1958 жылғы Ирак пен Иорданияның қысқа өмір сүрген конфедерациясы
Arab Federation
Хашимиттер конфедерациясы: 1958 жылы Ирак пен Иордания арасындағы қысқа мерзімді одақ. Египет-Сирия одағына жауап ретінде құрылған, бірақ төңкеріс салдарынан таратылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1958 жылы қысқа ғұмырлы Ирак пен Иорданияның конфедерациясы – 1958 жылы Ирак Корольдігі мен Иордания Корольдігі арасындағы конфедерация. Хашимит Араб Федерациясы – 1958 жылдың 14 ақпанынан 2 тамызына дейін Ирак пен Иорданияның Хашимит патшалықтары арасында құрылған, қысқа мерзімді конфедерация. Атауы федеративтік құрылымды көрсетсе де, іс жүзінде ол конфедерация болды. Федерация 1958 жылдың 14 ақпанында құрылды, осы кезде Ирак патшасы Фейсал II және оның туысы Иордания патшасы Хусейн екі Хашимит патшалығын біріктіруді көздеді, бұл Египет пен Сирия арасындағы Біріккен Араб Республикасының құрылуына жауап ретінде жасалды. Одақ тек алты ай ғана сақталды. Фейсал II 14 шілдеде әскери төңкеріс салдарынан тақтан түсірілді, ал жаңа ирак үкіметі 1958 жылдың 2 тамызында Федерацияны ресми түрде таратып жіберді.
1958 short lived confederation of Iraq and Jordan
the 1958 confederation between the Kingdom of Iraq and the Kingdom of Jordan
The Hashemite Arab Federation was a short lived confederation that lasted from 14 February to 2 August 1958, between the Hashemite kingdoms of Iraq and Jordan. Although the name implies a federal structure, it was de facto a confederation. The Federation was formed on 14 February 1958, when King Faisal II of Iraq and his cousin, King Hussein of Jordan, sought to unite their two Hashemite kingdoms as a response to the formation of the United Arab Republic between Egypt and Syria. The union lasted only six months. Faisal II was deposed by a military coup on 14 July, and the new Iraqi government officially dissolved the Federation 2 August 1958.
Өмірбаян
1919-1925 жылдары Осман империясының тарауынан кейін Панарабизм және араб ұлтшылдығы Таяу Шығыстағы маңызды қозғалыстар болды. Араб ұлтшылдығы, әсіресе зиялылар мен әскерилер арасында кең таралды. Панарабистер көбінесе барлық арабтарды бір мемлекетке біріктіретін Араб Одағын жақтады, бұл Осман империясы мен ескі халифаттардың романтикалық бейнелемелеріне ұқсас болды. Дегенмен, мұндай панараб мемлекетін кім басқаратыны белгісіз болды және жетекшілік үшін күресте жарылыстар күшейді. Хашимит әулеті араб әлемінің нағыз басшылары болуға талпынды, бірақ басқа араб ұлтшылдары оларды Батыс мүдделеріне тым көп мойынсұнған деп санады және олар Ұлыбританияның келісімі мен көмегімен билікке келді. Иордания мен Ирак Батыс блогымен жақсы қарым-қатынас сақтап келді. Иракта панарабизмге араб емес күрдтер және шиит мұсылмандары күдікпен қарады, олар панарабизмді араб сунниттерінің одан әрі суннит халқымен байланысу үшін пайдаланған сылтау деп есептеді. Бұл мәселелердің ішінде Иордания королі Абдулланың араб-израиль қақтығысына қатысты сақтық танытуы, Иорданиядағы палестиналықтардың көп саны, Иорданияда мұнай немесе басқа да құнды ресурстардың болмауы және Абдулла мен оның жүйесі, ирак регенті Абдул Илах арасындағы тұрақсыз қарым-қатынас бар еді. Осы мәселелерге қарамастан, екі ел 1946 және 1947 жылдары бірігуге тырысты. Ирак пен Иордания бірінші мүшелер болды, бірақ олар Кувейттің де қосылуын үміттенеді. Нури әл-Саид Ирак премьер-министрі қызметінен кетіп, Араб Одағының премьер-министрі болды. Алайда ол сунниттік офицерлер корпусының режимге қарсы наразылығы күшейіп бара жатқанын байқамады.
Pan Arabism and Arab nationalism were major movements in the Middle East after the dissolution of the Ottoman Empire in 1919–1925. Arab nationalism was particularly popular among intellectuals and the military. Pan Arabists often advocated for an Arab Union that would combine all the Arabs in a single state, similar to romantic portrayals of the Ottoman Empire and the old caliphates. However, it was unclear who would lead any such proposed pan Arab state, and major fissures grew between rivals for leadership. The Hashemite dynasty fashioned themselves as the true leaders of the Arab world, but were considered overly deferential to Western interests by other Arab nationalists, and had come to power with the assent and aid of the United Kingdom. Both Jordan and Iraq remained on largely friendly terms with the Western Bloc. In Iraq, pan Arabism was treated with suspicion by Kurds, who were not Arabs, and by Shia Muslims, who viewed pan Arabism as an excuse by the Arab Sunni minority to tie themselves to farther flung Sunni populations. The liabilities included Jordanian King Abdullah's moderation on the Arab–Israeli conflict, the large number of Palestinians in Jordan, a lack of oil or other valuable resources in Jordan, and the unstable relationship between Abdullah and his nephew, the Iraqi regent 'Abd al Ilah. Regardless of the issues, the two countries attempted unification in 1946 and 1947. Iraq and Jordan were the first members, but they hoped for Kuwait to join. Nuri al Said resigned as Prime Minister of Iraq and became the Premier of the Arab Union. He neglected to see the growing opposition in the Sunni officer corps against the regime, however.
Ирак әскери төңкерісі
Араб Федерациясы мен Біріккен Араб Республикасы арасындағы шиеленіс күшейді. 1958 жылдың жазында Сирия шекарасына БАР әскерлерінің қозғалысы Араб Федерациясын осы әрекетке қарсы әскерлерді жұмылдыруға итермеледі. Ирактың ішінде "Еркін офицерлер" деп аталатын топ монархияға қарсы қастандық жасады. Олар Ирактың өткен онжылдықтардағы төңкерістер мен қарсы төңкерістердің аласапыранынан, сондай-ақ Насердің 1952 жылы Мысыр монархиясын құлатуынан шабыттанды, бірақ олар Насердің тікелей агенттері болған жоқ. 1958 жылдың шілдесінде Абдул Карим Касим басқарған әскерлер Иордания-Сирия шекарасына жол бойы Бағдат арқылы өтіп бара жатқан еді. Касим бұл мүмкіндікті пайдаланып, әскерлерінің Бағдатта болуына заңды себеп болғандықтан, 14 шілде төңкерілісінде үкіметті құлатты. Әл-Саид, король Фейсал II және Ирактың қалған корольдық отбасының құлауымен Хашимит режимі де құлады, сонымен қатар, қысқа ғұмырлы Араб Федерациясы да талқандалды. Ирактағы революционерлер республика жариялағаннан кейін Иорданияның королі Хусейн британдық және американдық көмекті дереу сұрады. Британдықтар Иорданияға 4000 әскер жіберді, ал АҚШ Ливанның Бейрут қаласында әскерлерін орналастырды. Британдық әскерлер 1958 жылдың 2 қарашасына дейін болды, содан кейін АҚШ Иорданиядағы Хашимиттердің тағын "қолдауға" және "елді британдық субсидияның орнына жылдық субсидия ретінде 40-50 миллион доллармен қамтамасыз етуге" уәде берді.
Tension between the UAR and the Arab Federation worsened. During the summer of 1958, UAR troop movements to the Syrian border instigated the Arab Federation to mobilize troops to counter this move. Within Iraq, a group called the Free Officers plotted against the monarchy. They were inspired both by Iraq's turbulent history of coups and counter coups in the past decades as well as Nasser's successful overthrow of the Egyptian monarchy in 1952, although they were not direct agents of Nasser. In July 1958, troops led by Abd al Karim Qasim were transiting through Baghdad on their way to the Jordanian Syrian border. Qasim took the opportunity, with his troops having a legitimate excuse to be in Baghdad, to overthrow the government there in the 14 July Revolution. With the fall and resulting deaths of al Said, King Faisal II, and the rest of the Iraqi royal family, both the Hashemite regime fell and with it the short lived Arab Federation. After the revolutionaries in Iraq declared a republic, King Hussein of Jordan requested immediate British and American aid. The British sent 4,000 soldiers to Jordan, while the US stationed troops in Beirut, Lebanon. The British forces remained until November 2, 1958, when the US pledged to "support the throne [of the Hashemites in Jordan]" and "provide the country with $40 to $50 million as an annual subsidy, replacing the British subsidy".