Батыс Уэй әулеті (535-557) – Солтүстік Уэйдің ыдырауынан пайда болған, Қытайдың солтүстік-батысын билеген түркі тектес Туоба әулеті. Тарих, әскери күш туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вэй (/w//eɪ/), тарихта Батыс Вэй деп белгілі, Солтүстік Вэйдің ыдырауынан кейін Қытайдың императорлық әулеті болды. Солтүстік және Оңтүстік әулеттер дәуіріндегі Солтүстік әулеттердің бірі ретінде, ол 535 жылдан 557 жылға дейін Солтүстік Қытайдың батыс бөлігін биледі. Оған дейін болған Солтүстік Вэй әулеті сияқты, Батыс Вэйдің билеуші ұрпақтары Сианьбей тайпасының Туоба руынан шыққан.
Wei (/w//eɪ/), known in historiography as the Western Wei , was an imperial dynasty of China that followed the disintegration of the Northern Wei. One of the Northern dynasties during the era of the Northern and Southern dynasties, it ruled the western part of northern China from 535 to 557. As with the Northern Wei dynasty that preceded it, the ruling family of the Western Wei were members of the Tuoba clan of the Xianbei.
Тарих
Сянбей генералы Ювен Тай Солтүстік Вэй императоры Юань Шиуды өлтіргеннен кейін, Юань Баожуды Батыс Вэй императоры етіп тағайындады, ал Ювен Тай нақты билікке ие болды. Батыс Вэй Шығыс Вэйден аумағы және халқы жағынан кішірек болғанымен, шығыс империясының шабуылдарына қарсы тұра алды, әсіресе 537 жылғы Шэйюань шайқасында. Жақсы экономикалық жағдайының арқасында Батыс Вэй оңтүстіктегі Лян империясының батыс бөлігін жаулап алып, қазіргі Сычуань аймағын басып алды. 557 жылы Ювен Тайдың жүрегі туысы Ювен Ху император Гонды тақтан түсіріп, Ювен Тайдың ұлы Ювен Цзюеге тақ кигізді, осылайша Батыс Вэй жойылды және Солтүстік Чжоу құрылды. Түрік империясымен әлеуметтік байланыстар да орнатылды, өйткені Гөктүрктердің бірінші қағаны Бүмін қаған (552 ж. билеген) 551 жылдың маусым айында Батыс Вэй ханшайымы Чанле (長樂公主)ға үйленді, ол тайпаларын біріктіріп, Роран империясына қарсы көтеріліске дейін, 552 жылы Бірінші түрік қағанатын құрды.
After the Xianbei general Yuwen Tai killed the Northern Wei emperor Yuan Xiu, he installed Yuan Baoju as emperor of Western Wei while Yuwen Tai would remain as the virtual ruler. Although smaller than the Eastern Wei in territory and population, Western Wei was able to withstand the attacks from the eastern empire, most notably at the Battle of Shayuan in 537. Due to its better economical conditions, Western Wei was even able to conquer the whole western part of the Liang empire in the south and occupied the territory of modern Sichuan. In 557 Yuwen Tai's nephew Yuwen Hu deposed Emperor Gong and placed Yuwen Tai's son Yuwen Jue on the throne, ending Western Wei and establishing Northern Zhou. Marital alliances with the nascent Turkic Empire also took place, as Bumin Qaghan (r.552), first khagan of the Göktürks, married the Western Wei princess Changle (長樂公主) in June 551, before he was able to unite his tribes and revolt against the Rouran Empire, thereby establishing the First Turkic Khaganate in 552.
Дін және өнер
Буддизм мен буддистік өнер Батыс Вэй дәуірінде гүлденді, дегенмен бұл династия жиырма екі жыл ғана сақталды. Дунхуан мен Майджишанда Батыс Вэй кезеңіндегі үңгірлер ашылды.
Buddhism and Buddhist art flourished under the Western Wei, even though the dynasty only lasted twenty two years. Western Wei caves opened at Dunhuang and Maijishan.