Кіріспе
1890 жылғы роман Х. Ридер Хаггард пен Эндрю Лангтың "Әлемнің тілегі" – 1890 жылы алғаш жарық көрген және Х. Ридер Хаггард пен Эндрю Ланг еңбегі. Ол 1972 жылғы қаңтарда Ballantine Books баспасынан Ballantine Adult Fantasy сериясының қырықыншы томы ретінде жарық көрді. "Әлемнің тілегі" – романның көп бөлігінде "Саяхатшы" деп аталатын батыр Одиссейдің тарихы. Одиссей екінші, әйгілі болмаған саяхатынан кейін Итакаға оралады. Ол "бейбіт үй, жақын, адал әйел және оған лайықты ұл" табуға үміттенеді. Бірақ ол олардың ешқайсысын таба алмайды; керісінше, үйі обаға шалдығып, әйелі Пенелопа қаза болады. Ол қайғырып отырғанда, оған бұрынғы махаббаты, Троялық Елена келеді, оның құрметіне роман аталған. Елена оны Еврит садағымен қаруланып, соңғы саяхатына шығуға жетеледі. Бұл – оның қастандық әдемілікке үйленген фараонмен, қасиетті және көмекші дін қызметкерімен және өз тағдырымен кездесетін шаршататын саяхат. Романда Киелі кітаптан алынған Мысырдан шығу оқиғасы қосымша сюжеттік желі ретінде келтірілген.
The World's Desire is a fantasy novel first published in 1890 and written by H. Rider Haggard and Andrew Lang. It was published in paperback by Ballantine Books as the fortieth volume of the Ballantine Adult Fantasy series in January 1972. The World's Desire is the story of the hero Odysseus, mainly referred to as "the Wanderer" for the bulk of the novel. Odysseus returns home to Ithaca after his second, unsung journey. He is hoping to find a "home at peace, wife dear and true and his son worthy of him". He does not find any of the three; instead his home is ravaged by a plague and his wife Penelope has been slain. As he grieves, he is visited by an old flame, Helen of Troy, for whom the novel is named. Helen leads him to equip himself with the Bow of Eurytus and embark on his last journey. This is an exhausting journey in which he encounters a Pharaoh who is wed to a murderess beauty, a holy and helpful priest, and his own fate. The novel features the Biblical Exodus from Egypt as a subplot.
1-кітап
Одиссей, кейде Одиссей немесе жай ғана "Саяхатшы" деп аталады, ол екінші, аңызға айналмаған саяхатынан үйіне қайтып келеді. Лаэрттің ұлы тұз татпаған елге жеткенше саяхаттауға міндетті болды. Одиссей қарғыстың ықпалынан шығып, болжамды орындады және тек "бейбіт үйге, адал әйеліне және оған лайық ұлына" оралуды қалады. "Дүние тілегі" Гомер тоқтаған жерден Одиссеяның оқиғасын жалғастырады және жесір қалған Одиссейдің жүрегінің қалауын, Троялық Еленаны табу үшін саяхаттайтынын көрсетеді. Эндрю Лэнг, бәлкім, Гримм ертегілеріне салған үлесінен бұрын "Одиссея" мен "Илиада" аудармаларымен көбірек танымал. Оның аудармалары "он тоғызыншы ғасырда Гомердің ең ықпалды ағылшын тіліндегі аудармалары" деп аталды. Гомердің шығармаларын аударудағы Лэнгтің бай тәжірибесі романның стилі мен тілінің бұрынғы туындылардың мәнін оңай жеткізуіне мүмкіндік берді. "Дүние тілегін" жазу үшін олар алдымен бес жыл бұрын жарияланған "Троялық Елена" атты ұзын поэмасында Лэнг қолданған Елена тақырыбына қайта оралды. Содан кейін олар "Дүние тілегі" Хелен мен Одиссей туралы Мысырда болуы керек деп шешті, онда Хаггард бұрын екі романтикалық туынды орналастырған еді. Лэнгтің алғашқы төрт тараудағы жеке үлесі, сондай-ақ романның қалған бөлігіне салған үлесі романға аллегориялық деңгейді қосты, бұл оны Гримм ертегілеріндегі кез келген фольклор сияқты күшті етеді.
Ынтымақтастық
"Дүниелік құштарлық" Хаггард пен Лэнгтің бірлескен жұмысының алғашқысы емес. Олардың бірлескен еңбегі барысында Лэнг Хаггардқа "Ол", "Алланның әйелі", "Беатрис", "Эрик Бригтайз", "Нада Лили" романдарын жоспарлауға және өңдеуге көмектесті, сондай-ақ "Клеопатраға" өлеңдер қосты. Венди Кац осы роман жарық көрген кездегі романтиканы зерттеу нәтижесінде, романтика жанры шындық шектеулерінен тәуелсіз екенін айтады. Яғни, бұл жанр еркіндік пен кеңдікпен сипатталады. Романның осы екі ерекшелігі романдағы кейіпкерлерді уақыт, кеңістік және тарихтан босатады. Әсіресе Хаггардтың шығармаларында уақыттың шектеулері қайта туу, егіздер, жаңадан жаралу немесе бұрынғы өмірге оралу арқылы жойылған. Одиссей мұндай уақыт пен кеңістіктен еркіндікке ие болмаса, "Дүниелік құштарлықта" Елена мен Мериамунның Одиссей екеуін де қайта көретінін айтуы арқылы осы шектеулерден арылу мүмкіндігі көрсетілген.
Императорлық готика
Британ империализмінің дәуірі шамамен 1870 жылдан 1914 жылға дейін созылды. Осы кезеңнің бастапқы шегін Франко-пруссия соғысы белгілейді, оның нәтижесі 1873 жылы француз және неміс өндіріс мүдделеріне Ұлыбританияның коммерциялық монополиясына шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Осылайша, ұлттар арасындағы ұлттық, жақын арада империялық бәсекелестіктің жаңа дәуірі басталды. Хаггардтағы идеялар мен көзқарастардың үйлесуі империялық дәуірдегі идеялар мен көзқарастардың бірігуін шағын түрде көрсетеді. Империализмді және Хаггардтың шығармаларындағы оның кері бейнесін толыққанды бейнелеу мүмкін болмаса да, империализмнің таптық қақтығыстарды, ішкі саясатты, партиялық саясатты және сыртқы саясат аясындағы барлық түрлі әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды қалай біріктіргенін түсіну, Хаггардтың көркем шығармаларын империялық контекстте түсіну үшін маңызды. "Әлемнің құштарлығы" романында империялық идеяның бірі – империялық батыр. XIX ғасырдың соңындағы көптеген романдық кейіпкерлердің Империямен тікелей байланысы жоқ. Хаггард сынға назар аударуға тым асықты болды, бірақ Ланг оған ашуланды. Маршалл Б. Тимн, Кеннет Ж. Захорски және Роберт Х. Бойер "Әлемнің құштарлығы" романын жоғары бағалап, "Бұл кітап қызықты оқиғаны күрделі психологиялық-теологиялық тақырыппен үйлестіреді" деді. Олар былай деп қосты: "Бұл кітапты оқу, әрине, қызықты және ойды жаңартатын тәжірибе". Э. Ф. Блайлер романды "толығымен ойдан шығарылған және шынайылықтан алыс" деп сипаттады.
Феминисттік түсініктер
Жарық және қараңғы әйелдер, Елена мен Мериямун патшайым, екеуі де ер адамдардың өліміне себепкер болады; Одиссей, Ева сияқты, Мериямунның жыланымен "шатастырылады", ал Аргос Еленасы өліммен бірге өмір сүреді, бірақ ол "сұлулықтың өзі". Бұл кейіпкерлер жеке тұлғалар емес, абстракцияларды көрсетеді. Батыр – оқырманға ұмтылуға тиіс идеал, бірақ Хаггард пен Лейн қатыгез Мериямун бейнесін жасауда бірігеді. Мериямун – олар жек көретін тәуелсіз Жаңа Әйелдің символы, алайда олар кейіпкерге деген тартымдылықтарын тоқтатай алмайды.