Кіріспе

Po ca hon tas, немесе The Gentle Savage (көшірмесі "Түпнұсқа аборигендік ертегілі, опералық, жартылай өркениетті және жартылай жабайы экстраваганца") – Джон Брогамның (әндері) және Джеймс Гаспард Мейдердің (музыкасы) екі актілік музыкалық бурлескі. Ол 1855 жылы дебют жасап, бірден үлкен сәттілікке ие болды. Po ca hon tas келесі 30 жыл бойы театр труппалары мен қара бояумен беттерін жабатын минстрельдік топтардың репертуарындағы маңызды туынды болды, көбінесе қойылым соңында ойналатын. Пьеса сол кезде АҚШ-та кең таралған үндістер туралы әңгімелерді, әсіресе "Асыл жабайы" (Noble Savage) бейнесіндегі үнді қыздары туралы баяндарды пародиалайды. Бұл бурлескі үндістер туралы әңгімелерге деген қызығушылықты тоқтатуға септі тірген деп есептеледі.

Өндіріс тарихы

Бұл туынды Лондондағы Сент-Джеймс театрында жаңарып қойылды, ол 1869 жылдың 27 қарашасында "La Belle Sauvage" деген атпен ашылды, музыкасын У. Х. Монтгомери реттеді. Джон Вуд әйел Покахонтас рөлін, Лионель Броу капитан Смит рөлін, ал А. У. Янг граф Рольф рөлін ойнады.

Үндістандықтарды көшіру

Браухамның американдық бурлеск жанрындағы сәттілігі негізінен осындай нақты американдық тақырыпты таңдауымен байланысты. «По Ка Хон Тас» бурлеск жанрының қалыпты шектерін басып өтіп, соңғы уақыттағы драмалық формулалар мен кейіпкерлерді пародизациялады. «По Ка Хон Тас» сол кездегі Америкада болып жатқан әлеуметтік және мәдени өзгерістермен тығыз байланысты болды. Ғасырдың шарықталу кезеңінде, жер және билік мәселелеріне байланысты туған алапаттық салдарынан американдық индейлер мен АҚШ қоныс аударушылары арасында біршама төңкеріс болды. 1776 жылы Англиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, АҚШ үкіметі Аппалачи тауларының батысындағы индейлердің жерлерін иеленуге кірісті, тіпті АҚШ сол шекарадан әлі шыққан жоқ еді. Осыдан бастап АҚШ үкіметі мен индей тайпалары арасында келісімдер мен сот процестері қарқынды жүрді. Келісімдер екі заңды үкімет арасындағы ресми келісімдер саналды – яғни, АҚШ пен индей тайпасы. Индей тайпасы келісімге қол қойғанда, ол федералды үкіметке жерінің бір бөлігін немесе барлығын, сондай-ақ егемендік билігінің бір бөлігін немесе барлығын, үкіметтің қорғауы, игіліктері мен құқықтары үшін беруге келісті. Бұл келісімдердің ешқайсысы да индейлер үшін жақсы аяқталған жоқ, себебі 1763 жылдан 1889 жылға дейін индейлердің жерлері күрт азайды және соңында барлық индейлер салыстырмалы түрде кішкентай индей резервацияларына көшіруге мәжбүр болды. АҚШ үкіметі индейлердің географиялық шекарасын ғана емес, сонымен қатар олардың мәдени шекарасын да күшпен өзгертті. Жаңадан құрылған және тығыз резервациялар үкімет шенеуніктерінің «индейлерді өркениеттендіру» және «оларды АҚШ саясатына енгізуге дайындау» орталығына айналды – осы тұжырымды Покахонтас тарихы ерекше атап көрсетеді.

Джексондық демократия

XIX ғасырдың басында үндістерге, әсіресе Покахонтасқа деген қызығушылық артып, оның тарихы Джексон демократиясының көрнекті мысалы ретінде қарастырылды: кеңею (ұлтшылдық), монополияға қарсылық (теңдік) және ақ нәсілдің басымдығы. 1800-жылдардың басында американдық сенімдерді қалыптастырған Джексон демократиясы, «Манифест Тағдыры» (1840) идеясын қолдады, ол АҚШ-тың Тынық мұхитынан Атлант мұхитына дейін кеңеюі керек екенін білдірді. Джексон Конгресспен күресіп, 1830 жылғы Үндістерді көшіру туралы заңын қабылдады, бұл АҚШ аумағын кеңейту үшін Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы жергілікті американдықтарды көшіруге рұқсат берді. Бұл ақ нәсілдің жоғарылығын және «төмен» нәсілдерге қарағандағы басымдығын одан әрі күшейтті. Үндістердің ақтардың «мәдениеттендіруші» билігіне бағынуы туралы мақтаныш осы идеяның түпкісінде жатты. Адамдар бұл оқиғаны үндістерді өзгертіп, оларды ақтардың, «дұрыс» жаққа көндіре алатындарының дәлелі ретінде қабылдады. Покахонтас – өзінің халқы мен мәдениетінен ерікті түрде бас тартқан, христиан дініне өткен және ағылшын отарлаушысына үйленген әйгілі үнді ханшайымы, аңызға айналған тұлға еді. Дегенмен, Брогам 126 пьесадан астам, оның ішінде бурлеск, бейімдеулер, готикалық мелодрамалар, жасынан жұмсақ тудыратын пьесалар, ирландтық пьесалар және әлеуметтік сатира жазды. Брогам пьесаларының бір бөлігін көрермендер залына әкелген алғашқы драматургтердің бірі болды. Мудидің сөзіне сүйенсек, «Ол жақсы мінезді, көңілді, жылы, әдемі, өте танымал, сәнді, тапқыр және әрқашан талғаммен киінген».