шайқасынан" бастау алды, онда британдықтар басып кірген неміс әскерінен ойсыра жеңіліске ұшырады. "Доркинг шайқасы" армия ветераны Джордж Томкинс Чеснидің еңбегі, ол бастапқыда британдық қарулы күштерді одан әрі демобилизациялауға қарсы ескерту ретінде жазылған. Алғаш рет ол апталық "Жауаптар" газетінде жарияланды. Бұл үлкен сәттілікке ие болды және кітап ретінде шыққаннан кейін сегіз рет қайта басылды.
1894 novel by William Le Queux
The Great War in England in 1897 was written by William Le Queux and published in 1894. Le Queux's work is an early example of Invasion literature genre, which began with The Battle of Dorking in 1871, where the British are soundly defeated by an invading German army. The Battle of Dorking was written by army veteran George Tomkyns Chesney, originally as a warning against the further demobilisation of the British armed forces. It was first serialised in the weekly paper Answers. It was a huge success, and after being published as a book, it went through eight editions.
Сюжет
Ле Кью романында Франция мен Ресей жетекшілік еткен коалициялық күштердің Ұлыбританияға шабуыл жасауы бейнеленеді. Олар бастапқыда бірнеше табысқа жетеді, бірақ батыл ағылшын патриоттары қарсы тұрып, күресіп, соңында жағдайды өздерінің пайдасына бұрады, әсіресе Германия британдықтардың жағына соғысқа қосылғаннан кейін. Оқиғаның соңында басып алушылықтың бағыты өзгереді, жеңімпаздар олжаны бөліседі: Ұлыбритания Алжирді және Ресейдің Орталық Азиясын жаулап алып, осылайша Ұлы ойында жеңіске жетеді, ал Германия Эльзас-Лотарингиямен қатар Францияның құрлығының көп бөлігін аннексиялайды, осылайша жауларды толық жеңіп, британдық және неміс империяларын Еуропаның үстем күштеріне айналдырады.
Le Queux's novel depicts Britain being invaded by coalition forces led by France and Russia, who make several early advances, but the brave English patriots fight on and eventually manage to turn the tide, especially after Germany enters the war on the side of the British. By the end of the story, the invasion goes the other way as the victors divide the spoils: Britain seizes Algeria and Russian Central Asia, thus decisively winning The Great Game, and Germany annexes more of mainland France in addition to Alsace Lorraine, thus leaving the enemies crushed and both the British and German empires the dominant forces of Europe.
Тарихи көзқарас
Тарихи тұрғыдан алғанда, кітапта жарияланғанынан кейін екі онжылдық өткенде басталған Бірінші дүниежүзілік соғыстың одақтастық қарым-қатынастарын толық кері көрсетуі қызығушылық тудырады: Франция мен Ресей, Бірінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияның одақтастары болғанымен, олардың кескілесімді және қатыгез жауы ретінде бейнеленеді, ал Императорлық Германия Ұлыбританияға қажетті сәтте көмекке келген батыр одақтас болып суреттеледі. Кітаптың үлкен танымалдығынан көрініп тұрғанындай, мұндай одақ сценарийі 1894 жылы британдық қоғамға ықтимал көрінген; төрт жыл өткен соң Ұлыбритания мен Франция Фашода оқиғасы кезінде соғысқа жақын болды. Романдағы қасты зұлымның тағдыры – барлық құйрықтары ашылғаннан кейін Испанияға қашып, сол жерде ар-намысын жоғалтып қалуы, Ричард Пиготттың тағдырынан шабыттанған болуы мүмкін. «Пиготттың жалғандамаларының» авторы 1889 жылы Чарльз Стюарт Парнеллді қаралауға тырысып, жоспары ашылғаннан кейін Мадридке қашып, өзін-өзі өлтірді. Кітап жазылған кезде бұл оқиға жаңа және кеңінен танымал болды. 1904 жылғы Entente Cordiale дипломатиялық және әскери жағдайды өзгертті, бұл көркем әдебиетте де көрініс тапты. Осылайша, 1906 жылы Ле Кью «1910 жылғы шабуыл» (The Invasion of 1910) атты туындысын жазды, онда Германия Ұлыбританияға басып кіріп, оны оккупациялайды және Германиямен соғысқа дайындалу қажеттігін баса көрсетеді.
From a historical perspective, the book is interesting in depicting the precise reverse of the alliances of the actual World War I which broke out two decades after its publication: France and Russia, which were to become Britain's World War I allies, are depicted as its implacable cruel foes, while Imperial Germany is the gallant ally coming to Britain's aid at the nick of time. As evidenced by the book's great popularity, the scenario of such an alliance seemed plausible to the British public in 1894; only four years later, Britain and France were indeed on the verge of war during the Fashoda Incident. The fate of the story's treacherous villain who, with all his plots unmasked flees to Spain and there meets an ignominious end, might have been inspired by the fate of Richard Pigott. The author of the "Pigott forgeries" had in 1889 tried to defame Charles Stewart Parnell, and after his plot was discovered, fled to Madrid and there killed himself. At the time of writing, this was a recent and well known scandal. The Entente Cordiale of 1904 changed the diplomatic and military landscape, which was reflected in fictional writings. Thus, in 1906, Le Queux wrote The Invasion of 1910, which featured Germany invading and occupying Britain and stressed the need to prepare for war with Germany.
Басқа шығармаларға әсері
Ұлы соғыс Англияда көптеген келесі туындыларға тікелей және жанама түрде әсер еткені белгілі. Атап айтқанда, Х.Г. Уэллстің «Әлемдер соғысы» кітабы. Уэллстің кітабында, Ле Кьюдің кітабындағы сияқты, қатал жау күтпеген шабуыл жасап, Лондонның ортасына дейін жетеді. Дегенмен, Уэллстің кітабы көп жағынан Ле Кьюдің ұлтшылдығына қасақана қарсы келеді: Уэллстің кітабында шабуыл ғарыштан жасалады, ал басып кірген марсиандар барлық адамзатқа бірдей қауіпті құрайды; адамның қару-жарағы басып келгендерге қарсы күшсіз болып табылады, олар тек жер бетіндегі микроорганизмдермен жеңіледі; ал одан кейін, мойынсұнған адамзаттың елдері бірігеді.
The Great War in England is considered to have influenced, directly and indirectly, many subsequent works. Specifically, H. G. Wells' The War of the Worlds. In Wells' book, as in Le Queux's, a relentless enemy makes a devastating surprise attack and penetrates to the heart of London. In many ways, however, Wells' book seems a deliberate antithesis to Le Queux's nationalism: in the Wells book, the attack is extraterrestrial with the invading Martians posing a deadly threat to all humanity equally; human weapons are futile against the invaders, who are overcome only by earthly microbes; and in the aftermath, the nations of chastened humanity are drawn together.