Жаңа Орлеан мәдениетінің белгілі тұлғасы: Тути Монтана және Марди Гра Индейлерінің тарихы
Allison Montana
Мәрді Грас Индейлерінің бас басшысы Тути Монтана: Жаңа Орлеан мәдениетінің белгілі бір тұлғасы, 50 жылдан астам уақыт бойы басшылық еткен. Тарихы құлдыққа дейін барады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марди Грас Үндістанының Бас Басшысы Эллисон "Тутти" Монтана (16 желтоқсан 1922 – 27 маусым 2005), кәсібі бойынша көбік жағушы, 50 жылдан астам уақыт бойы Марди Грас Үндістанының "Бас Басшысы" қызметін атқарған Нью-Орлеан мәдени бейнесі болды. Тути Марди Грас Үндістаны мәдениетінде Ұлы Басшы ретінде құрметтеледі. Тути Сары Покахонтас тайпасының Ұлы Басшысы болды және Марди Грас Үндістаны мәдениетін жауынгерлік көрсетуден гөрі мерекелік шараға айналдырды.
Mardi Gras Indian Chief of Chiefs
Chief Allison "Tootie" Montana (December 16, 1922 – June 27, 2005), a lather by trade, was a New Orleans cultural icon who acted as the Mardi Gras Indian "Chief of Chiefs" for over 50 years. Tootie is revered in the Mardi Gras Indian culture as the Big Chief. Tootie was the Big Chief of the Yellow Pocahontas Tribe and made the culture of the Mardi Gras Indians about pageantry rather than combat display.
Марди Гра индейлерінің шығу тегі мен дәстүрлері
Марди Гра индейлерінің тарихы Нью-Орлеандағы құлдық дәуіріне дейін барып жетеді. Құлдар қаладан қашқанда, көптегені Американың жергілікті халықтарынан пана тапқан. Марди Гра индейлерінің дәстүрлері жергілікті халықтың қамқорлығында болғанда көргендерінен пайда болды. Карнавалда үнді киімдеріне әшекейлену – құтқарылған құлдарға қамқорлық көрсеткен адамдарға құрмет көрсетудің бір жолы. Тути Марди Гра индейлерінің зорлық-зомбылығына ашуланды, ол олардың ата-бабалары үшін қаны төгілген мәдениетке деген құрметсіздік еді. Карнавалдан кейін көптеген түндері Тути үйге қираған костюммен, қан мен көк дақтармен оралатын. Тути индейлік топтардың зорлық-зомбылығына қарсы сөйлеп, бәсекелестік шеберлікті көрсету үшін музыка мен биге жүгінді. Тутидің жесірі Джойс Монтананың айтуынша, Тути алғашқы болып: «Оқтарыңмен соғысуды тоқтатыңдар, костюмдеріңмен және ойларыңмен соғысуды бастаңдар» деді.
The history of the Mardi Gras Indians can be traced back to the time of slavery in New Orleans. When slaves would escape from the city, many would find shelter with the Indigenous people of America. Traditions of the Mardi Gras Indians stemmed from what was observed while under the care of the indigenous people. The art of masking in Indian suits at Carnival is a way to pay respect to the people who looked after escaped slaves. Tootie was outraged by the Mardi Gras Indians' violence, which was disrespecting the culture their ancestors had died for. Many nights after Carnival, Tootie would come home in a battered suit, covered in blood and bruises from the night's events. Tootie spoke out against Indian gang violence and turned to music and dance as a way to express competitive showmanship. In the words of Tootie's widow, Joyce Montana, Tootie was the first to say, “stop fighting with your guns, and begin fighting with your suits and minds".
Ерте өмір
Тути – индейлермен бетперде киюді бастаған алғашқы креол Бекате Батисттің шөбересі. Кейін Бекате өзінің «Креолдық Жабайы Батыс» деген жеке Марди Гра индей тайпасын құрды, себебі ол жартылай индей, жартылай креол болған. Тутидің әкесі Альфред Монтана Марди Гра индейлерімен бетперде киген, бұл Тутиге осы мәдениетті тамашалауға мүмкіндік берді. Тути сегіз жасқа келгенде ата-анасы ажырасып кетті, бірақ бетперде кию арқылы Альфред пен Тутидің байланысы сақталды. Альфред Тутиге Марди Гра индейі ретінде алғашқы жылдары бетперде киюге көмектесті. Альфред Тутиге алғашқы екі жыл тәжін жасауға көмектесті. Әкесі тәжді Карнавалдан бір күн бұрын жеткізді. Кешіккендіктен Тути өз тәжін жасауға бейімделді, осылайша тәжсіз киінуге болмайтын жағдайдан қалды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Тути «Сары креол Покахонтас» тайпасының Бас басшысы ретінде танылды. 1947 жылы ол жергілікті достарымен бірге құрған «Монограммалы аңшылар» тайпасының Бас басшысы болды. Бас басшы ретінде жұмыс істеген кезінде Тути бетперде киюдің мәнін өзгертті.
Tootie is the great nephew of Becate Batiste, the first creole to mask with the Indians. Becate later went on to form his own Mardi Gras Indian tribe called the Creole Wild West given he was part Indian and part creole. Tootie's father Alfred Montana masked with the Mardi Gras Indians, which provided Tootie with the opportunity to observe the culture. His parents divorced when Tootie was eight years old, but the bond over masking kept Alfred and Tootie close. Alfred helped Tootie mask his first few years going out as a Mardi Gras Indian. Alfred helped Tootie construct his crown the first 2 years that Tootie masked. His father delivered the crown the night before Carnival. The late arrival pushed Tootie to construct his own crown, to avoid having to suit without one. Before WWII Tootie became known as Big Chief of the Yellow Creole Pocahontas tribe. In 1947, he became Big Chief of The Monogram Hunters, a tribe he founded with local friends. During the time of his work as Big Chief, Tootie changed the nature of masking.
Басшылар шебері
Марди Гра индейлерінің ең танымал басшысы болу үшін Тоути үнді костюмдерінің суреттерін қарапайым түстерден эстетикалық жағынан әдемі әшекейлер, қауырсындар мен тізбектерге айналдырды. Тоути жарқын түстер мен страустың қауырсындарын Марди Гра индейі болу мақтанышын көрсету үшін пайдаланды. Ол геометриялық тізбектермен жасалған өрнектерімен танымал болды. Көптеген индейлер Тоутидің жаңа түстер схемасын және жапсырмаларын көруді асыға күтті. Тоути соңында Марди Гра индейлерінің қатыгездік табиғатын сұлулық, махаббат және көрікті жерлерді тамашалау бәйқаусымен алмастырды. Оның пікірінше, егер индей бірнеше ай бойы күрделі костюмды жасаса, костюмды бүлдірмеу үшін зорлық-зомбылықтан аулақ болады. 1950 жылдардың соңында Тоути Сары креол Покахонтас тайпасының Бас басшысы лауазымын қайта иеленді. Карнавалдың басталуында басшы тайпасының артында жүріп, костюмсіз іздеушілер – екінші қатар индейлердің артынан жүреді. Тайпаның алдында бір-екі блокқа дейін "Шпион" (Spyboy) тұрады. Ол жол таза ма, жоқ па, екенін "Ту тасымалдаушыға" (Flagboy) белгі береді. "Ту тасымалдаушы" кейін басшыға хабарлайды. Тоути 1998 жылға дейін басшылық маскасын киіп жүрді, содан кейін оның ұлы Даррил Сары Покахонтас тайпасының басшысы болды. 1947 жылдан бастап 2005 жылға дейінгі мансабында бір жыл маскасыз болды, ол 1986 жылғы Марди Гра болды.
On his climb to becoming the most renowned Chief of the Mardi Gras Indians, Tootie changed the images of the Indian suits from ones of bland colors, to a show of aesthetically pleasing beads, feathers and sequins. Tootie would use vibrant colors and ostrich feathers to display his pride to be a Mardi Gras Indian. He became known for his geometric beadwork. Many Indians looked forward to Tootie unveiling his latest color scheme and patches. Tootie eventually removed the violent nature of Mardi Gras Indians by replacing it with a competition of beauty, and of love and sightseeing. He believed that if an Indian spent months working on an elaborate suit, they would avoid violent scenes to prevent tarnishing the suit. In the late 1950s, Tootie regained his title of Big Chief for the Yellow Creole Pocahontas tribe. The start of Carnival involves the Chief marching in the back of his tribe, while non costumed followers trail behind the Indians, known as a second line. Ahead of the tribe is a "Spyboy" who is a block or two ahead. He will motion to the "Flagboy" if the road ahead is clear or not. The "Flagboy" will then alert the chief. Tootie continued to mask as Chief until 1998, when his son Darryl took over as Chief of The Yellow Pocahontas Tribe. There was one year during his career starting in 1947 and ending in 2005 that he did not mask, and that was for Mardi Gras of 1986.
Кейінгі өмір және өлім
Қызыл Покахонтас тайпасын ұлына тапсырғаннан кейін, Тути костюм тігумен айналысып, 82 жасқа дейін карнавал кезінде маска киюді жалғастырды, барлығы 52 жыл маска киді. Ол енді бұрынғыдай оңай жүре алмайтындықтан, тайпасымен бірге арбамен жүрді. Ол әдемі, жарқын түстердегі костюмдер жасауды жалғастырды, олар Супер жексенбіде көпшілікті қызықтыратын. 2005 жылдың 19 наурызында Марди Гра үнділері Сент-Джозеф күні кешкісінде, Марди Гра үнділерінің шеру кезінде полицияның қатыгездігіне тап болды. Полиция үндістердің жүрген жолын тосып, адамдарды таратып, көпшілікке оқ атты. Тути 1940 жылдары костюм киюді бастағаннан бері осы қатыгездікке тап болып келген. 2005 жылдың 27 маусымында Тути Нью-Орлеан қалалық кеңесінде Марди Гра үнділеріне қатысты NOPD-нің зорлық-зомбылығына қарсы сөз сөйледі. Сөйлеу барысында ол жүрек талмасына ұшырап, көз жұмды. Оның жерлеу рәсіміне қаланың түкпір-түкпірінен келген түрлі тайпалар жиналып, ән шырқады, би биледі және Ұлы Креол басшысы, бас басшы Тоутиді құрметтеді.
After handing down the Yellow Pocahontas Tribe to his son, Tootie continued to work on suits and would mask during Carnival until he was 82 years old, totaling 52 years of masking. He wasn't able to walk as easily and had a cart pull him with his tribe. He continued to make beautiful suits in bright colors that would draw the crowds out on Super Sunday. On March 19, 2005 the Mardi Gras Indians were faced with police brutality on Saint Joseph's Day night, a night when the Mardi Gras Indians parade. The police blocked off the road that the Indians were using and began to scatter the masses and fire into crowds. Tootie had been dealing with this brutality since he began suiting in the 1940s. On June 27, 2005 Tootie was making a speech at the New Orleans City Council Chamber against the NOPD abuse of the Mardi Gras Indians. In the middle of his speech Tootie suffered from a heart attack that took his life. At his funeral, different tribes from across the city gathered to sing, dance and honor Tootie, the Big Creole Chief, the Chief of Chiefs.
Жеке өмір
Өмірінің көп бөлігінде Монтана ағаш немесе металлдан қаңқалар жасап, гипстен құрылыстар қадады. Ол Жаңа Орлеан қаласының Трем ауданындағы Сент-Августин шіркеуінің париясы болды. 1956 жылы Монтана Джойс Фрэнсиске үйленді, ол Марди Гра индейлерімен маска кимеген, бірақ жылдар бойы Тютиге костюм дайындауда көмектесті.
For most of his adult life, Montana worked as a lather, building wood or metal frames for plaster structures. He was a parishioner of St. Augustine Church in the Tremé neighborhood of New Orleans. In 1956, Montana married Joyce Francis, who never masked with the Mardi Gras Indians, but who did help Tootie with his suits over the years.