Кіріспе

Кестель (Falco) – соқыр тұқымдасына жататын кішкентай жыртқыш құс.

"Кестель" атауы (француз тілінен алынған "crécelle" сөзінен, яғни "тісті дөңгелек") соқыр туысына жататын бірнеше жыртқыш құстарға берілген жалпы атау. Кестрельдерді ең оңай олардың әдеттегі аң ауу тәсілімен ажыратуға болады: олар далалы жер үстінде шамамен 1,5 метр биіктікте қалқып, жердегі шағын сүтқоректілерге, кесірткелерге немесе ірі жәндіктерге күйреп түседі. Ал басқа соқырлар көбінесе ұшу кезінде белсенді аң аууға бейімделген.

Сипаттама

Кестерл деп аталатын түрлердің көпшілігі, мтДНК цитохром b реттіліктері мен морфологиялық ерекшеліктерінің салыстыруы бойынша, сокольдердің ішінде ерекше топты құрайды. Бұл топ миоцен-плиоцен шекарасында (мессиан-занклин, шамамен 7-3,5 миллион жыл бұрын) басқа *Falco* түрлерінен бөлініп шыққан деп саналады. Ең алғашқы "нағыз" кестерлдер – Африка мен оның төңірегінде кездесетін үш түр, оларда желбезек жолағы болмайды, ал бір түрінде – басқа сокольдерге ұқсас, бірақ басқа нағыз кестерлдерден өзгеше – қанаттарында кең сұр аймақтар бар. Шамамен геласиан дәуірінде (соңғы плиоцен немесе ерте плейстоцен, шамамен 2,5-2 миллион жыл бұрын) нағыз кестерлдердің негізгі тармағы пайда болды, олар желбезек жолағымен сипатталады. Бұл да Африкада пайда болған болуы мүмкін, содан кейін Орта плейстоценде (бір миллион жыл бұрын) Австралияға дейін Ескі әлемге тарады. Бұл топқа Үнді мұхиты аралдарында кездесетін бірнеше таксондар кіреді. Африка мен Мадагаскардан таралған үш, көбінесе сұр түсті түрлер жалпы пішіні мен мінез-құлқына байланысты кестерлдер деп есептеледі, бірақ жоғарыда айтылғандай, нағыз кестерлдерден ерекшеленеді. Америкалық кестерл – "кестерл" деп аталатын Жаңа әлемдегі жалғыз түр. Грумбридж, апломадо соколы және далалық соколының молекулалық деректері бар. Бұл түр генетикалық талдаулар нәтижесінде атауы өзгермесе де, нағыз кестерлдерге ұқсас, экожүйедегі ұқсас шағын жемтік нишасына бейімделу үшін конвергентті эволюция процесі арқылы дамыған, көне, ірі соколдардың ұрпағы болуы мүмкін.