Кіріспе
Бұл күріш сорттарының тізімі. Күріш деп аталатын дәндің бірнеше түрі бар. Азия күріші (Oryza sativa) ең көп танылған және ең көп өсірілетін түрі, оның екі негізгі кіші түрі (индика және японика) және 40 000-нан астам сорты бар. Бұл тізімге африкалық күріш (Oryza glaberrima) және жабайы күріш (Zizania туысы) сорттары да кіреді. Күріш генетикасы, дәннің ұзындығы, түсі, қалыңдығы, жабысқақтығы, иісі, өсіру тәсілі және басқа да сипаттамалары бойынша әртүрлі болуы мүмкін, нәтижесінде көптеген сорттар пайда болады. Мысалы, саке жасау үшін тоғыздан астам күріш сорты қолданылады. Азия күрішінің индика және японика кіші түрлерін әдетте ұзындығы мен жабысқақтығы бойынша ажыратуға болады. Индика күріші ұзын дәнды және жабысқақ емес, ал японика күріші қысқа дәнды және жабысқақ. Күрішті өңдеу түріне қарай, ірі және ақ деп екі негізгі санатқа бөлуге болады. Ірі күріш – бұл тұтас дән, одан тек тұқымның жеуге жарамсыз қабығы алынып тасталады, ал ақ күріштің үстіңгі қабығы мен өзегі ұнтақтау арқылы алынып тасталады. Ұнтақталған күріш міндетті түрде ақ түсті болуы керек емес; күлгін, қара және қызыл күріш сорттары да бар, оларды тұтас немесе ұнтақталған күйінде (ірі немесе ақ) жеуге болады. Бұл мақалада тізімделген сорттардың кез келген сипаттамасы бойынша айырмашылықтар болуы мүмкін, және көпшілігін тұтас дән немесе ұнтақталған (ірі немесе ақ) күйінде жеуге болады. Дегенмен, сортқа және аймаққа байланысты, біріншісіне қарағанда екіншісіне қатысты мәдени қалаулар жиі кездеседі.
This is a list of rice cultivars, also known as rice varieties. There are several species of grain called rice. Asian rice (Oryza sativa) is most widely known and most widely grown, with two major subspecies (indica and japonica) and over 40,000 varieties. Also included in this list are varieties of African rice (Oryza glaberrima) and wild rice (genus Zizania). Rice may vary in genetics, grain length, color, thickness, stickiness, aroma, growing method, and other characteristics, leading to many cultivars. For instance, over nine major rice cultivars exist to make sake alone. The two subspecies of Asian rice, indica and japonica, can generally be distinguished by length and stickiness. Indica rice is long grained and unsticky, while japonica is short grained and glutinous. Rice can also be divided based on processing type into the two broad categories of brown and white. Brown rice is whole grain, with only the inedible hull of the seed removed, while white rice additionally has the bran and germ removed through the process of milling. Milled rice may not necessarily actually be white in color; there are purple, black, and red variants of rice, which can be eaten whole grain or milled. The cultivars listed in this article may vary in any number of these characteristics, and most can be eaten whole grain or milled (brown or white). However, there are often strong cultural preferences for one or the other, depending on variety and region.
Үнді сорттары
1970 жылға дейін Үндістанда 110 мыңға жуық күріш сорттары болған, ал қазір 6 мыңға жуық сорттары бар.
Батыс Бенгалия күріш сорттары
Үндістанда 82 700-ге дейін күріш сорттары сақталған, олардың 5000-нан астамы Батыс Бенгалда кездеседі. Дегенмен, олардың небәрі 150-і ғана жиі өсіріледі. Көптеген сорттар қазіргі заманғы сорттармен бәсекелесу үшін органикалық әдіспен өсіріледі. Батыс Бенгалдың Ауыл шаруашылығы оқу орталығы халық күріш сорттарын сақтау және оларды пайдалануды кеңейту үшін жұмыс істейді, оның ішінде төменде тізімделген көптеген сорттар да бар.
Индонезия күрішінің сорттары/жер үсті күрішінің сорттары
Индонезияда суармалы егістікте өсіруге арналған күріштің кем дегенде 45 түрі және құрғақ егістікте өсіруге арналған күріштің 150 түрі бар.