Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ақын
American poet
Джон Гнайзенау Нейхардт (8 қаңтар 1881 – 3 қараша 1973) – американдық жазушы және ақын, әуесқой тарихшы және этнограф. Американың далаларын қоныстандырудың соңғы кезеңінде дүниеге келген ол еуропалық американдықтардың көші-қонына қатысқан адамдардың өміріне, сондай-ақ олардың ығыстырған жергілікті халықтарына қызығушылық танытты. Оның ең танымал еңбегі – «Қара елік сөйлейді» (1932) кітабы, ол лакота тайпасының дәрігері Қара еліктің көріпкелдіктерін кеңейтілген түрінде баяндайды. Кітап 1953 жылы неміс тіліне «Мен халқымды шақырамын» деген атпен аударылды. АҚШ-та бұл кітап 1961 жылы, американдықтардың жергілікті мәдениетке қызығушылығы артып келе жатқан кезде қайта басылды. Оның кең танылуына байланысты тағы төрт басылым жарық көрді. 2008 жылы Нью-Йорк штатының университеті кітапты тұңғыш рет түсіндірмелермен жариялады. Дегенмен, кітаптың дәлдігі күмәнді.
John Gneisenau Neihardt (January 8, 1881 – November 3, 1973) was an American writer and poet, amateur historian and ethnographer. Born at the end of the American settlement of the Plains, he became interested in the lives of those who had been a part of the European American migration, as well as the Indigenous peoples whom they had displaced. His best known work is Black Elk Speaks (1932), which Neihardt presents as an extended narration of the visions of the Lakota medicine man Black Elk. It was translated into German as Ich rufe mein Volk (I Call My People) (1953). In the United States, the book was reprinted in 1961, at the beginning of an increase in non Native interest in Native American cultures. Its widespread popularity has supported four other editions. In 2008 the State University of New York published the book in a premier, annotated edition. However, the accuracy of the book is controversial.
Өмірбаян
Нейхардт Иллинойс штатының Шарпсбург қаласында дүниеге келген. Ол өзінің алғашқы кітабын, "The Divine Enchantment" атты кітабын 19 жасында жариялады. Кітап индуизм мистикасына негізделген. 1901 жылы Нейхардт Омаха резервациясының шетіндегі Небраска штатының Банкрофтына көшіп, үнді мәдениеттеріне өмір бойы қызығушылық таныта бастады. Сондай-ақ, ол жергілікті газеттің, "Банкрофт Блэйдтің" серіктесі және редакторы болды. Блэк Хиллзге саяхат жасағаннан кейін Нейхардт "Мирраның түйіршігі" атты романтикалық поэзиясын еркін өлеңмен жариялады. 1920 жылы Нейхардт Миссури штатының Брэнсон қаласына көшіп барды. 1930 жылдың жазында америкалық үнділердің жынды биі қозғалысын зерттеу барысында Нейхардт Оглала тайпасының қасиетті адамы Black Elk-пен байланысқа түсті. Нейхардт 1931 жылдың көктемінде жалғасқан олардың әңгімелерінен "Қара қаз сөйлейді" атты кітапты дайындады және оны 1932 жылы жариялады. Бұл Нейхардтың ең танымал туындысы. Кітап 1953 жылы неміс тіліне аударылды. АҚШ-та ол 1961 жылы қайта басылып, содан кейін тағы төрт рет жарық көрді. 2008 жылы Нью-Йорк мемлекеттік университетінің баспасы кітаптың түсіндірмелермен толықтырылған алғашқы басылымын шығарды. Дегенмен, кітаптың дәлдігі күмәнді. Нейхардт 1973 жылы қайтыс болды.
Neihardt was born in Sharpsburg, Illinois. He published his first book, The Divine Enchantment, at the age of 19. The book is based on Hindu mysticism. In 1901, Neihardt moved to Bancroft, Nebraska, on the edge of the Omaha Reservation, beginning a lifelong fascination with Indian cultures. He also co owned and edited the local newspaper, the Bancroft Blade. After a trip to the Black Hills, Neihardt published A Bundle of Myrrh, romantic poetry in free verse. In 1920, Neihardt moved to Branson, Missouri. In the summer of 1930, as part of his research into the American Indian Ghost Dance movement, Neihardt contacted an Oglala holy man named Black Elk. Neihardt developed the book Black Elk Speaks from their conversations, which continued in the spring of 1931, and published it in 1932. It is now Neihardt's best known work. The book was translated into German in 1953. In the United States, it was reprinted in 1961 and there have been four additional editions. In 2008 the State University of New York Press published a premier edition of the book, with annotations. However, the accuracy of the book is controversial. Neihardt died in 1973.
Қара қаздың сөйлеуі туралы дау
Қара Елік Оглала Лакота тайпасынан болғанымен, "Қара Елік сөйлейді" кітабын Нейхардт жазды, ол түпкілікті емес. Кітапты түпкілікті емес көрермендер жоғары бағалағанмен және көптеген Жаңа дәуір топтарына шабыт бергенімен, кейбір Лакота халқы мен Американың түпкілікті ғалымдары бұл кітапты Лакота сенімдерін дұрыс бейнелейтін деп санамайды. Олар автобиографиялық сипаттама, рухани мәтін және басқа жанрлардың элементтерін қамтитын бұл есептің дәлдігіне күмән келтіреді. Индиана университетінің профессоры Реймонд ДеМалли, Лакота мәдениетін және тілін зерттеген, 1985 жылы "Алтыншы ата" атты кітабын жариялады. Кітапта Қара Елікпен болған әңгімелердің түпнұсқасы, сондай-ақ автордың кіріспесі, талдауы мен түсіндірмелері бар. Ол Нейхардттың баяндамасының дұрыстығына және Қара Еліктің көзқарастары мен сөздерін толыққанды көрсететініне күмән келтіреді.
Though Black Elk was Oglala Lakota, the book Black Elk Speaks was written by Neihardt, a non Native. While the book is lauded by non Native audiences, and has been inspirational to many New Age groups, some Lakota people and Native American scholars do not consider the book to be representative of Lakota beliefs. They have questioned the accuracy of the account, which has elements of a collaborative autobiography, spiritual text, and other genres. The Indiana University professor Raymond DeMallie, who has studied the Lakota by cultural and linguistic resources, published "The Sixth Grandfather" in 1985 including the original transcripts of the conversations with Black Elk, plus his own introduction, analysis and notes. He has questioned whether Neihardt's account is accurate and fully represents the views or words of Black Elk.
Мұра мен құрмет
1974 жылы Нейхардт Небраска штатының Даңқ залына енгізілді. Вейн штатының Вейн мемлекеттік колледжіндегі жатақханалардың бірі Нейхардттың құрметіне аталған. Онда әруақтар бар деген әңгіме жүреді. Небраска штатының Омаха қаласындағы бастауыш мектеп Нейхардттың есімімен аталады. Блэр қаласындағы саябақтың бірі Қара Елік пен Джон Нейхардттың есімімен аталған.
In 1974, Neihardt was inducted into the Nebraska Hall of Fame. A Residence Hall at Wayne State College in Wayne, NE is named after Neihardt. It is rumored to be haunted. An elementary school in Omaha, Nebraska is named after Neihardt. A park in Blair, NE is named for Black Elk and John Neihardt.