Кіріспе

Әдебиеттегі гетероним түсінігі – жазушының әртүрлі стильде жазу мақсатымен жасаған бір немесе бірнеше ойдан туған кейіпкерлерді білдіреді. Гетеронимдер қалама есімдерден (немесе псевдонимдерден, грек тіліндегі "жалған" және "аты" сөздерінен) айырмашылығы бар, себебі соңғылары тек жалған аттар, ал бұрыңғылары жеке дене бітімі, өмірбаяны және жазу стилі бар кейіпкерлер. Гетеронимдерді португал жазушысы және ақыны Фернандо Пессоа 20-шы ғасырдың басында атап, дамытты, бірақ оларды 19-шы ғасырда даниялық философ Кьеркегор терең зерттеді, сондай-ақ басқа жазушылар да пайдаланды.

Альваро де Кампос

Бұл гетеронимді Фернандо Пессоа Александр Серчтен және одан Чарльз Роберт Аноннан рөлін мұра еткен альтер-эго ретінде жаратты. Анон Пессоа Дурбанда тұрғанда пайда болды, ал Серч 1906 жылы, Пессоа Дурбаннан оралғаннан кейін, Лиссабон университетінде студент болып оқып, португалдық мәдени өзіндігін іздеу кезінде құрылды. Анонның ағылшын екендігі айтылады, ал Серч ағылшын болғанымен, Лиссабонда дүниеге келген. 1910 жылғы португалдық республикалық революциядан және одан кейінгі патриоттық атмосферадан кейін Пессоа ағылшын гетеронимдерін тастап, Альваро де Кампосты португалдық альтер-эго ретінде жаратты. 1890 жылы туған Альваро де Кампос Гласгоуда білім алған португалдық теңіз инженері болды. Кампос Шығысқа сапар шегіп, "Опиарий" поэмасында сипатталған өмірлік тәжірибелерді бастан өткерді. Ол 1915 жылы Лондонда, 1922 жылы Барроу-на-Фурнесс пен Ньюкаслде жұмыс істеді, бірақ жұмыссыз қалды және 1926 жылы, диктатура орнаған әскери төңкерілген жылдың өзінде Лиссабонға оралды. Ол сондай-ақ "Лиссабонға қайта қарау (1923)" және "Лиссабонға қайта қарау (1926)" атты туындыларын жазды. Кампос декадент ақын болғанымен, футуризмді қабылдады; оның поэзиясына Уолт Уитман және Маринетти күшті әсер етті. Ол 1915 жылы "Триумфалды Ода" және "Теңіз Одасын" жазды, олар "Орфей" әдеби журналында жарияланды, сондай-ақ аяқталмаған туындылары да бар. Лиссабонда жұмыссыз қалған кезде ол депрессияға түсіп, декадентизм мен пессимизмге қайта оралды. Содан кейін ол 1933 жылы "Presença" әдеби журналында жарық көрген "Тамақ дүкені" атты шедевр туындысын жазды.

Альберто Каэйро

Пессоа бұл гетеронимді басқа гетеронимдердің "ұстазы" ретінде және тіпті өзінің өзі ретінде жаратты. Бұл ойдан туған кейіпкер 1889 жылы дүниеге келіп, 1915 жылы 26 жасында қайтыс болды, бұл Пессоаның ең жақын досы Марио де Са Карнейроның жасымен бірдей еді. Карнейро 1916 жылы Парижде, 26 жасқа толуына бір ай жетпей өзін-өзі өлтірді. Осылайша, Са Карнейро Альберто Кейероға, кем дегенде, жартылай шабыт бергендей көрінеді. Кейро – қарапайым, білімі аз, бірақ "наив" деп аталатын ұлы ақын. Ол Лиссабонда дүниеге келді, бірақ өмірінің көп бөлігін Лиссабонға жақын Рибатежу ауылдық жерінде өткізіп, сонда қайтыс болды. Дегенмен, оның поэзиясы философияға толы. Ол "Poemas Inconjuntos" ("Тізбектелмеген өлеңдер") және "O Guardador de Rebanhos" ("Қойшы") атты өлеңдерін жазды, оларды Фернандо Пессоа 1924-25 жылдары өзінің "Арт журналы" Athena-да жариялады. Әдеби сыншы Адольфо Касаис Монтейроға 1935 жылғы 13 қаңтарда жазған хатында Пессоа өзінің "жеңіс күнін" – 1914 жылғы 8 наурызды еске алады, сол күні Кейро "келді" және оны "Қойшы" поэзиясының барлығын бірден жазуға итерді. Кейро Пессоаның неопаганизміне, сондай-ақ Антонио Мора және Рикардо Рейс гетеронимдеріне әсер етті. Поэтикалық тұрғыдан алғанда, ол негізінен Рейстің неоклассицизміне ықпал етті, ол пагандықпен байланысты.

Рикардо Рейс

Бұл гетероним Пессоамен 1887 жылдың 19 қыркүйегінде Порту қаласында туған португал дәрігері ретінде жасалған. Рейс иезуиттер басқаратын пансионда оқыған, онда классикалық білім алған деп есептеледі. Ол латын тілін хобби деңгейінде білген және ақын болған; саяси көзқарасы монархиялық болғандықтан, 1919 жылы Португалия Республикасына қарсы монархиялық бүлік жеңіліске ұшырағаннан кейін Бразилияға жер аударылды. Рикардо Рейс өзінің эпикурейшілдігі мен стоицизмін 1924 жылы Пессоаның "Афина" әдеби журналында жарияланған "Рикардо Рейстің одалары" еңбегінде көрсетеді. Пессоа Рейстің өлімін нақтыламағандықтан, ол 1935 жылы қайтыс болған авторынан кейін де тірі қалған болуы мүмкін. 1984 жылы жарық көрген "Рикардо Рейстің өліміне арналған жыл" атты туындысында португалдық Нобель сыйлығының лауреаты Хосе Сарамаго 1935 жылдан кейін осы гетеронимнің әдеби әлемін өзінің жеке көзқарасымен қайта жасайды, Рикардо Рейс пен оның авторының көлеңкесі арасында диалог құрады.

Pessoa гетеронимдерінің тізімі

Жоқ. Атауы Түрі *Ескертпелер 1 Фернандо Антонио Ногуэйра Пессоа өзі Лиссабондағы коммерциялық тілші 2 Фернандо Пессоа ортоним Ақын және прозашы 3 Фернандо Пессоа автоним Ақын және прозашы 4 Фернандо Пессоа гетероним Ақын, Альберто Кейроның шәкірті 5 Альберто Кейро гетероним Ақын, "O guardador de Rebanhos", "O Pastor Amoroso" және "Poemas inconjuntos" авторлары, Фернандо Пессоа гетеронимдерінің шебері, Альваро де Кампос, Рикардо Рейс, Антонио Мора және Коэльхо Пачеко 6 Рикардо Рейс гетероним Ақын және прозашы, "Одалар" және Альберто Кейроның шығармашылығы туралы мәтіндердің авторы. Өмірбаян: (Порту, 1887–1936). Ол медицина мамандығы бойынша білім алған, грек өркениетінің барлық басқалардан жоғары бағалайтын адамы және өзін Грекиядан келген экспатриант деп санайды. Роялист болғандықтан, ол 1919 жылы Бразилияға көшіп кетеді (1910 жылы португал монархиясы құлдыратылды). Неоклассикалық өлеңдерінде ол өмірдің қысқалығы, өлімнің болмай қалғаны және адам жағдайының құдіретсіздігі туралы ой жүгіртеді. Бұл "көктемдік эпикура" тағдырды қабылдау арқылы қанағат табуға тырысады және Хорационың ұраны бойынша өмір сүреді: carpe diem (күнді пайдаланыңыз). 7 Фредерико Рейс гетероним/пара гетероним Эссеист, Рикардо Рейстің інісі, ол оған жазған 8 Альваро де Кампос гетероним Ақын және прозашы, Альберто Кейироның шәкірті. Өмірбаян: Альваро де Кампос. (Тавира, Алгарве, 1890 жыл?). Ол Шотландияда теңіз техникасын зерттейді. Ол қайда жүрсе де, өзін бөтен сезінеді. Өмірдің мағынасын таба алмай, бірқалыпты әрі бірқалыпты өмірден қысылып қалған ол жаңа сезімдерді іздеп, Қиыр Шығысқа сапар шегеді. Ол қайтып келгенде жаңа адам болады. Ол футуристикалық қозғалысты қолдайды және индустрияландыру мен ғылыми-техникалық прогреске табынады, оның тынымсыз ырғағы мен үздіксіз өзгеруі. Оның машиналармен, көмірмен және болатпен қарым-қатынасы эротикалыққа жақын. Бірақ осы заманғы дүниенің артында құрастыру желісінің көлеңкелері, ластану, материалдық заттардың бос болуы жатыр. Келе жатқанның қараңғылығы соңында Кампостың шаршауын тудырады. Үшінші кезеңінде ол қазіргі заманға деген терең өшпенділігінен арылып, өзінің бақытты балалық шағындағы өткен күндерін еске алады. 9 Антонио Мора гетероним Философ және социолог, неопаганизм теоретигі, Альберто Кейроның шәкірті 10 Клод Пастер гетероним/жартылай гетероним Француз, "CADERNOS DE RECONSTRUÇÃO PAGÃ" аудармашысы Антонио Мора 11 Бернардо Соарес гетероним/жартылай гетероним Ақын және прозашы, "Тыныштық кітабының" авторы 12 Висенте Гуадес гетероним/жартылай гетероним Ақын, қысқаша жазушы, аудармашы, 1920 жылға дейін "Тыныштық кітабының" авторы 13 Гервасио Гуадес гетероним/пара гетероним "A Coroação de Jorge Quinto" мәтінінің авторы 14 Александр Сёрч гетероним Ақын және қысқаша жазушы 15 Чарльз Джеймс Сёрч гетероним/пара гетероним Аудармашы және эссеист, Александр Сёрчтің ағасы 16 Жан Мюре де Сеул гетероним/прото гетероним Француз ақыны және эссеист 17 Рафаэль Балдая гетероним Астролог және "Tratado da Negação" және "Princípios de Metaphysica Esotérica" авторлары 18 Барон де Тейво гетероним Прозашы, "Educação do Stoica" және "Daphnis e Chloe" авторлары 19 Чарльз Роберт Анон гетероним/жартылай гетероним Ақын, философ және әңгімеші 20 А. А. Кроссе псевдоним/прото гетероним Автор және жұмбақ шешуші 21 Томас Кроссе гетероним/прото гетероним Португалия мәдениетінде танымал болған ағылшын эпостық кейіпкері/оккультист 22 И. И. Кроссе гетероним/пара гетероним 23 Дэвид Меррик гетероним/жартылай гетероним Ақын, әңгіме айтушы және драматург 24 Лукас Меррик гетероним/пара гетероним Қысқа әңгіме жазушысы, мүмкін, ағасы Дэвид Меррик 25 Перо Ботелло гетероним/псевдоним Қысқа әңгіме жазушысы және хаттар авторы 26 Абилио Кваресма гетероним/кейіпкер/мета гетероним Ботелло Перодан шабыт алған кейіпкер және детектив әңгімелерінің авторы 27 Инспектор Гуадес кейіпкері/мета гетероним? Ботельхо Пьеродан шабыт алған және қысқа детективтерден жазылған кейіпкер 28 Шошқа аға псевдоним/кейіпкер Ботельхо Пьеродан шабыт алған және қысқа детективтерден жазылған кейіпкер 29 Фредерик Уайатт псевдоним/гетероним Ақын және прозашы (ағылшын тілінде) 30 Аян. Уолтер Уайт кейіпкері Фредерик Уайттың ағасы болуы мүмкін 31 Альфред Уайт кейіпкері Фредерик Уайттың басқа ағасы/Париждің тұрғыны 32 Мария Хосе гетероним/прото гетероним "A Carta da Corcunda para o Serralheiro" деп жазды және қол қойды 33 Chevalier de Pas псевдоним/прото гетероним Өлеңдер мен хаттардың авторы 34 Эфбиди Паша гетероним/прото гетероним Юмористикалық "Әңгімелердің" авторы 35 Фаустино Антунеш/А. Морейра гетероним/псевдоним Психолог, "Ensaio sobre a Intuição" авторы 36 Карлос Отто гетероним/прото гетероним Ақын және "Tratado de Lucta Livre" авторы 37 Майкл Отто псевдоним/пара гетероним "Tratado de Lucta Livre" ағылшын тіліне аударуға тапсырылған Карлос Оттоның інісі болуы мүмкін 38 Доктор Гауденсио Набос гетероним Юмористикалық өлеңдердің, эскиздердің авторы. Дурбан, Лондон қалаларында медициналық тәжірибе жасаған 39 Гораций Джеймс Фабер гетероним/жартылай гетероним Қысқаша әңгімелер мен эсселердің авторы (ағылшын тілінде) 40 Навас гетероним/пара гетероним Гораций Джеймс Фаберді португал тіліне аударған 41 Пантелеао гетероним/прото гетероним Ақын және прозашы 42 Торкуато Фонсека Мендес да Кунья Рей гетероним/мета гетероним Өлген автордың мәтіні, Пантелеао жариялауға шешім қабылдады 43 Жоаким Моура Кошта прото гетероним/жартылай гетероним Сатиралық ақын, Республикалық белсенді, "O PHOSPHORO" мүшесі 44 Шер Хенай прото гетероним/псевдоним Ағылшын тілінде сенсациялық антологияның құрастырушысы және алғы сөздің авторы 45 Энтони Гомес жартылай гетероним/кейіпкер Философ, "Historia Cómica do Affonso Çapateiro" авторы 46 Профессор Трохе прото гетероним/псевдоним Жастарға арналған юмористикалық кеңестері бар эссе авторы 47 Уильям Линкс Эск кейіпкер 1905 жылдың 13/4 күні ағылшын тілінде жазылған хатқа қол қойды 48 Антонио де Сейбра псевдоним/прото гетероним Әдеби сыншы 49 Жоао Кравейро псевдоним/прото гетероним Журналист, Сидонио Перейраның ізбасары 50 Тагус псевдоним "NATAL MERCURY" (Дурбан, Оңтүстік Африка) қызметкері, ойыншы және жұмбақтарды шешуші 51 Пипа Гомес жоба гетероним "O PHOSPHORO" қызметкері 52 Ибис кейіпкер/псевдоним Пессоаның балалық шағынан келген кейіпкер, өмірінің соңына дейін онымен бірге болды/сонымен қатар өлеңдерге де қол қойды 53 Доктор Гауденсио Шалғай прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" директоры, ағылшын-португал журналисі және юморист 54 Пип прото гетероним/псевдоним Ақын, юмористикалық анекдоттар. Доктор Панкрационың алдағысы 55 Доктор Панкрацио прото гетероним/псевдоним Әңгімеші, ақын және шарадалар жасаушы 56 Луис Антонио Конго прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" қызметкері, бағанашы және Ланка Эдуардоны ұсынған 57 Эдуардо Ланс прото гетероним/псевдоним Лузо-бразилиялық ақын 58 А. Франсиско де Паула Ангард прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" қызметкері, "textos scientificos" авторы 59 Педро да Силва Саллес/Зе Пад прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" әңгімелер бөлімінің авторы және директоры 60 Жозе Родригес до Валле/Сцио прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR", шарадалардың авторы және "әдеби менеджері" 61 Доктор Калойро прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR", тілші және "A pesca das pérolas" авторы 62 Адольф Москва прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR", романшы, "Os Rapazes de Barrowby" авторы 63 Марвелл Киш прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" журналында жарияланған романның авторы, "A Riqueza de um Doido" деп аталды 64 Габриэль Кин прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" журналында жарияланған романның авторы, "Em Dias de Perigo" деп аталды 65 Сэблетон Кей прото гетероним/псевдоним "O PALRADOR" журналында жарияланған романның авторы, "A Lucta ..." деп аталды.

Басқа жазушылар және олардың гетеронимдері

Сорен Кьеркегордың оннан астам гетеронимдері болған, олардың өмірбаяндары мен тұлғалары ерекшеленеді. Дэвид Солвей, канадалық жазушы, Андреас Каравис есімімен жазады. Кент Джонсон, американдық ғалым және ақын, Араки Ясусада ретінде жазған. Ағылшын ақыны Питер Расселл, латын ақыны Квинтилидің «Элегияларын» аударған. Робин Скелтон, француз сюрреалисті Жорж Зук ретінде жазған канадалық ақын және оккультист. Джеффри Хилл. Ағылшын ақыны, Себастьян Арруруздың ән кітабын аударған. Б. Х. Фейрчайлд, американдық ақын, Рой Элдридж Гарсия есімімен жазды. Дэниел Хэндлер, американдық жазушы, Лемони Сникет есімімен жазған. Ромен Гэри, француз жазушысы, Эмиль Ажар, Фоско Синибальди, Шатан Бого есімдерімен жазған. Антуан Володин, француз жазушысы, Элли Кронауэр, Мануэла Дрейгер, Латц Басман ретінде жазды. Брайан О'Ноллан Фланн О'Брайен және Майлс на Копалин есімдерімен жазады. Арнон Грунберг Марек ван дер Ягт ретінде жазады. Реймонд А. Палмер (1910-1977), американдық редактор және жазушы; өзінің атымен де, көптеген псевдонимдермен де әңгімелер жариялаған, олардың кейбіреулеріне әртүрлі тұлғалар мен өмірбаяндар тағайындалған (мысалы, «А. Э. Стебер» – АҚШ-қа көшіп келгенге дейін нацистік Германияға қарсы тыңшылықпен айналысқан ресейлік әскери офицер). Лаура Альберт (1955 жылы туған), JT LeRoy есімімен жазған, ол өзін «аватар» деп сипаттаған, жасөспірім еркек тұлғасы, оның арқасында өзі жаза алмайтын нәрселерді жазуға мүмкіндік алған. Джейн Холланд, ақын және романист, сонымен қатар Виктория Лэмб, Элизабет Мосс, Бет Гуд және Ханна Коутс есімдерімен жазады. Франк X. Гаспар, португалдық-американдық ақын және романист, 2020 жылы жарық көрген «Рената Феррейраның өлеңдері» кітабында Рената Феррейра ретінде, Португалияның фашистік режимінің соңғы жылдарында қарсылық қозғалысында жұмыс істеген әйел рөлінде жазған.

Музыкадағы гетеронимдер

Дэвид Боуи әртіс ретінде гетеронимдерді жүйелі түрде қолданды, оның кейіптері олар пайда болған альбомның мазмұнына қарай өзгерді, оның ішінде Зигги Стардуст, Аладдин Сейн және The Thin White Duke. Ники Минаж – американдық әнші және рэпер, ол Роман Золански және Хараджуку Барби аттарымен де рэп орындайды. MF Doom-ның Madvillain және Виктор Вон сияқты бірнеше гетеронимдері болды. Эминем Маршалл Матерс, Слим Шейди және Стэн есімдерімен де рэп айтады. Лоуренс Ротманның Елизавета және Алеситер сияқты тоғыз гетеронимдері бар.