Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Малисит сөздігі – Малисит тілінің алғаш рет жарияланған, маңызды зерттеуін ұсынатын кітап. Оны Монтегю Чемберлен жазды және 1899 жылы Гарвард кооперативтік қоғамы басып шығарды. Малисит сөздігі – Малисит тілі туралы құнды мәліметтер көзі. Чемберлен Малисит сөздерін жинаудағы басты көмекшісі ретінде Апохакиден шыққан Малисит азаматы Джеймс Пуалды айтады. Кітапқа Смит колледжінің профессоры Уильям Ф. Ганонгтың кіріспесі қоса берілген, ол оны осы саладағы алғашқы жұмыс деп атайды және Малисит жастары өз тілі мен мәдениетіне “ешқандай көңіл бөлмейтінін” және кітаптың жарық көруіне мүмкіндік берген жағдайлар қазіргі буынның өтуімен бірге тез жоғалып бара жатқанын мәлімдейді, бірақ бұл болжам расталмады. Малисит сөздігінде 29 санатқа бөлінген шамамен 1600 Малисит сөзінің ағылшын тіліне аудармалары бар. Чемберленнің табиғатты зерттеуші және құстарға құмарлық танытушы екенін ескере отырып, ол өсімдіктер мен жануарларға қатысты 481 Малисит сөзін, соның ішінде құстардың түрлі түрлеріне арналған 124 Малисит сөзін жазды. Табиғатқа қатысты сөздердің көптігі Малисит мәдениетіне тән: мысалы, кітапта қайың қабығының жағдайына байланысты алты түрлі Малисит сөзі келтірілген. Сөздердің 98-і – жер-су аттарының есімдері, ал 156 сөз еуропалықтармен байланыс орнағаннан кейін пайда болған (көбінесе Малисит түбірлерінен құралған, ал кейбіреулері ағылшын және француз сөздерінің транслитерациясы), оның ішінде қару-жараққа қатысты он төрт сөз бар. Сөздіктің тізімін ұсынатын негізгі бөлімге дейін Малисит әліпбиіне кіріспе берілген, содан кейін үлгі сөз тіркестері мен сөйлемдер, үлгі етістіктің (“mu sal' te wa' kûn”, сүйіспеншілік) жіктелуі және Малисит аңызының қысқаша баяндамасы – “Айық руының [кеңейтілген отбасы] қалай пайда болғаны” қоса берілген. Жіктелу мысалында “сүйіспеншілік” етістігінің 95 түрлі қолданылуы көрсетілген.
Maliseet Vocabulary is a book that provided the first published, substantial study of the Maliseet language. It was written by Montague Chamberlain and published by the Harvard Cooperative Society in 1899. Maliseet Vocabulary has become a valuable source on the Maliseet language. Chamberlain credits Maliseet native James Pual of Apohaqui as his principal assistant in gathering Maliseet vocabulary. The book includes an introduction by Professor William F. Ganong of Smith College, who calls it the first work in the field, and asserts that the young people of the Maliseet "care nothing" for their language and culture, and that the conditions making the book possible were rapidly slipping away with the passing of the (then ) present generation, although this prediction has not been borne out. Maliseet Vocabulary includes English translations for about 1,600 Maliseet words, arranged in 29 categories. Given Chamberlain's status as a naturalist and bird enthusiast, he managed to record 481 Maliseet words related to plants and animals, including 124 Maliseet words for different types of birds. Some of this profusion of natural world vocabulary is also inherent in the Maliseet culture: for example, the book includes six different Maliseet words for birch bark, depending on the status of the bark. 98 of the words are place name proper nouns, and 156 words are listed as of post European contact origin (mostly constructed of Maliseet roots while a few are transliterations of English and French words), including fourteen words related to guns. The main section listing vocabulary is preceded by an introduction to the Maliseet alphabet, and is followed by sample phrases and sentences, conjugations of a sample verb ("mu sal' te wa' kûn", to love), and a short sample narrative of a Maliseet legend, "How the Bear Gens [extended family] Began". The conjugation example lists 95 different usages of the verb "to love".