Кіріспе

Фредерик (шамамен 1142 – 25 наурыз 1189), Премислидтер әулетінің мүшесі, 1172 жылдан 1173 жылға дейін және қайта 1178 жылдан өліміне дейін Богемия герцогы болды.

Өмір

Фредерик – Богемия патшасы Владислав II және Австрия маркграфы Леопольд III-нің қызы Гертруда Бабенбергтің үлкен ұлы. Әкесі 1140 жылдан бері Богемия герцогы ретінде билік жүргізді; 1158 жылы ол Хогенштауфен императоры Фредерик Барбароссадан корольдік атақты алды, ол Фредериктің крест әкесі және аттасы болды. Оның билікке көтерілуі императордың Владиславқа адалдығы мен сенімді қызметі үшін көрсеткен алғысын білдірді; осылайша ол әкесі Вратислав II (1092 жылы қайтыс болған) кейін екінші Премыслид патшасы болды. Ұлы Фредерик 1164 жылдан бастап Оломоуцтың моравиялық князі ретінде билік жүргізді. Патша Владиславтың императормен қарым-қатынасы 1172 жылы Фредериктің пайдасына таққа отырғанда нашарлады, ол агнатикалық үстемдік принципіне сәйкес мұрагерлік желісін жүзеге асыруға тырысты, бірақ Барбароссамен кеңеспеді. Прага тағына Владиславтың туыстары, марқұм герцог Собеслав I-нің ұлдары талап еткен кезде, Фредерик герцогтігін ұстай алмады, өйткені оның иелігін Богемия диетасы да, император да мақұлдамады. 1173 жылдың қыркүйегінде Гермсдорф (Эрбендорф) қаласында өткен императорлық диетада әкесі мен ұлы биліктен шеттетілді. Богемия ақсүйектерімен келісіп, Барбаросса Владиславтың туысы Олдрихқа тақты ұсынды. Алайда Олдрих бұл құрметтен бас тартып, Богемия билігін өзінің үлкен ағасы Собеслав II-ге берді. Қарт Владислав II Богемиядан шығып, екінші әйелі Юдиттың Тюрингиядағы иеліктеріне кетіп қалғанда, Фредерик император сарайында қызмет етуге мәжбүр болды. Собеслав II-нің богемиялық ақсүйектерге және императорға қарсылығы айқын болды. Ол Барбароссаны Ломбард Лигасына қарсы итальяндық жорығында қолдау көрсетуге асықпады, онда императорлық күштер 1176 жылы Легнано шайқасында ауыр жеңіліске ұшырады. Сонымен қатар, герцог Собеслав оңтүстік Австрияның Бабенберг жерлеріне шабуыл жасады, нәтижесінде Барбароссаның ағасы герцог Генрих Ясомерготт апатта қаза тапты. Собеслав император сарайына келу туралы шақыруды елемеген кезде, Фредерик Моравия князі Конрад III Отто Зноймо және Австрия Бабенберг герцогы Леопольд V-пен одақ құрды. Император Барбароссаның қолдауымен олар 1178 жылы Фредерик герцог болып сайланған Прагаға қарсы аттанды. Собеславтың әскерлері алғашқыда Лоденице шайқасында шабуыл жасап, жеңіске жеткенімен, ол ақыры 27 қаңтарда 1179 жылы Прага қаласының қабырғаларынан тыс, қазіргі Нове Место ауданында шешуші жеңіске жетті. Собеслав биліктен алынып, келесі жылы жер аударылуда қайтыс болды. Император енді Фредерикті императорлық князь ретінде мойындады. Герцог Богемия-Австрия шекарасын бекітті және поляк, Мейсен және венгр көршілерімен бейбітшілік сақтады. 1184 жылы ол Майнцке Елуінші күннің диетасына үлкен сүйемелдемемен келді, императордың ұлдары Генрих VI және Фридрих Швабияның рыцарьдық дәрежеге ие болуын қадағалау үшін. Алайда, оның билігі Премыслид әулетінің ішкі күрестерімен көлеңкеленді: ол кіші туған ағасы Оттокардың Моравия билігін нығайтуға тырысқанда, оның бұрынғы одақтасы Зноймо князі Конрад оған қарсы шығып, уақытша Прагадан қуды. 1182 жылы Барбароссаның қол астына қайта оралғаннан кейін, Фредерик Моравияның Конрад билігімен императорлық маркграфтыққа көтерілуін бастан өткерді. Император Фредериктің Премыслид туысы Генрих Бретиславты Прага епискобы етіп, князьдік мәртебеге көтерді, осылайша Богемия жерлерін өзіне тәуелді үш бөлікке бөлді. Көп жылдық тартыс пен ішкі күрестерден әлсіреген герцог Фредерик императордың құрылығына айналды. Марграф Конрад Фредериктің туған ағасы Оттокардың әскерімен Лоденицедегі қанды шайқаста жеңілгенде, Богемия және Моравия Премыслидтері 1186 жылы Книнде кездесті. Дауды шешу үшін Конрад Фредериктің үстемдігін мойындады, ал герцог Конрадтың құқықтарын және Богемия тағына мұрагерлігін растады. Фредерик 1189 жылы үшінші крест жорығына императорды сүйемелдеуге дайындалып жатқанда қайтыс болды. Книн келісіміне сәйкес, оның орнына Конрад II (Конрад II герцог ретінде) келді, ол Богемия мен Моравияны қайта біріктірді.