Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архитектуралық және өнерлік қозғалыс және стиль.
Architectural and art movement and style
Неофутуризм – өнер, дизайн және сәулет салаларындағы 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басында пайда болған қозғалыс. Бұл қозғалыс авангардтық және өсіп келе жатқан қалалардағы дизайнның эстетикасы мен функционалдығын жаңаша қарастыруға бағытталған болашаққа қадам. Оның бастаулары 20-шы ғасырдың ортасында Альвар Аалто және Бакминстер Фуллер сияқты сәулетшілердің құрылымдық экспрессионизмінің жұмыстарында жатыр.
Neo futurism is a late 20th to early 21st century movement in the arts, design, and architecture. Described as an avant garde movement, as well as a futuristic rethinking of the thought behind aesthetics and functionality of design in growing cities, the movement has its origins in the mid 20th century structural expressionist work of architects such as Alvar Aalto and Buckminster Fuller.
Шығу тегі
1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Бакминстер Фуллер, Джон К. Портман кіші сияқты архитекторлармен, сондай-ақ архитектор және өнеркәсіптік дизайнер Ээро Сааринен, Архиграм авангардтық архитектуралық тобы (Питер Кук, Уоррен Чалк, Рон Херрон, Дэннис Кромптон, Майкл Вебб, Дэвид Грин, Ян Каплики және басқалар) арқасында қалыптасты; бұл жоғары технологиялық архитектураның дамуының бір бөлігі саналады, көптеген ортақ тақырыптар мен идеяларды жетілдірді. Салынбағанымен, архитектор Седрик Прайс "үлкен неофутуристикалық машина" деп түсіндірген Fun Palace (1961) Ричард Роджерс және Ренцо Пиано сияқты басқа архитекторларға әсер етті, олардың Центр Помпидуы Прайс идеяларын одан әрі дамытты.
Beginning in the late 1960s and early 1970s by architects such as Buckminster Fuller and John C. Portman Jr.; architect and industrial designer Eero Saarinen, Archigram, an avant garde architectural group (Peter Cook, Warren Chalk, Ron Herron, Dennis Crompton, Michael Webb and David Greene, Jan Kaplický and others); it is considered in part an evolution out of high tech architecture, developing many of the same themes and ideas. Although it was never built, the Fun Palace (1961), interpreted by architect Cedric Price as a "giant neo futurist machine", influenced other architects, notably Richard Rogers and Renzo Piano, whose Centre Pompidou extended many of Price's ideas.
Анықтама
Неофутуризм 2007 жылы «Неофутуристік қала манифестінің» жариялануынан кейін қайта жанданды. Бұл манифест инновациялық дизайнер Вито Ди Баридің (ЮНЕСКО-ның бұрынғы атқарушы директоры) жазған құжаты және ол «Халықаралық көрмелер бюросына» (BIE) ұсынылған кандидатураға енгізілді. Ди Бари өз неофутуристік көзқарасын «өнердің, озық технологиялардың және этикалық құндылықтардың өзара әрекеттесуі арқылы жоғары сапалы өмірді құру» деп түсіндірді; ол тұрақты даму теориясының төртінші тірегін атап өтті және атаудың бастауы – Біріккен Ұлттар Ұйымының «Біздің ортақ болашағымыз» атты есебінен алынғанын хабарлады. Ди Баридің манифестінен кейін көп ұзамай, Ұлыбританиядағы «The Neo Futurist Collective» атты ұжым 2008 жылдың 20 ақпанында Брайтон қаласының көшелерінде Ровена Истон жазған «Неофутуристік манифестінің» өзіндік нұсқасын жариялады. Бұл шара 1909 жылы FT Marinetti-дің «Футуристік манифестін» жариялағанына 99 жыл толуына орай ұйымдастырылды. Аталған ұжымның неофутуризмге қатысты көзқарасы Ди Баридің көзқарасынан ерекшеленді, себебі ол итальяндық футуристердің мұрасын мойындаумен қатар, климаттың өзгеруі және қаржы жүйесіне байланысты қазіргі замандағы үмітсіздікке сын көзбен қарады. Өз манифестіне кіріспеде «The Neo Futurist Collective» былай деді: «Жер шары мен қаржы жүйесінің жағдайына қатысты жаппай үмітсіздік орнаған дәуірде, технологияның күші мен адамзаттың қиялының бірігуіне арналған футуристердің оптимизмі біздің заманымыз үшін маңызды резонанс тудырады». Бұл неофутуризмнің интерпретациясын көрсетеді, ол іс-әрекеттер арқылы нақты көзқарастарды білдірудің орнына, өзінің жақтастарымен тікелей байланысқа түседі (мысалы, неофутуристік архитектурада экологиялық таза материалдарды пайдалану). Жан Луис Коэн неофутуризмді технологияның салдары ретінде қарастырып, бүгінгі таңда салынып жатқан көптеген құрылыстардың қоғамдағы ірі құрылыстардың функциясы туралы жаңа материалдар мен түсініктердің туындысы екенін атап өтті. Этан Дж. Ильфельд заманауи неофутуристік эстетикада «машина шығармашылық процестің ажырамас бөлігіне айналады және компьютерлік технологияның дамуынан бұрын мүмкін емес көркемдік тәсілдердің пайда болуын қамтамасыз етеді» деп жазды. Рейнер Банхамның «басқа архитектура» анықтамасы – бұл технологиялық тұрғыдан барлық бұрынғы архитектураларды басып өтетін, бірақ экспрессивті формаға ие архитектураға шақыру. Банхам неофутуристік «Архиграммның компьютерленген қалалық плагы» туралы айта келіп, форма функцияны толығымен ұмытуға ұмтылуы керек емес екенін мәлімдеді. Мэтью Филлипс неофутуристік эстетиканы «технологиялық инновация мен үстемдік аясында уақыт, кеңістік және нысанды манипуляциялау ретінде анықтады, [ол] өткен авангардтар мен қазіргі технократиялық философияларға қарсы болашаққа жаңа көзқарастар ұсынады». Бұл анықтама неофутуристік архитекторлардың жұмысымен сәйкес келеді, олардың тәсілдері технологиялық инновациялар контекстінде қарастырылады, бірақ архитектуралық неофутуризмнен туындайтын экологиялық саналылыққа назар аудармайды.
Neo futurism was in part revitalised in 2007 after the publication of "The Neo Futuristic City Manifesto" included in the candidature presented to the Bureau International des Expositions (BIE) and written by innovation designer Vito Di Bari (a former executive director at UNESCO), to outline his vision for the city of Milan at the time of the Universal Expo 2015. Di Bari defined his neo futuristic vision as the "cross pollination of art, cutting edge technologies and ethical values combined to create a pervasively higher quality of life"; he referenced the Fourth Pillar of Sustainable Development Theory and reported that the name had been inspired by the United Nations report Our Common Future. Soon after Di Bari's manifesto, a collective in the UK called The Neo Futurist Collective, launched their own version of the Neo futurist manifesto, written by Rowena Easton, on the streets of Brighton on 20 February 2008, to mark the 99th anniversary of the publication of the Futurist manifesto by FT Marinetti in 1909. The collective's take on Neo Futurism was much different to Di Bari's, in a sense that it focussed on acknowledging the legacy of the Italian Futurists as well as criticising our current state of despair over climate change and the financial system. On their introduction to their manifesto, The Neo Futurist Collective noted: “In an age of mass despair over the state of the planet and the financial system, the futurist legacy of optimism for the power of technology uniting with the imagination of humanity has a powerful resonance for our modern age”. This shows an interpretation of Neo Futurism that is more socially involved – one that speaks directly to its followers rather than denoting certain outlooks through actions (e. g. choice of eco aware materials in Neo Futurist architecture). Jean Louis Cohen has defined neo futurism as a corollary to technology, noting that a large amount of the structures built today are byproducts of new materials and concepts about the function of large scale constructions in society. Etan J. Ilfeld wrote that in the contemporary neo futurist aesthetic "the machine becomes an integral element of the creative process itself, and generates the emergence of artistic modes that would have been impossible prior to computer technology." Reyner Banham's definition of "une architecture autre" is a call for an architecture that technologically overcomes all previous architectures but possessing an expressive form, as Banham stated about neo futuristic "Archigram's Plug in Computerized City, form does not have to follow function into oblivion." Matthew Phillips defined the Neo Futurist aesthetic as a "manipulation of time, space, and subject against a backdrop of technological innovation and domination, [that] posits new approaches to the future contrary to those of past avant gardes and current technocratic philosophies". This definition agrees with the work of Neo Futurist architects whose approach is situated in the context of technological innovation, but does not mention the ecological mindfulness that stems from architectural Neo Futurism.
Өнер мен сәулет өнерінде
Неофутуризмге футурист архитектор Антонио Сант’Элия шабыттандырды және оны 1960-шы жылдардың басы мен 1970-шы жылдардың соңында Хэл Фостер, Уильям Перейра, Чарльз Лакман және Хеннинг Ларсен сияқты архитекторлар дамытты.
Neo futurism was inspired partly by Futurist architect Antonio Sant'Elia and pioneered from the early 1960s and the late 1970s by Hal Foster, with architects such as William Pereira, Charles Luckman and Henning Larsen.
Адамдар
ХХІ ғасырда неофутуризмнің қайта жандануы Прицкер сәулет сыйлығының иегері Заха Хадид пен архитектор Сантьяго Калатравадан шабыттанды. Неофутуристік архитекторлар, дизайнерлер мен суретшілер қатарында Патрик Жуин, Юима Наказато, суретші Саймон Столенхаг және суретші Шарис Цевис сияқты тұлғалар бар. Неофутуризм жоғары технологиялық сәулеттің кейбір тақырыптары мен идеяларын қабылдап, құрылыс дизайнына жоғары технологиялық өнеркәсіп пен технология элементтерін енгізді: Технология және айналасы Бакминстер Фуллер, Норман Фостер, Кензо Танге, Ренцо Пиано және Ричард Роджерс сияқты архитекторлар үшін маңызды бағыт болды.
The relaunch of neo futurism in the 21st century has been creatively inspired by the Pritzker Architecture Prize winning architect Zaha Hadid and architect Santiago Calatrava. Neo futurist architects, designers and artists include people like , Patrick Jouin, Yuima Nakazato, artist Simon Stålenhag and artist Charis Tsevis. Neo futurism has absorbed some high tech architectural themes and ideas, incorporating elements of high tech industry and technology іnto building design: Technology and context has been a focus for some architects such as Buckminster Fuller, Norman Foster, Kenzo Tange, Renzo Piano and Richard Rogers.